{"id":12046,"date":"2026-08-23T14:18:00","date_gmt":"2026-08-23T14:18:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/2026\/08\/23\/aymnin-2012-752-basvuru-numarali-karari\/"},"modified":"2026-08-23T14:18:00","modified_gmt":"2026-08-23T14:18:00","slug":"aymnin-2012-752-basvuru-numarali-karari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/2026\/08\/23\/aymnin-2012-752-basvuru-numarali-karari\/","title":{"rendered":"AYM’nin 2012\/752 ba\u015fvuru numaral\u0131 karar\u0131"},"content":{"rendered":"\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
\n

T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

ANAYASA MAHKEMES\u0130<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n

\u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n

KARAR<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n

SERP\u0130L KER\u0130MO\u011eLU VE D\u0130\u011eERLER\u0130 BA\u015eVURUSU<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

(Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2012\/752)<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n

Karar Tarihi: 17\/9\/2013<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n

\u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n

KARAR<\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
\n

Ba\u015fkan<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

:<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

Alparslan ALTAN<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

\u00dcyeler<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

:<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

Serdar \u00d6ZG\u00dcLD\u00dcR<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n<\/td>\n\n<\/td>\n\n

Celal M\u00fcmtaz AKINCI<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n<\/td>\n\n<\/td>\n\n

Muammer TOPAL<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n<\/td>\n\n<\/td>\n\n

M. Emin KUZ<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Raport\u00f6r<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

:<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

C\u00fcneyt DURMAZ<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Ba\u015fvurucular<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

:<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

Serpil KER\u0130MO\u011eLU<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n<\/td>\n\n<\/td>\n\n

Sinem KER\u0130MO\u011eLU<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n<\/td>\n\n<\/td>\n\n

\u00d6nder Can KER\u0130MO\u011eLU<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n<\/td>\n\n<\/td>\n\n

Yi\u011fit \u00d6geday KER\u0130MO\u011eLU<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n<\/td>\n\n<\/td>\n\n

Mehmet KER\u0130MO\u011eLU<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n<\/td>\n\n<\/td>\n\n

Mustafa KER\u0130MO\u011eLU<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Vekili<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

:<\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

Av. \u00d6vg\u00fc ERDO\u011eAN<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

I. <\/strong>BA\u015eVURUNUN KONUSU<\/strong><\/p>\n

1. Ba\u015fvurucular, yak\u0131nlar\u0131 Selman KER\u0130MO\u011eLU\u2019nun 9\/11\/2011 tarihinde Van ilinde meydana gelen depremde otel enkaz\u0131nda kalarak vefat etti\u011fini ve hukuk yollar\u0131na ba\u015fvurmalar\u0131na ra\u011fmen sonu\u00e7 alamad\u0131klar\u0131n\u0131 belirterek, ya\u015fam hakk\u0131n\u0131n ve hak arama h\u00fcrriyetinin ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015flerdir.<\/p>\n

II. <\/strong>BA\u015eVURU S\u00dcREC\u0130<\/strong><\/p>\n

2. Ba\u015fvuru, ba\u015fvurucular\u0131n vekili taraf\u0131ndan 22\/11\/2012 tarihinde do\u011frudan yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130dari y\u00f6nden yap\u0131lan \u00f6n incelemede ba\u015fvurunun Komisyona sunulmas\u0131na engel bir durumun bulunmad\u0131\u011f\u0131 tespit edilmi\u015ftir.<\/p>\n

3. \u0130kinci B\u00f6l\u00fcm \u0130kinci Komisyonunca, ba\u015fvurunun karara ba\u011flanmas\u0131 i\u00e7in B\u00f6l\u00fcm taraf\u0131ndan ilke karar\u0131 al\u0131nmas\u0131 gerekli g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnden, Anayasa Mahkemesi \u0130\u00e7t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc\u2019n\u00fcn 33. maddesinin (3) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131 uyar\u0131nca, kabul edilebilirlik incelemesinin B\u00f6l\u00fcm taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131na, dosyan\u0131n B\u00f6l\u00fcme g\u00f6nderilmesine karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n

4. B\u00f6l\u00fcm taraf\u0131ndan 26\/3\/2013 tarihinde yap\u0131lan toplant\u0131da Anayasa Mahkemesi \u0130\u00e7t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc\u2019n\u00fcn 28. maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n (b) bendi uyar\u0131nca kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap\u0131lmas\u0131na karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n

5. Ba\u015fvuru konusu olay ve olgular 1\/4\/2013 tarihinde Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na bildirilmi\u015ftir. Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131, g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc 3\/6\/2013 tarihinde Anayasa Mahkemesine sunmu\u015ftur.<\/p>\n

6. Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan Anayasa Mahkemesine sunulan g\u00f6r\u00fc\u015f ba\u015fvurucuya 5\/6\/2013 tarihinde bildirilmi\u015ftir. Ba\u015fvurucu, g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc 27\/6\/2013 tarihinde Anayasa Mahkemesine sunmu\u015ftur.<\/p>\n

III. <\/strong> OLAYLAR VE OLGULAR<\/strong><\/p>\n

A. <\/strong>Olaylar<\/strong><\/p>\n

7. Ba\u015fvuru dilek\u00e7esinde ifade edildi\u011fi \u015fekliyle olaylar \u00f6zetle \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n

8. 23\/10\/2011 tarihinde Van ilinde 7,2 \u015fiddetinde bir deprem meydana gelmi\u015f ve \u00e7ok say\u0131da ki\u015fi hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015ftir. Depremden sonra art\u00e7\u0131 sars\u0131nt\u0131lar devam etmi\u015f ve 9\/11\/2011 tarihinde 5,6 \u015fiddetinde ikinci bir deprem ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. \u0130kinci depremde ba\u015fvurucular\u0131n yak\u0131n\u0131 Selman KER\u0130MO\u011eLU (S.K.) da d\u00e2hil olmak \u00fczere Van il merkezinde bulunan Bayram Otel\u2019de kalmakta olan 24 ki\u015fi otel binas\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6kmesi sonucu hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015ftir.<\/p>\n

9. Olay\u0131n ard\u0131ndan Van Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 resen soru\u015fturma ba\u015flatm\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fvuruculardan \u00f6len S.K\u2019n\u0131n e\u015fi ve \u00fc\u00e7 \u00e7ocu\u011funun da \u015fik\u00e2yet\u00e7i olarak kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 soru\u015fturma kapsam\u0131nda haz\u0131rlanan bilirki\u015fi raporunda birden fazla ki\u015finin sorumlulu\u011funun bulundu\u011fu, binada hasar tespiti yapmayan ilgili birimlerin de kusurlu oldu\u011fu belirlenmi\u015ftir.<\/p>\n

10. Van Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclen soru\u015fturma kapsam\u0131nda ayr\u0131ca ke\u015fif yap\u0131lm\u0131\u015f, bina enkaz\u0131ndan karot \u00f6rne\u011fi, donat\u0131 \u00f6rne\u011fi ve di\u011fer numuneler bilirki\u015filer marifetiyle al\u0131nm\u0131\u015f, soru\u015fturma dosyas\u0131 ve elde edilen numuneler rapor d\u00fczenlemeleri i\u00e7in bilirki\u015filere tevdi edilmi\u015ftir. Soru\u015fturma sonucu 26\/7\/2012 tarihinde verilen kararda bilirki\u015filerce haz\u0131rlanan rapor \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, s\u00f6z konusu binan\u0131n yap\u0131m y\u0131l\u0131nda (1964) statik projesi ve hesap raporlar\u0131 yap\u0131lmadan geli\u015fig\u00fczel in\u015fa edildi\u011fi, malzeme ve donat\u0131lar\u0131n d\u00f6nemin Afet B\u00f6lgelerinde Yap\u0131lacak Yap\u0131lar Y\u00f6netmeli\u011fi kriterlerini ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131, in\u015faat ruhsat\u0131na g\u00f6re fazladan bir kata sahip olmas\u0131n\u0131n bina \u00fczerinde fazladan y\u00fcke neden oldu\u011fu, ilk depremde ayakta kalmas\u0131na ra\u011fmen ikinci depremde iki deprem aras\u0131nda art\u00e7\u0131 \u015foklardan etkilenerek y\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ifade edilmi\u015ftir.<\/p>\n

11. Soru\u015fturma sonucunda, otel i\u015fletmecisi hakk\u0131nda bilin\u00e7li taksirle birden fazla ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcne neden olma su\u00e7undan Van A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesinde kamu davas\u0131 a\u00e7\u0131lmas\u0131na, vefat eden yap\u0131 sahibi ve di\u011fer \u015f\u00fcpheliler hakk\u0131nda kamu ad\u0131na kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131na ve Van Valisi ile Afet ve Acil \u0130\u015fler Daire Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 (AFAD) g\u00f6revlileri hakk\u0131nda 2\/12\/1999 tarih ve 4483 say\u0131l\u0131 Memurlar ve Di\u011fer Kamu G\u00f6revlilerinin Yarg\u0131lanmas\u0131 Hakk\u0131nda Kanun\u2019un 3. ve 12. maddeleri gere\u011fi g\u00f6revsizlik karar\u0131 verilerek soru\u015fturma dosyas\u0131n\u0131n Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na g\u00f6nderilmesine karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n

12. Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131, 9\/10\/2012 tarihinde Van Valisi ve AFAD g\u00f6revlileri hakk\u0131nda g\u00f6revi k\u00f6t\u00fcye kullanmaya ili\u015fkin iddialar\u0131n somut bilgi ve belgelere dayanmad\u0131\u011f\u0131, ilgililer a\u00e7\u0131s\u0131ndan su\u00e7 olu\u015fturan \u00f6n inceleme yap\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirecek bir durumun bulunmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle \u015fikayetin i\u015fleme konulmamas\u0131na karar vermi\u015f, bu karar ba\u015fvurucular\u0131n vekiline 23\/10\/2012 tarihinde tebli\u011f edilmi\u015ftir.<\/p>\n

13. Ba\u015fvuruculardan \u00f6len S.K.\u2019n\u0131n e\u015fi ve \u00fc\u00e7 cocu\u011fu, vekilleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n i\u015fleme konulmama karar\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve 4483 say\u0131l\u0131 Kanun gere\u011fi \u00f6n inceleme yapt\u0131r\u0131lmas\u0131 karar\u0131 verilmesi talebiyle 2\/11\/2012 tarihinde Dan\u0131\u015ftay 2. Dairesine itiraz dilek\u00e7esi sunmu\u015ftur.<\/p>\n

14. Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n i\u015fleme koymama karar\u0131na kar\u015f\u0131 4483 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019da herhangi bir itiraz yolu \u00f6ng\u00f6r\u00fclmemi\u015f olup ba\u015fvuru dilek\u00e7esinde ba\u015fvurucular\u0131n Dan\u0131\u015ftay 2. Dairesine yapt\u0131klar\u0131 itirazlar\u0131n\u0131n sonucuna ili\u015fkin bir bilgi bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n

15. Bakanl\u0131k, ba\u015fvuru konusu olaylara ili\u015fkin 3\/6\/2013 tarihli g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde (\u00a7 5), ba\u015fvurucular\u0131n Bakanl\u0131\u011f\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kar\u015f\u0131 beyanlar\u0131nda teyit etti\u011fi, ilave \u015fu bilgilere yer vermi\u015ftir:<\/p>\n

16. Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n 9\/10\/2012 tarih ve 2012\/128 soru\u015fturma, K.2012\/55 say\u0131l\u0131 i\u015fleme konulmama karar\u0131na kar\u015f\u0131 ba\u015fvurucular\u0131n vekili taraf\u0131ndan yap\u0131lan itiraz neticesinde, Dan\u0131\u015ftay 1. Dairesi, 6\/3\/2013 tarih ve E.2013\/258, K.2013\/294 say\u0131l\u0131 karar\u0131nda 4483 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019da Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n bu kararlar\u0131na kar\u015f\u0131 herhangi bir itiraz yolu \u00f6ng\u00f6r\u00fclmedi\u011finden bahisle itiraz\u0131 incelemeksizin reddetmi\u015ftir.<\/p>\n

17. Ayr\u0131ca ba\u015fvurucular, 23\/1\/2013 tarihinde vekilleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla, Van Belediye Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, \u00c7evre ve \u015eehircilik Bakanl\u0131\u011f\u0131, Van Valili\u011fi, AFAD\u2019a izafeten Ba\u015fbakanl\u0131k ve otel sahibi Mehmet S\u0131dd\u0131k Bayram vereseleri aleyhine maddi ve manevi tazminat davas\u0131 a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Van 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde E.2013\/36 say\u0131s\u0131 ile y\u00fcr\u00fct\u00fclen yarg\u0131lamada 28\/2\/2013 tarihinde yap\u0131lan \u00f6n inceleme duru\u015fmas\u0131nda, idareler aleyhine a\u00e7\u0131lan davan\u0131n tefrik edilerek ayr\u0131 bir esasa kaydedilmesine ve yarg\u0131 yolu bak\u0131m\u0131ndan g\u00f6revsizlik karar\u0131 verilmesine karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n

18. Van 2. Asliye Hukuk Mahkemesi, di\u011fer davadan tefrik ederek E.2012\/112 say\u0131s\u0131 ile kaydetti\u011fi daval\u0131 idareler hakk\u0131nda a\u00e7\u0131lan davan\u0131n yarg\u0131 yolu bak\u0131m\u0131ndan reddine, davaya bakmakla g\u00f6revli ve yetkili mahkemenin \u0130dare Mahkemesi oldu\u011funun tespitine karar vermi\u015ftir. Karar\u0131n gerek\u00e7esinde, dava tarihi itibar\u0131yla 12\/01\/2011 tarihli ve 6100 say\u0131l\u0131 Hukuk Muhakemeleri Kanunu\u2019nun 3. maddesi uyar\u0131nca bu t\u00fcr davalarda adli yarg\u0131n\u0131n g\u00f6revli oldu\u011funa ili\u015fkin h\u00fckm\u00fcn Anayasa Mahkemesinin 16\/2\/2012 tarih ve E.2011\/35, K.2012\/23 say\u0131l\u0131 karar\u0131yla iptal edildi\u011fi, iptal karar\u0131n\u0131n 19\/5\/2012 tarih ve 28297 say\u0131l\u0131 Resmi Gazete\u2019de yay\u0131mlanarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi, davac\u0131lar\u0131n daval\u0131 idarelerin hizmet kusuruna dayand\u0131klar\u0131, idari i\u015flem ve eylemlerden kaynaklanan tam yarg\u0131 davalar\u0131na bakmaya idare mahkemelerinin g\u00f6revli oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n

19. S\u00f6z konusu karar\u0131n hen\u00fcz kesinle\u015fmedi\u011fi, taraflara tebligat a\u015famas\u0131nda oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

20. Van Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclen soru\u015fturma kapsam\u0131nda ayr\u0131ca sorumlu oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclen Belediye yetkilileri hakk\u0131nda 4483 say\u0131l\u0131 Kanun uyar\u0131nca Van Valili\u011finden soru\u015fturma izni talep edilmi\u015ftir. Van Valili\u011fi Belediye yetkilileri hakk\u0131nda soru\u015fturma izni verilmemesi karar\u0131 vermi\u015ftir. Bu karara kar\u015f\u0131 Van Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 Van B\u00f6lge \u0130dare Mahkemesine itiraz ba\u015fvurusunda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n

21. Ba\u015fvurucular, Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u015fikayetin i\u015fleme konulmamas\u0131 karar\u0131n\u0131n kendisine tebli\u011finden itibaren s\u00fcresi i\u00e7inde 22\/11\/2012 tarihinde bireysel ba\u015fvuruda bulunmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n

B. <\/strong>\u0130lgili Hukuk<\/strong><\/p>\n

22. Ba\u015fvuru konusu olayda \u015fikayet konusu yap\u0131lan \u201ctaksirle \u00f6ld\u00fcrme<\/i>\u201d ve \u201cg\u00f6revi k\u00f6t\u00fcye kullanma<\/i>\u201d su\u00e7lar\u0131na ili\u015fkin 26\/9\/2004 tarih ve 5237 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un h\u00fck\u00fcmleri \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n

\u201cTaksirle \u00f6ld\u00fcrme<\/i><\/p>\n

MADDE 85. \u2013<\/i><\/p>\n

(1) Taksirle bir insan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcne neden olan ki\u015fi, \u00fc\u00e7 y\u0131ldan alt\u0131 y\u0131la kadar hapis cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/i><\/p>\n

(2) Fiil, birden fazla insan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcne ya da bir veya birden fazla ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fc ile birlikte bir veya birden fazla ki\u015finin yaralanmas\u0131na neden olmu\u015f ise, ki\u015fi \u00fc\u00e7 y\u0131ldan onbe\u015f y\u0131la kadar hapis cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/i><\/p>\n

\u2026<\/i><\/p>\n

G\u00f6revi k\u00f6t\u00fcye kullanma<\/i><\/p>\n

MADDE 257. – (1) Kanunda ayr\u0131ca su\u00e7 olarak tan\u0131mlanan h\u00e2ller d\u0131\u015f\u0131nda, g\u00f6revinin gereklerine ayk\u0131r\u0131 hareket etmek suretiyle, ki\u015filerin ma\u011fduriyetine veya kamunun zarar\u0131na neden olan ya da ki\u015filere haks\u0131z bir kazan\u00e7 sa\u011flayan kamu g\u00f6revlisi, bir y\u0131ldan \u00fc\u00e7 y\u0131la kadar hapis cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/i><\/p>\n

(2) Kanunda ayr\u0131ca su\u00e7 olarak tan\u0131mlanan h\u00e2ller d\u0131\u015f\u0131nda, g\u00f6revinin gereklerini yapmakta ihmal veya gecikme g\u00f6stererek, ki\u015filerin ma\u011fduriyetine veya kamunun zarar\u0131na neden olan ya da ki\u015filere haks\u0131z bir kazan\u00e7 sa\u011flayan kamu g\u00f6revlisi, alt\u0131 aydan iki y\u0131la kadar hapis cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/i><\/p>\n

(3) \u0130rtik\u00e2p su\u00e7unu olu\u015fturmad\u0131\u011f\u0131 takdirde, g\u00f6revinin gereklerine uygun davranmas\u0131 i\u00e7in veya bu nedenle ki\u015filerden kendisine veya bir ba\u015fkas\u0131na \u00e7\u0131kar sa\u011flayan kamu g\u00f6revlisi, birinci f\u0131kra h\u00fckm\u00fcne g\u00f6re cezaland\u0131r\u0131l\u0131r.\u201d<\/i><\/p>\n

23. 4\/12\/2004 tarih ve 5271 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Muhakemeleri Kanunu\u2019nun (CMK) \u201cBir su\u00e7un i\u015flendi\u011fini \u00f6\u011frenen Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n g\u00f6revi<\/i>\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 160. maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n

\u201cCumhuriyet savc\u0131s\u0131, ihbar veya ba\u015fka bir suretle bir su\u00e7un i\u015flendi\u011fi izlenimini veren bir h\u00e2li \u00f6\u011frenir \u00f6\u011frenmez kamu davas\u0131n\u0131 a\u00e7maya yer olup olmad\u0131\u011f\u0131na karar vermek \u00fczere hemen i\u015fin ger\u00e7e\u011fini ara\u015ft\u0131rmaya ba\u015flar.<\/i><\/p>\n

24. Bununla birlikte, memurlar ve di\u011fer kamu g\u00f6revlilerinin g\u00f6revleri sebebiyle i\u015fledikleri su\u00e7lardan dolay\u0131 yarg\u0131lanabilmeleri izne tabi olup izin vermeye yetkili merciler ve izlenecek usul 4483 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019da d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n

25. 4483 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un \u201cHaz\u0131rl\u0131k soru\u015fturmas\u0131n\u0131 yapacak merciler<\/i>\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 12. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n

\u201cHaz\u0131rl\u0131k soru\u015fturmas\u0131 genel h\u00fck\u00fcmlere g\u00f6re yetkili ve g\u00f6revli Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131l\u0131r. Ancak Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Genel Sekreteri, T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi Genel Sekreteri, m\u00fcste\u015farlar ve valiler ile ilgili olarak yap\u0131lacak olan haz\u0131rl\u0131k soru\u015fturmas\u0131 Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131s\u0131 veya Ba\u015fsavc\u0131vekili, kaymakamlar ile ilgili haz\u0131rl\u0131k soru\u015fturmas\u0131 ise il Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131s\u0131 veya Ba\u015fsavc\u0131vekili taraf\u0131ndan yap\u0131l\u0131r.\u201d<\/i><\/p>\n

26. 4483 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 3. maddesinin son c\u00fcmlesine g\u00f6re ast memur ile \u00fcst memurun ayn\u0131 fiile i\u015ftiraki halinde izin, \u00fcst memurun ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu merciden istenir. Bu durumda bir vali ve alt\u0131nda g\u00f6rev yapan memurlar i\u00e7in talep edilen yarg\u0131lama iznini vermeye yetkili merci valiler i\u00e7in yarg\u0131lamaya izin vermeye yetkili makam olan Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131s\u0131 veya Ba\u015fsavc\u0131vekili\u2019dir.<\/p>\n

27. 4483 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un \u201cOlay\u0131n yetkili mercie iletilmesi, i\u015fleme konulmayacak ihbar ve \u015fikayetler<\/i>\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 4. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ve d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kralar\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n

\u201cBu Kanuna g\u00f6re memurlar ve di\u011fer kamu g\u00f6revlileri hakk\u0131nda yap\u0131lacak ihbar ve \u015fik\u00e2yetlerin soyut ve genel nitelikte olmamas\u0131, ihbar veya \u015fik\u00e2yetlerde ki\u015fi veya olay belirtilmesi, iddialar\u0131n cidd\u00ee bulgu ve belgelere dayanmas\u0131, ihbar veya \u015fik\u00e2yet dilek\u00e7esinde dilek\u00e7e sahibinin do\u011fru ad, soyad ve imzas\u0131 ile i\u015f veya ikametg\u00e2h adresinin bulunmas\u0131 zorunludur.<\/i><\/p>\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kradaki \u015fartlar\u0131 ta\u015f\u0131mayan ihbar ve \u015fik\u00e2yetler Cumhuriyet ba\u015fsavc\u0131lar\u0131 ve izin vermeye yetkili merciler taraf\u0131ndan i\u015fleme konulmaz ve durum, ihbar veya \u015fik\u00e2yette bulunana bildirilir. Ancak iddialar\u0131n, s\u0131hhati \u015f\u00fcpheye mahal vermeyecek belgelerle ortaya konulmu\u015f olmas\u0131 halinde ad, soyad ve imza ile i\u015f veya ikametg\u00e2h adresinin do\u011frulu\u011fu \u015fart\u0131 aranmaz. Ba\u015fsavc\u0131lar ve yetkili merciler ihbarc\u0131 veya \u015fik\u00e2yet\u00e7inin kimlik bilgilerini gizli tutmak zorundad\u0131r.\u201d<\/i><\/p>\n

28. 4483 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un \u201c\u0130tiraz<\/i>\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 9. maddesi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n

\u201cYetkili merci, soru\u015fturma izni verilmesine veya verilmemesine ili\u015fkin karar\u0131n\u0131 Cumhuriyet ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na, hakk\u0131nda inceleme yap\u0131lan memur veya di\u011fer kamu g\u00f6revlisine ve varsa \u015fikayet\u00e7iye bildirir.<\/i><\/p>\n

Soru\u015fturma izni verilmesine ili\u015fkin karara kar\u015f\u0131 hakk\u0131nda inceleme yap\u0131lan memur veya di\u011fer kamu g\u00f6revlisi; soru\u015fturma izni verilmemesine ili\u015fkin karara kar\u015f\u0131 ise Cumhuriyet ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 veya \u015fikayet\u00e7i itiraz yoluna gidebilir. \u0130tiraz s\u00fcresi, yetkili merciin karar\u0131n\u0131n tebli\u011finden itibaren on g\u00fcnd\u00fcr.<\/i><\/p>\n

\u0130tiraza, 3 \u00fcnc\u00fc maddenin (e), (f), g (Cumhurba\u015fkan\u0131nca verilen izin hari\u00e7) ve (h) bentlerinde say\u0131lanlar i\u00e7in Dan\u0131\u015ftay \u0130kinci Dairesi, di\u011ferleri i\u00e7in yetkili merciin yarg\u0131 \u00e7evresinde bulundu\u011fu b\u00f6lge idare mahkemesi bakar.<\/i><\/p>\n

\u0130tirazlar, \u00f6ncelikle incelenir ve en ge\u00e7 \u00fc\u00e7 ay i\u00e7inde karara ba\u011flan\u0131r. Verilen kararlar kesindir.\u201d<\/i><\/p>\n

29. 4483 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 4. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda yer verilen nitelikleri ta\u015f\u0131mamalar\u0131 nedeniyle ihbar ve \u015fik\u00e2yetler hakk\u0131nda verilen i\u015fleme konulmama karar\u0131na y\u00f6nelik bir itiraz yolu \u00f6ng\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir.<\/p>\n

30. 6\/1\/1982 tarih ve 2577 say\u0131l\u0131 \u0130dari Yarg\u0131lama Usul\u00fc Kanunu\u2019nun \u201cDo\u011frudan do\u011fruya tam yarg\u0131 davas\u0131 a\u00e7\u0131lmas\u0131<\/i>\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 13. maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n

\u201c\u0130dari eylemlerden haklar\u0131 ihlal edilmi\u015f olanlar\u0131n idari dava a\u00e7madan \u00f6nce, bu eylemleri yaz\u0131l\u0131 bildirim \u00fczerine veya ba\u015fka s\u00fcretle \u00f6\u011frendikleri tarihten itibaren bir y\u0131l ve her halde eylem tarihinden itibaren be\u015f y\u0131l i\u00e7inde ilgili idareye ba\u015fvurarak haklar\u0131n\u0131n yerine getirilmesini istemeleri gereklidir. Bu isteklerin k\u0131smen veya tamamen reddi halinde, bu konudaki i\u015flemin tebli\u011fini izleyen g\u00fcnden itibaren veya istek hakk\u0131nda altm\u0131\u015f g\u00fcn i\u00e7inde cevap verilmedi\u011fi takdirde bu s\u00fcrenin bitti\u011fi tarihten itibaren, dava s\u00fcresi i\u00e7inde dava a\u00e7\u0131labilir.\u201d<\/i><\/p>\n

31. Haks\u0131z fiillerden do\u011fan bor\u00e7 ili\u015fkilerini d\u00fczenleyen 11\/1\/2011 tarih ve 6098 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanunu\u2019nun \u201cSorumluluk\u201d <\/i>ba\u015fl\u0131kl\u0131 <\/i>49. maddesi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n

\u201cKusurlu ve hukuka ayk\u0131r\u0131 bir fiille ba\u015fkas\u0131na zarar veren, bu zarar\u0131 gidermekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr.<\/i><\/p>\n

Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kural\u0131 bulunmasa bile, ahlaka ayk\u0131r\u0131 bir fiille ba\u015fkas\u0131na kasten zarar veren de, bu zarar\u0131 gidermekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr.\u201d<\/i><\/p>\n

32. 6098 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un haks\u0131z fiillerden do\u011fan bor\u00e7 ili\u015fkilerinin Ceza Hukuku ile ili\u015fkisini d\u00fczenleyen 74. maddesi ise \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n

\u201cH\u00e2kim, zarar verenin kusurunun olup olmad\u0131\u011f\u0131, ay\u0131rt etme g\u00fcc\u00fcn\u00fcn bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda karar verirken, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili h\u00fck\u00fcmleriyle ba\u011fl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, ceza h\u00e2kimi taraf\u0131ndan verilen beraat karar\u0131yla da ba\u011fl\u0131 de\u011fildir. Ayn\u0131 \u015fekilde, ceza h\u00e2kiminin kusurun de\u011ferlendirilmesine ve zarar\u0131n belirlenmesine ili\u015fkin karar\u0131 da, hukuk h\u00e2kimini ba\u011flamaz.\u201d<\/i><\/p>\n

33. 15\/5\/1959 tarih ve 7269 say\u0131l\u0131 Umumi Hayata M\u00fcessir Afetler Dolay\u0131s\u0131yla Al\u0131nacak Tedbirlerle Yap\u0131lacak Yard\u0131mlara Dair Kanun\u2019un 4. ve \u201cAfet b\u00f6lgelerinde yap\u0131lacak teknik i\u015fler<\/i>\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 13. maddeleri \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n

\u201cMadde 4 \u2013 \u0130\u00e7i\u015fleri, \u0130mar ve \u0130skan, Bay\u0131nd\u0131rl\u0131k, Sa\u011fl\u0131k ve Sosyal Yard\u0131m ve Tar\u0131m Bakanl\u0131klar\u0131nca acil yard\u0131m te\u015fkilat\u0131 ve programlar\u0131 hakk\u0131nda genel esaslar\u0131 kapsayan bir y\u00f6netmelik yap\u0131l\u0131r.<\/i><\/p>\n

Bu y\u00f6netmelik esaslar\u0131 dairesinde afetin meydana gelmesinden sonra yap\u0131lacak kurtarma, yaral\u0131lar\u0131 tedavi, bar\u0131nd\u0131rma, \u00f6l\u00fcleri g\u00f6mme, yang\u0131nlar\u0131 s\u00f6nd\u00fcrme, y\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 temizleme ve felaketzedeleri ia\u015fe gibi hususlarda uygulanmak \u00fczere g\u00f6rev ve g\u00f6revlileri tayin, toplanma yerlerini tespit eden bir program valiliklerce d\u00fczenlenir ve gereken vas\u0131talar haz\u0131rlanarak muhafaza olunur.<\/i><\/p>\n

Bu programlar\u0131n uygulanmas\u0131, valiliklerce kurulacak kurtarma ve yard\u0131m komitelerince sa\u011flan\u0131r.<\/i><\/p>\n

\u2026\u201d<\/i><\/p>\n

\u201cMadde 13 \u2013 a) Yap\u0131lacak i\u015flemlere esas olmak \u00fczere \u0130mar ve \u0130skan Bakanl\u0131\u011f\u0131nca kurulacak fen kurullar\u0131 taraf\u0131ndan, afetin meydana geldi\u011fi arazinin durumu ile b\u00fct\u00fcn yap\u0131lar ve kamu tesisleri incelenerek, hasar tespit raporu d\u00fczenlenir.<\/i><\/p>\n

(De\u011fi\u015fik: 31\/8\/1999 – KHK – 574\/1 md.) Gereken hallerde, yap\u0131larda meydana gelen hasar\u0131 tespit etmek \u00fczere Bay\u0131nd\u0131rl\u0131k ve \u0130skan Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n iste\u011fi \u00fczerine di\u011fer bakanl\u0131k, kurum ve kurulu\u015flar, mahalli idareler, \u00fcniversiteler ve meslek odalar\u0131, konusunda deneyimli yeteri kadar in\u015faat m\u00fchendisi ve\/veya mimar\u0131 hasar tespiti \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda derhal g\u00f6revlendirmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcrler.<\/i><\/p>\n

(De\u011fi\u015fik: 31\/8\/1999 – KHK – 574\/1 md.) Arazinin tehlikeli durumu ve binalar\u0131n g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc hasar bak\u0131m\u0131ndan y\u0131kt\u0131r\u0131lmas\u0131 ve bo\u015falt\u0131lmas\u0131 gerekenler hakk\u0131nda, o il ve il\u00e7enin en b\u00fcy\u00fck m\u00fclkiye amirine ayr\u0131 bir rapor verilir. Bu makamlarca b\u00f6yle binalar derhal bo\u015faltt\u0131r\u0131l\u0131r. Y\u0131k\u0131lmas\u0131 gerekenler i\u00e7in en \u00e7ok 3 g\u00fcn s\u00fcre verilerek tehlikenin giderilmesi sahiplerine bildirilir. Mahallinde sahibi bulunmad\u0131\u011f\u0131 takdirde durum, mahalli vas\u0131talarla ilan edilmek suretiyle, bildiri yap\u0131lm\u0131\u015f say\u0131l\u0131r.<\/i><\/p>\n

\u2026<\/i><\/p>\n

b) \u2026<\/i><\/p>\n

c) \u2026<\/i><\/p>\n

\u00e7) Yer kaymas\u0131, kaya d\u00fc\u015fmesi gibi afetlerde, tehlikenin devam\u0131 veya tekrar\u0131 ihtimali \u00fczerine bo\u015falt\u0131lan binalar\u0131n tehlikeye kar\u015f\u0131 kesin tedbir al\u0131n\u0131ncaya kadar i\u015fgaline veya hasara u\u011frayanlar\u0131n tamirine m\u00fcsaade edilmez. Tedbir al\u0131namayaca\u011f\u0131na karar verildi\u011fi takdirde tehlikeli mahal i\u00e7indeki binalar, yukar\u0131daki esaslar dahilinde y\u0131kt\u0131r\u0131l\u0131r. \u0130mar ve \u0130skan Bakanl\u0131\u011f\u0131nca afete kar\u015f\u0131 arazide gerekli tedbirlerin al\u0131nmas\u0131, tehlikeye maruz yap\u0131lar\u0131n y\u0131k\u0131lmas\u0131 ve toplulu\u011fun ba\u015fka yere ta\u015f\u0131nmas\u0131ndan daha ekonomik g\u00f6r\u00fcl\u00fcrse, bu tedbirlerin al\u0131nmas\u0131 i\u00e7in l\u00fczumlu \u00f6denek 33 \u00fcnc\u00fc maddede yaz\u0131l\u0131 fondan \u00f6denir. Tehlikenin giderilmesiyle ilgili tedbirler i\u00e7in yap\u0131lan harcamalar bor\u00e7lanmaya tabi tutulmaz.<\/i><\/p>\n

d) Afete u\u011fr\u0131yanlar\u0131n veya u\u011framas\u0131 muhtemel olanlar\u0131n bulunduklar\u0131 yerlerde veya ba\u015fka yerlerde ge\u00e7ici olarak bar\u0131nmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamak \u00fczere, baraka ve konutlar in\u015fa edilebilir, ettirilebilir, kiralanabilir veya sat\u0131n al\u0131nabilir.<\/i><\/p>\n

Bu tedbirlerin, k\u0131sa zamanda yerine getirilmesinin m\u00fcmk\u00fcn olam\u0131yaca\u011f\u0131 hallerde, ge\u00e7ici iskan tedbirlerini kendileri almak isteyenlere nakdi yard\u0131m da yap\u0131labilir.<\/i><\/p>\n

\u2026\u201d<\/i><\/p>\n

34. 29\/5\/2009 tarih ve 5902 say\u0131l\u0131 Afet ve Acil Durum Y\u00f6netimi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n Te\u015fkilat ve G\u00f6revleri Hakk\u0131nda Kanun\u2019un 1., 2., 4. ve 18. maddeleri \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n

\u201cAma\u00e7 ve kapsam<\/i><\/p>\n

MADDE 1 \u2013 (1) Bu Kanunun amac\u0131, afet ve acil durumlar ile sivil savunmaya ili\u015fkin hizmetleri y\u00fcr\u00fctmek \u00fczere, Ba\u015fbakanl\u0131\u011fa ba\u011fl\u0131 Afet ve Acil Durum Y\u00f6netimi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n kurulmas\u0131, te\u015fkilat\u0131 ile g\u00f6rev ve yetkilerini d\u00fczenlemektir. Ba\u015fbakan, Ba\u015fkanl\u0131kla ilgili yetkilerini bir bakan arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile kullanabilir.<\/i><\/p>\n

(2) Bu Kanun; afet ve acil durumlar ile sivil savunmaya ili\u015fkin hizmetlerin \u00fclke d\u00fczeyinde etkin bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi i\u00e7in gerekli \u00f6nlemlerin al\u0131nmas\u0131 ve olaylar\u0131n meydana gelmesinden \u00f6nce haz\u0131rl\u0131k ve zarar azaltma, olay s\u0131ras\u0131nda yap\u0131lacak m\u00fcdahale ve olay sonras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilecek iyile\u015ftirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fcten kurum ve kurulu\u015flar aras\u0131nda koordinasyonun sa\u011flanmas\u0131 ve bu konularda politikalar\u0131n \u00fcretilmesi ve uygulanmas\u0131 hususlar\u0131n\u0131 kapsar.<\/i><\/p>\n

Tan\u0131mlar<\/i><\/p>\n

MADDE 2 \u2013 (1) Bu Kanunda yer alan;<\/i><\/p>\n

a) Acil durum: Toplumun tamam\u0131n\u0131n veya belli kesimlerinin normal hayat ve faaliyetlerini durduran veya kesintiye u\u011fratan ve acil m\u00fcdahaleyi gerektiren olaylar\u0131 ve bu olaylar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu kriz halini,<\/i><\/p>\n

b) Afet: Toplumun tamam\u0131 veya belli kesimleri i\u00e7in fiziksel, ekonomik ve sosyal kay\u0131plar do\u011furan, normal hayat\u0131 ve insan faaliyetlerini durduran veya kesintiye u\u011fratan do\u011fal, teknolojik veya insan kaynakl\u0131 olaylar\u0131,<\/i><\/p>\n

c) \u2026<\/i><\/p>\n

h) Risk: Belirli bir alandaki tehlike olas\u0131l\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re kaybedilecek de\u011ferlerin \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u00fc,<\/i><\/p>\n

\u0131) Risk azaltma: Belirli bir kesim veya alanda geli\u015ftirilen afet senaryolar\u0131na g\u00f6re, olas\u0131 risklerin \u00f6nlenmesi, kabul edilebilir \u00f6l\u00e7\u00fclere indirilmesi ya da payla\u015f\u0131m\u0131 amac\u0131yla al\u0131nacak her t\u00fcrl\u00fc planl\u0131 m\u00fcdahaleyi,<\/i><\/p>\n

i) Risk y\u00f6netimi: \u00dclke, b\u00f6lge, kent \u00f6l\u00e7e\u011finde ve yerel \u00f6l\u00e7ekte risk t\u00fcrleri ve d\u00fczeylerini tespit etme, azaltma ve payla\u015fma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ile bu alandaki planlama esaslar\u0131n\u0131,<\/i><\/p>\n

j) \u2026<\/i><\/p>\n

k) Zarar azaltma: Afetlerde ve acil durumlarda meydana gelmesi muhtemel zararlar\u0131n yok edilmesi veya azalt\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik risk y\u00f6netimi ve \u00f6nleme tedbirlerini,<\/i><\/p>\n

ifade eder.<\/i><\/p>\n

\u2026\u201d<\/i><\/p>\n

\u201cMADDE 4 \u2013 (1) Afet ve acil durum hallerinde bilgileri de\u011ferlendirmek, al\u0131nacak \u00f6nlemleri belirlemek, uygulanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak ve denetlemek, kurum ve kurulu\u015flar ile sivil toplum kurulu\u015flar\u0131 aras\u0131ndaki koordinasyonu sa\u011flamak amac\u0131yla, Ba\u015fbakanl\u0131k M\u00fcste\u015far\u0131n\u0131n ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda, Milli Savunma, \u0130\u00e7i\u015fleri, D\u0131\u015fi\u015fleri, Maliye, Milli E\u011fitim, Bay\u0131nd\u0131rl\u0131k ve \u0130sk\u00e2n, Sa\u011fl\u0131k, Ula\u015ft\u0131rma, Enerji ve Tabii Kaynaklar, \u00c7evre ve Orman bakanl\u0131klar\u0131 ve Devlet Planlama Te\u015fkilat\u0131 m\u00fcste\u015farlar\u0131, Afet ve Acil Durum Y\u00f6netimi Ba\u015fkan\u0131, T\u00fcrkiye K\u0131z\u0131lay Derne\u011fi Genel Ba\u015fkan\u0131 ile afet veya acil durumun t\u00fcr\u00fcne g\u00f6re Kurul Ba\u015fkan\u0131nca g\u00f6revlendirilecek di\u011fer bakanl\u0131k ve kurulu\u015flar\u0131n \u00fcst y\u00f6neticilerinden olu\u015fan Afet ve Acil Durum Koordinasyon Kurulu kurulmu\u015ftur.<\/i><\/p>\n

(2) Kurul, y\u0131lda en az d\u00f6rt kez toplan\u0131r. Ayr\u0131ca, ihtiya\u00e7 halinde Kurul Ba\u015fkan\u0131n\u0131n \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 \u00fczerine ola\u011fan\u00fcst\u00fc toplanabilir. Kurulun sekretaryas\u0131n\u0131 Ba\u015fkanl\u0131k y\u00fcr\u00fct\u00fcr.\u201d<\/i><\/p>\n

\u201c\u0130l afet ve acil durum m\u00fcd\u00fcrl\u00fckleri<\/i><\/p>\n

MADDE 18 \u2013 (1) \u0130llerde, il \u00f6zel idaresi b\u00fcnyesinde, valiye ba\u011fl\u0131 il afet ve acil durum m\u00fcd\u00fcrl\u00fckleri kurulur. M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn sevk ve idaresinden vali sorumludur.<\/i><\/p>\n

(2) \u0130l afet ve acil durum m\u00fcd\u00fcrl\u00fcklerinin g\u00f6revleri \u015funlard\u0131r:<\/i><\/p>\n

a) \u0130lin afet ve acil durum tehlike ve risklerini belirlemek.<\/i><\/p>\n

b) Afet ve acil durum \u00f6nleme ve m\u00fcdahale il planlar\u0131n\u0131, mahalli idareler ile kamu kurum ve kuru\u015flar\u0131yla i\u015fbirli\u011fi ve koordinasyon i\u00e7inde yapmak ve uygulamak.<\/i><\/p>\n

c) \u0130l afet ve acil durum y\u00f6netimi merkezini y\u00f6netmek.<\/i><\/p>\n

\u00e7) Afet ve acil durumlarda meydana gelen kay\u0131p ve hasar\u0131 tespit etmek.<\/i><\/p>\n

d) \u2026<\/i><\/p>\n

\u2026<\/i><\/p>\n

g) Afet ve acil durumlarda, gerekli arama ve kurtarma malzemeleri ile halk\u0131n bar\u0131nma, beslenme, sa\u011fl\u0131k ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131nda kullan\u0131lacak g\u0131da, ara\u00e7, gere\u00e7 ve malzemeler i\u00e7in depolar kurmak ve y\u00f6netmek.<\/i><\/p>\n

\u011f) \u2026<\/i><\/p>\n

\u2026<\/i><\/p>\n

(3) \u2026<\/i><\/p>\n

\u2026<\/i><\/p>\n

(5) Afet ve acil durum il m\u00fcd\u00fcr\u00fc ile di\u011fer personelin atamas\u0131 vali taraf\u0131ndan yap\u0131l\u0131r.<\/i><\/p>\n

\u2026\u201d<\/i><\/p>\n

35. 8\/5\/1988 tarih ve 19808 say\u0131l\u0131 Resmi Gazete\u2019de yay\u0131mlanan Afetlere \u0130li\u015fkin Acil Yard\u0131m Te\u015fkilat\u0131 ve Planlama Esaslar\u0131na Dair Y\u00f6netmelik\u2019in 4., 6. ve 32. maddeleri \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n

\u201cSorumluluk<\/i><\/p>\n

<\/div>\n
<\/div>\n

Madde 4 \u2013 Vali ve kaymakamlar, g\u00f6revli bakanl\u0131k, kurum ve kurulu\u015flar ile askeri birlikler, ilgili mevzuat ve bu Y\u00f6netmelik gere\u011fince d\u00fczenlenecek acil yard\u0131m planlar\u0131 ve acil yard\u0131mla ilgili y\u00f6nergelerle kendilerine verilen g\u00f6revleri yerine getirmekten ayr\u0131 ayr\u0131 sorumludurlar.<\/i><\/p>\n

Afetin meydana gelmesinden itibaren, al\u0131nmas\u0131 gereken her t\u00fcrl\u00fc acil tedbirlerin al\u0131nmas\u0131ndan ve acil yard\u0131mlar\u0131n bir emir beklemeden yap\u0131lmas\u0131ndan afetin meydana geldi\u011fi yerin m\u00fclki amiri sorumludur.\u201d<\/i><\/p>\n

\u201cMadde 6 \u2013 Bu Y\u00f6netmeli\u011fin ilke ve esaslar\u0131 dahilinde:<\/i><\/p>\n

a) Acil yard\u0131m hizmetlerini y\u00fcr\u00fctmek \u00fczere, illerde valinin ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda il kurtarma ve yard\u0131m komitesi, il\u00e7elerde kaymakam\u0131n ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda il\u00e7e kurtarma ve yard\u0131m komitesi kurulur,<\/i><\/p>\n

b) \u0130l ve il\u00e7e acil yard\u0131m planlar\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131ndan, icras\u0131ndan ve g\u00fcncelli\u011finin korunmas\u0131ndan birinci derecede vali ve kaymakamlar sorumludur. Bakanl\u0131klar ve merkezi kurum ve kurulu\u015flar ile askeri birlikler bu planlar\u0131n yap\u0131lmas\u0131na ve icras\u0131na yard\u0131mc\u0131 olur,<\/i><\/p>\n

c) Bakanl\u0131k, kurum ve kurulu\u015flar\u0131n ta\u015fra te\u015fkilatlar\u0131 il ve il\u00e7e planlar\u0131 i\u00e7inde yer al\u0131r,<\/i><\/p>\n

d) Bakanl\u0131k, kurum ve kurulu\u015flar\u0131n merkez te\u015fkilatlar\u0131 ile b\u00f6lgedeki askeri garnizon komutanl\u0131klar\u0131, il ve il\u00e7elere yard\u0131mc\u0131 olmak \u00fczere kendi g\u00f6revleri ile ilgili takviye ve destek planlar\u0131 yaparlar,<\/i><\/p>\n

e) Acil yard\u0131m hizmetlerinin planlanmas\u0131nda, \u00f6ncelikle il\u00e7e ve\/veya il hudutlar\u0131 i\u00e7indeki kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7 ve kaynaklar\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 esas al\u0131n\u0131r.<\/i><\/p>\n

\u0130htiya\u00e7lar\u0131n bu kaynaklardan zaman\u0131nda ve yeterince kar\u015f\u0131lanamamas\u0131 halinde s\u0131ras\u0131yla:<\/i><\/p>\n

1. B\u00f6lgedeki askeri birliklerden, kom\u015fu vali ve kaymakamlardan yard\u0131m istenir,<\/i><\/p>\n

2. B\u00f6lgedeki \u00f6zel kurulu\u015flardan ve ger\u00e7ek ki\u015filerden y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler yolu ile kar\u015f\u0131lan\u0131r.<\/i><\/p>\n

\u2026<\/i><\/p>\n

\u00d6n Hasar Tespit ve Ge\u00e7ici \u0130skan Hizmetleri Grubu<\/i><\/p>\n

Madde 32 \u2013 \u00d6n Hasar Tespit ve Ge\u00e7ici \u0130skan Hizmetleri Grubunun te\u015fkili, g\u00f6revleri, planlamas\u0131 ve servisleri:<\/i><\/p>\n

a) Te\u015fkili:<\/i><\/p>\n

…<\/i><\/p>\n

b) G\u00f6revleri:<\/i><\/p>\n

1. Al\u0131nan haberlere g\u00f6re nerelere, ne kadar \u00f6n hasar tespit ekibi g\u00f6nderece\u011fini tespit eder,<\/i><\/p>\n

2. Hasar\u0131n yo\u011fun oldu\u011fu b\u00f6lgeleri belirler,<\/i><\/p>\n

3. Kesin hasar tespitleri i\u00e7in gerekli bilgileri sa\u011flar,<\/i><\/p>\n

4. Afetten sonra konut, resmi ve \u00f6zel t\u00fcm yap\u0131lar ile hayvan bar\u0131naklar\u0131ndaki hasar\u0131n en k\u0131sa zamanda tespitini sa\u011flay\u0131c\u0131 tedbirleri al\u0131r,<\/i><\/p>\n

5. \u00d6n Hasar Tespit Formlar\u0131n\u0131 \u00f6rnek Ek: 16’ya g\u00f6re d\u00fczenlettirir. \u0130cmal formlar\u0131n\u0131 da \u00f6rnek Ek: 17 forma g\u00f6re d\u00fczenleyip afet b\u00fcrosuna verir,<\/i><\/p>\n

6. Can g\u00fcvenli\u011fi bak\u0131m\u0131ndan oturulmas\u0131 sak\u0131ncal\u0131 olan ve y\u0131kt\u0131r\u0131lmas\u0131 gereken binalar\u0131 belirler,<\/i><\/p>\n

7. Resmi kurulu\u015flar ihtiyac\u0131 ve afetzedelerin bar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in kullan\u0131labilecek bina ve tesisleri tespit eder,<\/i><\/p>\n

8. Tespit edilen bu binalar\u0131n kullan\u0131ma haz\u0131r hale getirilmesi i\u00e7in gerekli i\u015flemleri yapt\u0131r\u0131r,<\/i><\/p>\n

9. \u00d6n tespit \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 tamamland\u0131ktan sonra a\u00e7\u0131kta kalan ailelerin ge\u00e7ici iskanlar\u0131n\u0131 sa\u011flar,<\/i><\/p>\n

10. Afetzedelerin k\u0131sa s\u00fcreli ge\u00e7ici iskanlar\u0131 i\u00e7in \u00f6ncelikle \u00e7ad\u0131r olmak \u00fczere sa\u011flam bulunan okul ve di\u011fer resmi ve \u00f6zel binalar\u0131n k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7in bu i\u015fe tahsisini sa\u011flar,<\/i><\/p>\n

11. \u2026<\/i><\/p>\n

\u2026<\/i><\/p>\n

c) Planlamas\u0131:<\/i><\/p>\n

1. Kurulu\u015flarca servislerde g\u00f6revlendirilecek personel, ara\u00e7, gere\u00e7 kadrosunun 12 nci maddenin (l) ve (m) bendleri esaslar\u0131na g\u00f6re tespitini,<\/i><\/p>\n

2. \u00d6n hasar tespiti yapacak personelin yetmemesi halinde nerelerden takviye ekip temin edilebilece\u011fini,<\/i><\/p>\n

3. Afetzedelerin ge\u00e7ici bar\u0131nd\u0131r\u0131lmalar\u0131 ilk etapta resmi kurulu\u015flara ait binalarda, bu binalar\u0131n yetmemesi halinde \u00f6zel \u015fah\u0131slara ait bina ve tesislerde sa\u011flanaca\u011f\u0131ndan bu gibi bina ve tesislerin \u00f6nceden belirlenmesini,<\/i><\/p>\n

4. \u2026<\/i><\/p>\n

\u2026\u201d<\/i><\/p>\n

IV. <\/strong> <\/i>\u0130NCELEME VE GEREK\u00c7E<\/strong><\/p>\n

36. Mahkemenin 17\/9\/2013 tarihinde yapm\u0131\u015f oldu\u011fu toplant\u0131da, ba\u015fvurucunun 22\/11\/2012 tarih ve 2012\/752 numaral\u0131 bireysel ba\u015fvurusu incelenip gere\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc:<\/p>\n

A. <\/strong>Ba\u015fvurucunun \u0130ddialar\u0131<\/strong><\/p>\n

37. Ba\u015fvurucular, Van Valisi ve AFAD g\u00f6revlilerinin mevzuatta kendilerine y\u00fcklenilen g\u00f6revleri yerine getirmemek suretiyle g\u00f6revi k\u00f6t\u00fcye kulland\u0131klar\u0131n\u0131, otelde hasar tespitinin yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, hasara ra\u011fmen otele giri\u015fin yasaklanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve taksirle \u00f6l\u00fcme sebep olduklar\u0131n\u0131 belirterek Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinde tan\u0131mlanan ya\u015fam hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ba\u015fvurucular ikinci olarak, Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131nca somut bilgi ve belge bulunmamas\u0131 gerek\u00e7esiyle verilen \u015fik\u00e2yetin i\u015fleme konulmamas\u0131 karar\u0131na kar\u015f\u0131 ceza soru\u015fturmas\u0131 yap\u0131labilmesi i\u00e7in ba\u015fvurabilecekleri herhangi bir makam\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek Anayasa\u2019n\u0131n 36. maddesinde d\u00fczenlenen hak arama h\u00fcrriyetinin ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n

B. <\/strong>De\u011ferlendirme<\/strong><\/p>\n

1. <\/strong>Anayasa\u2019n\u0131n 17. Maddesinin \u0130hlal Edildi\u011fi \u0130ddias\u0131<\/strong><\/p>\n

a. <\/strong>Kabul Edilebilirlik Hakk\u0131nda<\/strong><\/p>\n

38. Ba\u015fvurucular\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinin ihlal edildi\u011fi iddialar\u0131na y\u00f6nelik olarak Bakanl\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde \u015fikayetlerin kabul edilebilirli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirme yap\u0131l\u0131rken, ba\u015fvurucular\u0131n ilgili idareler aleyhine maddi ve manevi tazminat davas\u0131 a\u00e7t\u0131klar\u0131, yarg\u0131lama s\u00fcrecinin halen devam etti\u011fi, 30\/3\/2012 tarih ve 6216 say\u0131l\u0131 Anayasa Mahkemesinin Kurulu\u015fu ve Yarg\u0131lama Usulleri Hakk\u0131nda Kanun\u2019un 47. maddesinin (5) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131 uyar\u0131nca bireysel ba\u015fvurunun ancak ba\u015fvuru yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmesi sonras\u0131nda yap\u0131labilece\u011fi hususlar\u0131n\u0131n dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi ifade edilmi\u015ftir.<\/p>\n

39. Ba\u015fvurucular, ba\u015fvurunun kabul edilebilirli\u011fi hakk\u0131ndaki Bakanl\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kar\u015f\u0131, ya\u015fam hakk\u0131n\u0131n ihlali halinde sadece tazminat al\u0131nmas\u0131n\u0131n yeterli olmayaca\u011f\u0131n\u0131, devletin etkili ve \u00f6nleyici ceza sistemi kurma pozitif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn bulundu\u011funu ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n

40. Ba\u015fvurucular\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesine ili\u015fkin \u015fik\u00e2yetleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan kabul edilebilirlik de\u011ferlendirmesi yap\u0131l\u0131rken ba\u015fvuru yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmesi hususunda karar verebilmek i\u00e7in Devletin Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesi kapsam\u0131nda ya\u015fam hakk\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in sahip oldu\u011fu \u201c etkili bir yarg\u0131sal sistem<\/i> kurma<\/i>\u201d pozitif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn kapsam\u0131n\u0131n tespiti gerekmektedir. Bu nedenle bu konudaki de\u011ferlendirme esas hakk\u0131ndaki inceleme ile birlikte yap\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n

41. 6216 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 46. maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131nda, ancak ihlale yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclen i\u015flem, eylem ya da ihmal nedeniyle g\u00fcncel ve ki\u015fisel bir hakk\u0131 do\u011frudan etkilenenlerin bireysel ba\u015fvuru hakk\u0131na sahip olduklar\u0131 kurala ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Ya\u015fam hakk\u0131n\u0131n do\u011fal niteli\u011fi gere\u011fi, ya\u015fam\u0131n\u0131 kaybeden ki\u015filer a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu hakka y\u00f6nelik bir ba\u015fvuru ancak ya\u015fanan \u00f6l\u00fcm olay\u0131 nedeniyle ma\u011fdur olan \u00f6len ki\u015filerin yak\u0131nlar\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131labilecektir. Ba\u015fvurucular, ba\u015fvuru konusu olayda \u00f6len ki\u015finin e\u015fi, \u00e7ocuklar\u0131 ve karde\u015fleridir. Bu nedenle ba\u015fvuru ehliyeti a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir eksiklik bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n

42. Bununla birlikte, ba\u015fvuruculardan \u00f6len S. K.\u2019n\u0131n iki karde\u015fi Mehmet KER\u0130MO\u011eLU ve Mustafa KER\u0130MO\u011eLU ne Van Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na ne de Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na olayla ilgili olarak \u015fik\u00e2yet dilek\u00e7esi vermemi\u015fler, soru\u015fturma yap\u0131lmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde \u00e7aba g\u00f6sterdiklerine ili\u015fkin bir belge de sunmam\u0131\u015flard\u0131r. 6216 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 45. maddesinin (2) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131 uyar\u0131nca, ihlale neden oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclen i\u015flem, eylem ya da ihmal i\u00e7in kanunda \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f idari ve yarg\u0131sal ba\u015fvuru yollar\u0131n\u0131n tamam\u0131n\u0131n bireysel ba\u015fvuru yap\u0131lmadan \u00f6nce t\u00fcketilmi\u015f olmas\u0131 gerekmektedir. Bu durumda, ba\u015fvurucular\u0131n Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131nca verilen \u015fik\u00e2yetin i\u015fleme konulmamas\u0131 karar\u0131 nedeniyle ceza soru\u015fturmas\u0131 yap\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 \u015fik\u00e2yetine ili\u015fkin olarak, \u00f6len S. K.\u2019n\u0131n iki karde\u015fi Mehmet KER\u0130MO\u011eLU ve Mustafa KER\u0130MO\u011eLU a\u00e7\u0131s\u0131ndan ba\u015fvuru yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmemi\u015f olmas\u0131 nedeniyle kabul edilemezlik karar\u0131 verilmesi gerekir.<\/p>\n

43. S. K.\u2019n\u0131n e\u015fi ve \u00e7ocuklar\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131lan ba\u015fvurunun Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinin ihlal edildi\u011fine dair b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn 6216 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 48. maddesi uyar\u0131nca a\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Ba\u015fka bir kabul edilemezlik nedeni de g\u00f6r\u00fclmedi\u011finden ba\u015fvurunun bu k\u0131sm\u0131n\u0131n kabul edilebilir nitelikte oldu\u011funa karar verilmesi gerekir.<\/p>\n

b. <\/strong>Esas Bak\u0131m\u0131ndan \u0130nceleme<\/strong><\/p>\n

44. Ba\u015fvurucular, Van Valisi ve AFAD g\u00f6revlilerinin mevzuatta kendilerine y\u00fcklenilen g\u00f6revleri yerine getirmediklerini, iki deprem aras\u0131nda gerekli tedbirleri almad\u0131klar\u0131n\u0131, otelde hasar tespitinin yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, hasara ra\u011fmen otele giri\u015fin yasaklanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve yak\u0131nlar\u0131n\u0131n taksirle \u00f6l\u00fcm\u00fcne sebep olduklar\u0131n\u0131 belirterek Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinde tan\u0131mlanan ya\u015fam hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n

45. Bakanl\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde, Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinin ihlal edildi\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki \u015fik\u00e2yetler de\u011ferlendirilirken, Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesinin (\u201cA\u0130HM\u201d) ya\u015fam hakk\u0131 konusunda benimsedi\u011fi ilkelere de\u011finilmi\u015f, hayati tehlike i\u00e7eren ko\u015fullar nedeniyle ba\u015fvurucular\u0131n yak\u0131nlar\u0131n\u0131n maruz kald\u0131\u011f\u0131 riskin ne zaman ger\u00e7ekle\u015febilece\u011fi konusundaki belirsizlik, bu t\u00fcr ko\u015fullar\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131nda pay\u0131 olan ki\u015filerin stat\u00fcs\u00fc ve bu ki\u015filere atfedilen eylem veya ihmalin kas\u0131tl\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131 hususlar\u0131n\u0131n belirli bir davan\u0131n esas\u0131n\u0131n incelenmesi s\u0131ras\u0131nda, Devletin ya\u015fam hakk\u0131 bak\u0131m\u0131ndan ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 sorumlulu\u011fu belirlemek i\u00e7in g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi ifade edilmi\u015ftir.<\/p>\n

46. Bakanl\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde, Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin (\u201cA\u0130HS\u201d) 2. maddesi ba\u011flam\u0131nda, \u00f6l\u00fcm olay\u0131n\u0131n kasten ya da sald\u0131r\u0131 veya k\u00f6t\u00fc muameleler sonucu meydana gelmesine ili\u015fkin davalar ile ihmal sonucu \u00f6l\u00fcm olay\u0131n\u0131n meydana gelmesiyle ilgili olan davalar aras\u0131nda bir ayr\u0131m yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi belirtilmi\u015ftir. Bu kapsamda, A\u0130HM\u2019nin, ya\u015fam hakk\u0131n\u0131n veya fiziksel b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn ihlaline kasten sebebiyet verilmemi\u015f ise \u201cetkili bir yarg\u0131sal sistem<\/i> kurma<\/i>\u201d y\u00f6n\u00fcndeki pozitif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn, her olayda mutlaka ceza davas\u0131 a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirmedi\u011fi ve ma\u011fdurlara hukuki, idari ve hatta disiplinle ilgili hukuk yollar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k olmas\u0131n\u0131n yeterli olabilece\u011fi sonucuna vard\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n

47. Bakanl\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde ayr\u0131ca, A\u0130HM\u2019ye g\u00f6re adam \u00f6ld\u00fcrme ve kamu makamlar\u0131n\u0131n sorumlulu\u011fu alt\u0131nda meydana gelen olaylar\u0131n bir sonucu olarak can kayb\u0131n\u0131n oldu\u011fu tehlikeli faaliyetlere ili\u015fkin davalarda olayla ilgili bilgi ve belgelere devletin daha kolay ula\u015fabilece\u011fi, devletin resmi soru\u015fturma yapma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc bulundu\u011funun kabul edildi\u011fi, mevcut davada bu kriterin uygulanabilmesi i\u00e7in \u00f6ncelikle binalar\u0131n yap\u0131m\u0131 ve daha sonraki d\u00f6nemde depreme dayan\u0131kl\u0131l\u0131k konusundaki incelemeyi yapma g\u00f6revinin hangi kamu makam\u0131na ait oldu\u011funun, daha sonra da ilgili makam\u0131n g\u00f6revini yerine getirip getirmedi\u011finin tespit edilmesi gerekti\u011fi ifade edilmi\u015ftir.<\/p>\n

48. Ba\u015fvurucular, ba\u015fvurunun esas\u0131 hakk\u0131ndaki Bakanl\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kar\u015f\u0131, A\u0130HS\u2019nin 2. maddesine g\u00f6re, adam \u00f6ld\u00fcrme davalar\u0131nda olayla ilgili bilgi ve belgelere devletin daha kolay ula\u015fabilece\u011fi, devletin resmi soru\u015fturma yapma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc bulundu\u011funun kabul edildi\u011fi, dolay\u0131s\u0131yla Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131s\u0131n\u0131n resen soru\u015fturmay\u0131 ba\u015flatmas\u0131 gerekti\u011fi, olay hakk\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen soru\u015fturma kapsam\u0131nda al\u0131nan bilirki\u015fi raporunda belediyenin sorumlu oldu\u011funun belirlendi\u011fi, Dan\u0131\u015ftay\u0131n deprem davalar\u0131na y\u00f6nelik kararlar\u0131nda belediye ve Bay\u0131nd\u0131rl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n deprem zararlar\u0131ndan sorumlu tutuldu\u011funu, ba\u015fvuru konusu olayda di\u011fer deprem davalar\u0131ndan farkl\u0131 olarak Bayram Otelin ikinci depremde ve art\u00e7\u0131lardan sonra y\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131, hasar tespiti yapmama ve di\u011fer \u00f6nlemleri almama nedeniyle Vali ve AFAD yetkililerinin sorumlu oldu\u011funu ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n

49. Anayasa\u2019n\u0131n \u201cKi\u015finin dokunulmazl\u0131\u011f\u0131, maddi ve manevi varl\u0131\u011f\u0131<\/i>\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 17. maddesi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n

\u201cHerkes, ya\u015fama, madd\u00ee ve manev\u00ee varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruma ve geli\u015ftirme hakk\u0131na sahiptir.<\/i><\/p>\n

T\u0131bb\u00ee zorunluluklar ve kanunda yaz\u0131l\u0131 haller d\u0131\u015f\u0131nda, ki\u015finin v\u00fccut b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne dokunulamaz; r\u0131zas\u0131 olmadan bilimsel ve t\u0131bb\u00ee deneylere t\u00e2bi tutulamaz.<\/i><\/p>\n

Kimseye i\u015fkence ve eziyet yap\u0131lamaz; kimse insan haysiyetiyle ba\u011fda\u015fmayan bir cezaya veya muameleye t\u00e2bi tutulamaz.<\/i><\/p>\n

Me\u015fr\u00fb m\u00fcdafaa hali, yakalama ve tutuklama kararlar\u0131n\u0131n yerine getirilmesi, bir tutuklu veya h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn ka\u00e7mas\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi, bir ayaklanma veya isyan\u0131n bast\u0131r\u0131lmas\u0131, s\u0131k\u0131y\u00f6netim veya ola\u011fan\u00fcst\u00fc hallerde yetkili merciin verdi\u011fi emirlerin uygulanmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda silah kullan\u0131lmas\u0131na kanunun cevaz verdi\u011fi zorunlu durumlarda meydana gelen \u00f6ld\u00fcrme fiilleri, birinci f\u0131kra h\u00fckm\u00fc d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r<\/i>.\u201d<\/p>\n

50. Ki\u015finin ya\u015fam hakk\u0131 ile maddi ve manevi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruma hakk\u0131, birbirleriyle s\u0131k\u0131 ba\u011flant\u0131lar\u0131 olan, devredilmez ve vazge\u00e7ilmez haklar\u0131ndand\u0131r. Anayasa Mahkemesince belirtildi\u011fi gibi ya\u015fam ve v\u00fccut b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc \u00fczerindeki temel hak, devletlere pozitif ve negatif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck y\u00fckleyen haklardand\u0131r (AYM, E.2007\/78, K.2010\/120, K.T. 30\/12\/2010).<\/p>\n

51. Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinde d\u00fczenlenen ya\u015fam hakk\u0131 kapsam\u0131nda, devletin, negatif bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck olarak, yetki alan\u0131nda bulunan hi\u00e7bir bireyin ya\u015fam\u0131na kas\u0131tl\u0131 ve hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak son vermeme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc bulunmaktad\u0131r. Bunun yan\u0131 s\u0131ra devlet, pozitif bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck olarak, yine yetki alan\u0131nda bulunan t\u00fcm bireylerin ya\u015fam hakk\u0131n\u0131 gerek kamusal makamlar\u0131n, gerek di\u011fer bireylerin, gerekse ki\u015finin kendisinin eylemlerinden kaynaklanabilecek risklere kar\u015f\u0131 koruma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc alt\u0131ndad\u0131r (AYM, E.1999\/68, K.1999\/1, K.T. 6\/1\/1999). Devlet, bireyin maddi ve manevi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 her t\u00fcrl\u00fc tehlikeden, tehditten ve \u015fiddetten korumakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr (AYM, E.2005\/151 K.2008\/37, K.T. 3\/1\/2008; E.2010\/58, K.2011\/8, K.T. 6\/1\/2011).<\/p>\n

52. Devletin sorumlulu\u011funu gerektirebilecek \u015fartlar alt\u0131nda can kayb\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi durumlarda Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesi, Devlete, elindeki t\u00fcm imk\u00e2nlar\u0131 kullanarak, ya\u015fam hakk\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in olu\u015fturulan yasal ve idari \u00e7er\u00e7evenin gere\u011fi gibi uygulanmas\u0131n\u0131 ve bu hakka y\u00f6nelik ihlallerin durdurulup cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak etkili idari ve yarg\u0131sal tedbirleri alma g\u00f6revi y\u00fcklemektedir. Bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck, kamusal olsun veya olmas\u0131n, ya\u015fam hakk\u0131n\u0131n tehlikeye girebilece\u011fi her t\u00fcrl\u00fc faaliyet bak\u0131m\u0131ndan ge\u00e7erlidir.<\/p>\n

53. Ancak, \u00f6zellikle insan davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u00f6ng\u00f6r\u00fclemezli\u011fi, \u00f6ncelikler ve kaynaklar de\u011ferlendirilerek yap\u0131lacak i\u015flemin veya y\u00fcr\u00fct\u00fclecek faaliyetin tercihi g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131narak; pozitif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck, yetkililer \u00fczerine a\u015f\u0131r\u0131 y\u00fck olu\u015fturacak \u015fekilde yorumlanmamal\u0131d\u0131r. Pozitif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 i\u00e7in yetkililerce, belirli bir ki\u015finin hayat\u0131na y\u00f6nelik ger\u00e7ek ve yak\u0131n bir tehlikenin bulundu\u011funun bilinmesi ya da bilinmesi gerekti\u011fi durumlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 kabul edildikten sonra, b\u00f6yle bir durum dahilinde, makul \u00f6l\u00e7\u00fcler \u00e7er\u00e7evesinde ve sahip olduklar\u0131 yetkiler kapsam\u0131nda bu tehlikenin ger\u00e7ekle\u015fmesini \u00f6nleyebilecek \u015fekilde kamu makamlar\u0131n\u0131n \u00f6nlem almakta ba\u015far\u0131s\u0131z olduklar\u0131n\u0131n tespiti gerekmektedir (benzer y\u00f6ndeki A\u0130HM kararlar\u0131 i\u00e7in bkz. Keenan\/Birle\u015fik Krall\u0131k<\/i>, 27229\/95, 3\/4\/2001, \u00a7\u00a7 89-92, ve A. ve Di\u011ferleri\/T\u00fcrkiye<\/i>, 27\/7\/2004, 30015\/96, \u00a7 44-45, \u0130lbeyi Kemalo\u011flu ve Meriye Kemalo\u011flu\/T\u00fcrkiye,<\/i> 19986\/06, 10\/4\/2012, \u00a7 28).<\/p>\n

54. Devletin ya\u015fam hakk\u0131 kapsam\u0131nda sahip oldu\u011fu pozitif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin bir de usuli y\u00f6n\u00fc bulunmaktad\u0131r. Bu usul y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc \u00e7er\u00e7evesinde devlet, do\u011fal olmayan her \u00f6l\u00fcm olay\u0131n\u0131n sorumlular\u0131n\u0131n belirlenmesini ve gerekiyorsa cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayabilecek etkili resmi bir soru\u015fturma y\u00fcr\u00fctmek durumundad\u0131r. Bu tarz bir soru\u015fturman\u0131n temel amac\u0131, ya\u015fam hakk\u0131n\u0131 koruyan hukukun etkin bir \u015fekilde uygulanmas\u0131n\u0131 g\u00fcvenceye almak ve kamu g\u00f6revlilerinin ya da kurumlar\u0131n\u0131n kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 olaylarda, bunlar\u0131n sorumluluklar\u0131 alt\u0131nda meydana gelen \u00f6l\u00fcmler i\u00e7in hesap vermelerini sa\u011flamakt\u0131r (benzer y\u00f6ndeki A\u0130HM kararlar\u0131 i\u00e7in bkz. Anguelova\/Bulgaristan<\/i>, B. No: 38361\/97, \u00a7 137, Jasinskis\/ Letonya<\/i>, 21.12.2010, B. No: 45744\/08, \u00a7 72).<\/p>\n

55. Usul y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn bir olayda gerektirdi\u011fi soru\u015fturma t\u00fcr\u00fcn\u00fcn, ya\u015fam hakk\u0131n\u0131n esas\u0131na ili\u015fkin y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin cezai bir yapt\u0131r\u0131m gerektirip gerektirmedi\u011fine ba\u011fl\u0131 olarak tespiti gerekmektedir. Kasten ya da sald\u0131r\u0131 veya k\u00f6t\u00fc muameleler sonucu meydana gelen \u00f6l\u00fcm olaylar\u0131na ili\u015fkin davalarda Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesi gere\u011fince devletin, \u00f6l\u00fcmc\u00fcl sald\u0131r\u0131 durumunda sorumlular\u0131n tespitine ve cezaland\u0131r\u0131lmalar\u0131na imk\u00e2n verebilecek nitelikte cezai soru\u015fturmalar y\u00fcr\u00fctme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc bulunmaktad\u0131r. Bu t\u00fcr olaylarda, y\u00fcr\u00fct\u00fclen idari ve hukuki soru\u015fturmalar ve davalar sonucunda sadece tazminat \u00f6denmesi, ya\u015fam hakk\u0131 ihlalini gidermek ve ma\u011fdur s\u0131fat\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmak i\u00e7in yeterli de\u011fildir.<\/p>\n

56. Y\u00fcr\u00fct\u00fclen ceza soru\u015fturmalar\u0131n\u0131n amac\u0131, ya\u015fam hakk\u0131n\u0131 koruyan mevzuat h\u00fck\u00fcmlerinin etkili bir \u015fekilde uygulanmas\u0131n\u0131 ve sorumlular\u0131n \u00f6l\u00fcm olay\u0131na ili\u015fkin hesap vermelerini sa\u011flamakt\u0131r. Bu bir sonu\u00e7 y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc de\u011fil, uygun ara\u00e7lar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr. Di\u011fer yandan, burada yer verilen de\u011ferlendirmeler hi\u00e7bir \u015fekilde Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinin ba\u015fvuruculara \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraflar\u0131 adli bir su\u00e7 nedeniyle yarg\u0131latma ya da cezaland\u0131rma hakk\u0131 verdi\u011fi (benzer y\u00f6ndeki A\u0130HM karar\u0131 i\u00e7in bkz. Perez\/Fransa<\/i>, 47287\/99, 22\/7\/2008, \u00a7 70), t\u00fcm yarg\u0131lamalar\u0131 mahk\u00fbmiyetle ya da belirli bir ceza karar\u0131yla sonu\u00e7land\u0131rma \u00f6devi (benzer y\u00f6ndeki A\u0130HM karar\u0131 i\u00e7in bkz. Tanl\u0131\/T\u00fcrkiye<\/i>, 26129\/95, \u00a7 111) y\u00fckledi\u011fi anlam\u0131na gelmemektedir.<\/p>\n

57. Y\u00fcr\u00fct\u00fclecek ceza soru\u015fturmalar\u0131 sorumlular\u0131n tespitine ve cezaland\u0131r\u0131lmalar\u0131na imk\u00e2n verecek \u015fekilde etkili ve yeterli olmal\u0131d\u0131r. Soru\u015fturman\u0131n etkili ve yeterli oldu\u011fundan s\u00f6z edebilmek i\u00e7in soru\u015fturma makamlar\u0131n\u0131n resen harekete ge\u00e7erek \u00f6l\u00fcm\u00fc ayd\u0131nlatabilecek ve sorumlular\u0131n tespitine yarayabilecek b\u00fct\u00fcn delilleri toplamalar\u0131 gerekir. Soru\u015fturmada \u00f6l\u00fcm olay\u0131n\u0131n nedeninin veya sorumlu ki\u015filerin ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 imkan\u0131n\u0131 zay\u0131flatan bir eksiklik, etkili soru\u015fturma y\u00fcr\u00fctme kural\u0131yla \u00e7eli\u015fme riski ta\u015f\u0131r (benzer y\u00f6ndeki A\u0130HM kararlar\u0131 i\u00e7in bkz. Hugh Jordan\/Birle\u015fik Krall\u0131k<\/i>, 24746\/94, 4\/5\/2001, \u00a7 109; Dink\/T\u00fcrkiye<\/i>, 2668\/07, 6102\/08, 30079\/08, 7072\/09 ve 7124\/09, 14\/9\/2010, \u00a7 78).<\/p>\n

58. Y\u00fcr\u00fct\u00fclecek ceza soru\u015fturmalar\u0131n\u0131n etkinli\u011fini sa\u011flayan hususlardan biri de teoride oldu\u011fu gibi pratikte de hesap verilebilirli\u011fi sa\u011flamak i\u00e7in soru\u015fturman\u0131n veya sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n kamu denetimine a\u00e7\u0131k olmas\u0131d\u0131r. Buna ilaveten her olayda, \u00f6len ki\u015finin yak\u0131nlar\u0131n\u0131n me\u015fru menfaatlerini korumak i\u00e7in bu s\u00fcrece gerekli oldu\u011fu \u00f6l\u00e7\u00fcde kat\u0131lmalar\u0131 sa\u011flanmal\u0131d\u0131r (benzer y\u00f6ndeki A\u0130HM karar\u0131 i\u00e7in bkz. Hugh Jordan\/Birle\u015fik Krall\u0131k<\/i>, 24746\/94, 4\/5\/2001, \u00a7 109).<\/p>\n

59. Ancak ihmal nedeniyle meydana gelen \u00f6l\u00fcm olaylar\u0131na ili\u015fkin davalar a\u00e7\u0131s\u0131ndan farkl\u0131 bir yakla\u015f\u0131m\u0131n benimsenmesi gerekir. Buna g\u00f6re, ya\u015fam hakk\u0131n\u0131n veya fiziksel b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn ihlaline kasten sebebiyet verilmemi\u015f ise, \u201cetkili bir yarg\u0131sal sistem kurma<\/i>\u201d y\u00f6n\u00fcndeki pozitif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck her olayda mutlaka ceza davas\u0131 a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirmez. Ma\u011fdurlara hukuki, idari ve hatta disiplinle ilgili hukuk yollar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k olmas\u0131 yeterli olabilir (benzer y\u00f6ndeki A\u0130HM kararlar\u0131 i\u00e7in bkz. Vo\/Fransa<\/i>[BD], 53924\/00, 8\/7\/2004, \u00a7 90; Calvelli ve Ciglio\/\u0130talya, <\/i>32967\/96, 17\/1\/2002, \u00a7 51).<\/p>\n

60. Bununla birlikte, ihmal suretiyle meydana gelen \u00f6l\u00fcm olaylar\u0131nda Devlet g\u00f6revlilerinin ya da kurumlar\u0131n\u0131n bu konuda muhakeme hatas\u0131n\u0131 veya dikkatsizli\u011fi a\u015fan bir ihmali oldu\u011fu, yani olas\u0131 sonu\u00e7lar\u0131n fark\u0131nda olmalar\u0131na ra\u011fmen s\u00f6z konusu makamlar\u0131n kendilerine verilen yetkileri g\u00f6z ard\u0131 ederek tehlikeli bir faaliyet nedeniyle olu\u015fan riskleri bertaraf etmek i\u00e7in gerekli ve yeterli \u00f6nlemleri almad\u0131\u011f\u0131 durumlarda, bireyler kendi inisiyatifleriyle ne gibi hukuk yollar\u0131na ba\u015fvurmu\u015f olursa olsun, insanlar\u0131n hayat\u0131n\u0131n tehlikeye girmesine neden olan ki\u015filer aleyhine hi\u00e7bir su\u00e7lamada bulunulmamas\u0131 ya da bu ki\u015filerin yarg\u0131lanmamas\u0131 17. maddenin ihlaline neden olabilir (benzer y\u00f6ndeki A\u0130HM kararlar\u0131 i\u00e7in bkz. Budayeva ve di\u011ferleri\/Rusya<\/i>, 15339\/02, 20\/3\/2008, \u00a7 140, \u00d6nery\u0131ld\u0131z\/T\u00fcrkiye<\/i>, [BD] 48939\/99, 30\/11\/2004, \u00a7 93).<\/p>\n

61. A\u0130HM devletin usuli y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne ili\u015fkin tehlikeli faaliyetler kapsam\u0131nda yer verilen bu istisnaya bir ekleme yapmaktad\u0131r. Buna g\u00f6re, A\u0130HM, do\u011fal bir felaket nedeniyle ma\u011fdur olanlar\u0131n (\u00f6zel bir ki\u015fi taraf\u0131ndan i\u015fletilmesine belediyece ruhsat verilen bir kamp yerinde sele kap\u0131larak hayat\u0131n\u0131 kaybeden kamp\u00e7\u0131lar\u0131n yak\u0131nlar\u0131n\u0131n) yapt\u0131\u011f\u0131 bir ba\u015fvuruda (Murillo Sald\u00edas ve di\u011ferleri\/\u0130spanya<\/i>, 76973\/01, 28\/11\/2006), 2. maddeye ili\u015fkin \u015fikayetlerin, kapsaml\u0131 bir ceza soru\u015fturmas\u0131n\u0131 m\u00fcteakip yap\u0131lan ve makul bir tazminata h\u00fckmedilmesi ile sonu\u00e7lanan idari davan\u0131n etkili bir i\u00e7 hukuk yolu oldu\u011funa ve ma\u011fdur s\u0131fat\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rd\u0131\u011f\u0131na karar vermi\u015ftir (Budayeva ve di\u011ferleri\/Rusya<\/i>, 15339\/02, 20\/3\/2008, \u00a7 141).<\/p>\n

62. Bu durumda, tehlikeli faaliyetler nedeniyle ortaya \u00e7\u0131kan olaylara y\u00f6nelik devletin kapsaml\u0131 ve etkin bir ceza soru\u015fturmas\u0131 y\u00fcr\u00fctmesi y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne ili\u015fkin ilkeler (\u00a7 60) afet olaylar\u0131 nedeniyle yap\u0131lan ba\u015fvurulara da uygulanabilecektir. \u00d6nleyici tedbirlerin al\u0131nmamas\u0131 sonucu meydana gelen can kay\u0131plar\u0131ndan Devletin sorumlulu\u011funu gerektiren durumlarda, Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesi gere\u011fince olu\u015fturulmas\u0131 gereken \u201cetkili bir yarg\u0131sal sistem<\/i>\u201din kapsam\u0131nda, etkinli\u011fe dair belirlenmi\u015f asgari standartlar\u0131 kar\u015f\u0131layan ve soru\u015fturman\u0131n bulgular\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde adli cezalar\u0131n uygulanmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan ba\u011f\u0131ms\u0131z ve tarafs\u0131z bir resmi soru\u015fturma usul\u00fcn\u00fcn bulunmas\u0131 gerekir. Bu gibi davalarda, yetkili makamlar b\u00fcy\u00fck bir gayretle ve ivedilikle \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131 ve ilk olarak olay\u0131n meydana geli\u015f ko\u015fullar\u0131 ile denetim sisteminin i\u015fleyi\u015findeki aksakl\u0131klar\u0131, ikinci olarak da s\u00f6z konusu olaylar zincirinde herhangi bir \u015fekilde rol oynayan Devlet g\u00f6revlileri ya da makamlar\u0131n\u0131 tespit etmek i\u00e7in resen soru\u015fturma a\u00e7mal\u0131d\u0131r (Benzer y\u00f6ndeki A\u0130HM karar\u0131 i\u00e7in bkz. Budayeva ve di\u011ferleri\/Rusya<\/i>, 15339\/02, 20\/3\/2008, \u00a7 142).<\/p>\n

63. Ba\u015fvuru konusu olayda, ba\u015fvurucular\u0131n yak\u0131n\u0131 23\/10\/2011 tarihinde ger\u00e7ekle\u015fen 7,2 \u015fiddetindeki depremden sonra meydana gelen art\u00e7\u0131 sars\u0131nt\u0131lar s\u0131ras\u0131nda 9\/11\/2011 tarihinde ger\u00e7ekle\u015fen 5,6 \u015fiddetindeki ikinci depremde kald\u0131\u011f\u0131 otelin \u00e7\u00f6kmesi sonucu hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015ftir. Ba\u015fvuruya konu olay a\u00e7\u0131s\u0131ndan, ya\u015fam hakk\u0131 kapsam\u0131nda devletin sahip oldu\u011fu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler aras\u0131nda yer alan ya\u015fam hakk\u0131n\u0131 koruma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in yasal ve idari \u00e7er\u00e7evenin olu\u015fturulmas\u0131 ve bu \u00e7er\u00e7evenin gere\u011fi gibi uygulanmas\u0131 sorumlulu\u011funun (bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n) ortaya konulmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n

64. Devletin bu noktada bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ortaya \u00e7\u0131kabilmesi i\u00e7in kamu yetkililerince, belirli bir ki\u015finin hayat\u0131n\u0131n ger\u00e7ek ve yak\u0131n tehlike i\u00e7inde oldu\u011funun bilinmesi ya da bilinmesi gerekti\u011fi durumlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 kabul edildikten sonra, b\u00f6yle bir durum d\u00e2hilinde, makul \u00f6l\u00e7\u00fcler \u00e7er\u00e7evesinde ve sahip olduklar\u0131 yetkiler kapsam\u0131nda bu tehlikenin ger\u00e7ekle\u015fmesini \u00f6nleyebilecek \u015fekilde kamu makamlar\u0131n\u0131n \u00f6nlem almakta ba\u015far\u0131s\u0131z olduklar\u0131 tespit edilmelidir (\u00a7 53).<\/p>\n

65. Ba\u015fvurucular, di\u011fer deprem davalar\u0131ndan farkl\u0131 olarak Bayram Otelin ikinci depremde ve art\u00e7\u0131 sars\u0131nt\u0131lardan sonra y\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, konu hakk\u0131ndaki mevzuat uyar\u0131nca hasar tespiti yapmamalar\u0131 ve di\u011fer \u00f6nlemleri almamalar\u0131 nedeniyle Vali ve AFAD yetkililerinin sorumlu oldu\u011funu ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr (\u00a7 44). Bakanl\u0131\u011f\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f yaz\u0131s\u0131nda ise konu ile ilgili olarak, hayati tehlike i\u00e7eren ko\u015fullar nedeniyle ba\u015fvurucular\u0131n yak\u0131nlar\u0131n\u0131n maruz kald\u0131\u011f\u0131 riskin ne zaman ger\u00e7ekle\u015febilece\u011fi konusundaki belirsizlik, bu t\u00fcr ko\u015fullar\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131nda pay\u0131 olan ki\u015filerin stat\u00fcs\u00fc ve bu ki\u015filere atfedilen eylem veya ihmalin kas\u0131tl\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131 hususlar\u0131n\u0131n dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi ifade edilmi\u015ftir (\u00a7 45).<\/p>\n

66. Deprem gibi bir afetin meydana gelmesi durumunda, ba\u015fvurucular\u0131n haklar\u0131nda ceza soru\u015fturmas\u0131 yap\u0131lmas\u0131n\u0131 talep ettikleri g\u00f6revliler a\u00e7\u0131s\u0131ndan, hasar g\u00f6rm\u00fc\u015f binalar\u0131n derhal tespit edilmesi, binalar\u0131n g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc hasar bak\u0131m\u0131ndan tehlike arz edenlerinin bo\u015falt\u0131lmas\u0131 ve y\u0131kt\u0131r\u0131lmas\u0131, afete u\u011frayanlar\u0131n veya u\u011framas\u0131 muhtemel olanlar\u0131n bulunduklar\u0131 yerlerde veya ba\u015fka yerlerde ge\u00e7ici olarak bar\u0131nmalar\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 g\u00f6revleri konu hakk\u0131ndaki mevzuatta (\u00a7 33- 35) a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde belirlenmi\u015ftir.<\/p>\n

67. S\u00f6z konusu yasal d\u00fczenlemelerde, bir afetin meydana gelmesinden sonra yap\u0131lacak kurtarma, yaral\u0131lar\u0131 tedavi, bar\u0131nd\u0131rma, \u00f6l\u00fcleri g\u00f6mme, yang\u0131nlar\u0131 s\u00f6nd\u00fcrme, y\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 temizleme ve felaketzedeleri ia\u015fe gibi hususlarda uygulanmak \u00fczere g\u00f6rev ve g\u00f6revlileri tayin, toplanma yerlerini tespit eden bir program\u0131n valiliklerce d\u00fczenlenece\u011fi, bu programlar\u0131n uygulanmas\u0131n\u0131n valiliklerce kurulacak kurtarma ve yard\u0131m komitelerince sa\u011flanaca\u011f\u0131, deprem afetinin ger\u00e7ekle\u015fmesi sonras\u0131nda tehlikeli durumu ve binalar\u0131n g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc hasar bak\u0131m\u0131ndan y\u0131kt\u0131r\u0131lmas\u0131 ve bo\u015falt\u0131lmas\u0131 gerekenler hakk\u0131nda, o il ve il\u00e7enin en b\u00fcy\u00fck m\u00fclki amirine durumun rapor edilmesi ve bu makamlarca b\u00f6yle binalar\u0131n derhal bo\u015faltt\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n gerekti\u011fi, l\u00fczumu halinde yap\u0131larda meydana gelen hasar\u0131 tespit etmek \u00fczere Bay\u0131nd\u0131rl\u0131k ve \u0130skan Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n iste\u011fi \u00fczerine di\u011fer bakanl\u0131k, kurum ve kurulu\u015flar, mahalli idareler, \u00fcniversiteler ve meslek odalar\u0131, konusunda deneyimli yeteri kadar in\u015faat m\u00fchendisi ve\/veya mimar\u0131 hasar tespiti \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda derhal g\u00f6revlendirmekle y\u00fck\u00fcml\u00fc olduklar\u0131 kurala ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

68. Yer kaymas\u0131, kaya d\u00fc\u015fmesi ve bu kapsamda deprem gibi afetlerde, tehlikenin devam\u0131 veya tekrar\u0131 ihtimali \u00fczerine bo\u015falt\u0131lan binalar\u0131n tehlikeye kar\u015f\u0131 kesin tedbir al\u0131n\u0131ncaya kadar i\u015fgaline veya hasara u\u011frayanlar\u0131n tamirine m\u00fcsaade edilmeyece\u011fi, tedbir al\u0131namayaca\u011f\u0131na karar verildi\u011fi takdirde tehlikeli mahal i\u00e7indeki binalar\u0131n, yukar\u0131daki esaslar d\u00e2hilinde y\u0131kt\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi yine bu d\u00fczenlemelerde bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck olarak belirlenmi\u015ftir.<\/p>\n

69. Afet ve acil durumlar ile sivil savunmaya ili\u015fkin hizmetleri y\u00fcr\u00fctmek \u00fczere 5902 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019la, Ba\u015fbakanl\u0131\u011fa ba\u011fl\u0131 Afet ve Acil Durum Y\u00f6netimi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 kurulmu\u015f, illerde, il \u00f6zel idaresi b\u00fcnyesinde, valiye ba\u011fl\u0131 il afet ve acil durum m\u00fcd\u00fcrl\u00fckleri kurulmu\u015f ve bu m\u00fcd\u00fcrl\u00fcklerin sevk ve idaresinden valinin sorumlu oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir. Afet ve acil durumlarda meydana gelen kay\u0131p ve hasar\u0131 tespit etmek ve Afet ve acil durumlarda, gerekli arama ve kurtarma malzemeleri ile halk\u0131n bar\u0131nma, beslenme, sa\u011fl\u0131k ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131nda kullan\u0131lacak g\u0131da, ara\u00e7, gere\u00e7 ve malzemeler i\u00e7in depolar kurmak ve y\u00f6netmek bu m\u00fcd\u00fcrl\u00fcklerin g\u00f6revleri aras\u0131nda say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

70. Afetlere \u0130li\u015fkin Acil Yard\u0131m Te\u015fkilat\u0131 ve Planlama Esaslar\u0131na Dair Y\u00f6netmelik\u2019te, vali ve kaymakamlar, g\u00f6revli bakanl\u0131k, kurum ve kurulu\u015flar ile askeri birliklerin, ilgili mevzuat ve bu Y\u00f6netmelik gere\u011fince d\u00fczenlenecek acil yard\u0131m planlar\u0131 ve acil yard\u0131mla ilgili y\u00f6nergelerle kendilerine verilen g\u00f6revleri yerine getirmekten ayr\u0131 ayr\u0131 sorumlu olduklar\u0131, afetin meydana gelmesinden itibaren, al\u0131nmas\u0131 gereken her t\u00fcrl\u00fc acil tedbirlerin al\u0131nmas\u0131ndan ve acil yard\u0131mlar\u0131n bir emir beklemeden yap\u0131lmas\u0131ndan afetin meydana geldi\u011fi yerin m\u00fclki amirinin sorumlu oldu\u011fu ifade edilmi\u015ftir.<\/p>\n

71. Yine s\u00f6z konusu Y\u00f6netmelikle, \u00d6n Hasar Tespit ve Ge\u00e7ici \u0130skan Hizmetleri Grubunun olu\u015fturulmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f ve bu grup; 1. Al\u0131nan haberlere g\u00f6re nerelere, ne kadar \u00f6n hasar tespit ekibi g\u00f6nderece\u011fini tespit etmek, 2. Hasar\u0131n yo\u011fun oldu\u011fu b\u00f6lgeleri belirlemek, 3. Kesin hasar tespitleri i\u00e7in gerekli bilgileri sa\u011flamak, 4. Afetten sonra konut, resmi ve \u00f6zel t\u00fcm yap\u0131lar ile hayvan bar\u0131naklar\u0131ndaki hasar\u0131n en k\u0131sa zamanda tespitini sa\u011flay\u0131c\u0131 tedbirleri alma ve gerekli i\u015flemleri yapmakla g\u00f6revlendirilmi\u015ftir.<\/p>\n

72. Yukar\u0131da yer verilen mevzuat h\u00fck\u00fcmleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda, ba\u015fvurucular\u0131n birinci deprem sonras\u0131nda gerekli tedbirleri almamak suretiyle yak\u0131nlar\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcne neden olduklar\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrd\u00fckleri Vali ve AFAD yetkililerinin, al\u0131nabilecek tedbirlere ili\u015fkin asli y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin bulundu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

73. Ya\u015fanan birinci b\u00fcy\u00fck depremin akabinde \u00e7ok say\u0131da art\u00e7\u0131 deprem meydana gelmi\u015ftir. Birinci depremde belli seviyede hasar g\u00f6rm\u00fc\u015f binalar\u0131n ya\u015fanan art\u00e7\u0131 sars\u0131nt\u0131lar esnas\u0131nda y\u0131k\u0131lma tehlikesi bulunmaktad\u0131r. Bu durumun \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilecek bir risk oldu\u011funun kabul\u00fc gerekir. Ba\u015fvurucular\u0131n yak\u0131n\u0131, birinci b\u00fcy\u00fck depremden tam 16 g\u00fcn sonra meydana gelen 5,6 \u015fiddetindeki depremde y\u0131k\u0131lan otelin enkaz\u0131 alt\u0131nda kalarak hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015ftir. Afetzedelerin veya ba\u015fka yerlerden o \u015fehre depremin ya\u015fanmas\u0131 nedeniyle gelen ki\u015filerin bar\u0131nma ihtiyac\u0131 nedeniyle depremin meydana geldi\u011fi \u015fehirdeki kamuya a\u00e7\u0131k konaklama yerleri aras\u0131nda kapasitesi en y\u00fcksek tesislerden biri olan oteli kullanmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnecekleri de ortadad\u0131r. Bu durumda birinci depremden sonra ge\u00e7en 16 g\u00fcn i\u00e7erisinde otel hakk\u0131nda hasar tespitinin yap\u0131larak gerekti\u011finde bo\u015falt\u0131lmas\u0131 karar\u0131 verilmesi sorumlu ki\u015filerden beklenebilir.<\/p>\n

74. Bakanl\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f yaz\u0131s\u0131nda da belirtildi\u011fi \u00fczere, A\u0130HM i\u00e7tihatlar\u0131nda ulusal yetkililer taraf\u0131ndan ba\u015fvuran lehine bir tedbir ya da karar\u0131n al\u0131nmas\u0131 suretiyle a\u00e7\u0131k\u00e7a veya dolayl\u0131 olarak ihlalin tespit edilmesi ve verilen karar ile bu ihlalin uygun ve yeterli bir tazminatla giderilmesi halinde ilgili taraf\u0131n art\u0131k ma\u011fdur oldu\u011funu ileri s\u00fcremeyece\u011fi belirtilmektedir (Scordino\/\u0130talya<\/i>, 36813\/97, 29\/3\/2006, \u00a7 178 ve devam\u0131). Bu iki ko\u015ful yerine getirildi\u011fi takdirde, A\u0130HS ile d\u00fczenlenen koruma mekanizmas\u0131n\u0131n ikincil niteli\u011fi dolay\u0131s\u0131yla A\u0130HM\u2019nin inceleme yapmas\u0131na gerek kalmayacakt\u0131r (Eckle\/Almanya<\/i>, 8130\/78, 15\/7\/1982, \u00a7 64-70, Jensen\/Danimarka<\/i>, 48470\/99, 20\/9\/2001; Fatma Y\u00fcksel\/T\u00fcrkiye<\/i>, 51902\/08, 9\/4\/2013, \u00a7 45-46).<\/p>\n

75. 6216 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un \u201cBireysel ba\u015fvuru hakk\u0131<\/i>\u201d kenar ba\u015fl\u0131kl\u0131 45. maddesinin (1) ve (2) numaral\u0131 f\u0131kralar\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n

\u201c(1) Herkes, Anayasada g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinden, Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi ve buna ek T\u00fcrkiye\u2019nin taraf oldu\u011fu protokoller kapsam\u0131ndaki herhangi birinin kamu g\u00fcc\u00fc taraf\u0131ndan, ihlal edildi\u011fi iddias\u0131yla Anayasa Mahkemesine ba\u015fvurabilir<\/i>.<\/p>\n

(2) \u0130hlale neden oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclen i\u015flem, eylem ya da ihmal i\u00e7in kanunda \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f idari ve yarg\u0131sal ba\u015fvuru yollar\u0131n\u0131n tamam\u0131n\u0131n bireysel ba\u015fvuru yap\u0131lmadan \u00f6nce t\u00fcketilmi\u015f olmas\u0131 gerekir.<\/i><\/p>\n

\u2026\u201d<\/i><\/p>\n

76. A\u0130HM i\u00e7tihad\u0131nda (\u00a7 74) kabul edilene benzer bir \u015fekilde, 6216 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 45. maddesinin (2) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131nda yer verilen kanun yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmesi ko\u015fulu, bireysel ba\u015fvurunun temel hak ihlallerini \u00f6nlemek i\u00e7in son ve ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir \u00e7are olmas\u0131n\u0131n do\u011fal sonucudur. Di\u011fer bir ifadeyle, temel hak ihlallerini \u00f6ncelikle idari makamlar\u0131n ve derece mahkemelerinin gidermekle y\u00fck\u00fcml\u00fc olmas\u0131, kanun yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmesi ko\u015fulunu zorunlu k\u0131lmaktad\u0131r (B. No: 2012\/1027, \u00a7 20-21, 12\/2\/2013).<\/p>\n

77. Ba\u015fvurucular\u0131n Van Belediye Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, \u00c7evre ve \u015eehircilik Bakanl\u0131\u011f\u0131, Van Valili\u011fi ve AFAD\u2019a izafeten Ba\u015fbakanl\u0131k ve Mehmet S\u0131dd\u0131k Bayram vereseleri aleyhine a\u00e7t\u0131klar\u0131 maddi ve manevi tazminat davalar\u0131 (\u00a717-20) hen\u00fcz sonu\u00e7lanmam\u0131\u015f, Vali ve AFAD yetkilileri hakk\u0131nda ceza soru\u015fturmas\u0131 a\u00e7\u0131lmas\u0131na ise izin verilmemi\u015ftir. Bu durumda, ba\u015fvuru konusu olayda Devletin ya\u015fam hakk\u0131 kapsam\u0131nda sahip oldu\u011fu pozitif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin maddi boyutunun, yani elindeki t\u00fcm imk\u00e2nlar\u0131 kullanarak ya\u015fam hakk\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in \u00f6ng\u00f6r\u00fclen yasal ve idari tedbirlerin gere\u011fi gibi uygulan\u0131p uygulanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n (\u00a7 52) Anayasa Mahkemesince bu a\u015famada incelenmesi ve bu konuda karar verilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n

78. Devletin ya\u015fam hakk\u0131 kapsam\u0131ndaki pozitif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin etkili cezai soru\u015fturma yapma boyutu a\u00e7\u0131s\u0131ndan ise ayn\u0131 \u015feyleri s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir ve kesinle\u015fmi\u015f olan \u015fik\u00e2yetin i\u015fleme konulmamas\u0131 karar\u0131 nedeniyle ya\u015fam hakk\u0131n\u0131n ihlal edilip edilmedi\u011fi hususunda Anayasa Mahkemesi taraf\u0131ndan bir karar verilmesine bir engel bulunmamaktad\u0131r. Ayr\u0131ca Anayasa Mahkemesinin b\u00f6yle bir inceleme yapabilmesi i\u00e7in kamu idareleri aleyhine a\u00e7\u0131lan tam yarg\u0131 davalar\u0131n\u0131n sonu\u00e7lanm\u0131\u015f olmas\u0131 da zorunlu de\u011fildir. Zira yukar\u0131da da belirtildi\u011fi gibi (\u00a7 60) tehlikeli bir faaliyet ya da do\u011fal afetler nedeniyle olu\u015fan \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir riskleri ortadan kald\u0131rma hususundaki g\u00f6rev ve yetkilerini ihmal ederek insanlar\u0131n hayat\u0131n\u0131n tehlikeye girmesine neden oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclen g\u00f6revlilerin sorumluluklar\u0131n\u0131n incelenmesine engel olunmas\u0131 tek ba\u015f\u0131na Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinin ihlaline neden olabilir. Ancak belirtmek gerekir ki, y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi gereken ceza soru\u015fturmalar\u0131n\u0131n amac\u0131, ya\u015fam hakk\u0131n\u0131 koruyan mevzuat h\u00fck\u00fcmlerinin etkili bir \u015fekilde uygulanmas\u0131n\u0131 ve vuku bulan \u00f6l\u00fcm olay\u0131nda varsa sorumlular\u0131 ve sorumluluklar\u0131n\u0131 tespit etmek \u00fczere adalet \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131lmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamakt\u0131r. Bu bir sonu\u00e7 y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc de\u011fil, uygun ara\u00e7lar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr. Di\u011fer yandan, burada yer verilen de\u011ferlendirmeler olayla ilgili olarak mutlaka herhangi bir ki\u015fi veya kamu makam\u0131n\u0131n hukuki veya cezai sorumlulu\u011funun belirlenmesi zorunlulu\u011funu ifade etmemektedir (\u00a7 56).<\/p>\n

79. Bu durumda, Bakanl\u0131\u011f\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f yaz\u0131s\u0131nda ileri s\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere, \u015fik\u00e2yetlerin kabul edilebilirli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirme yap\u0131l\u0131rken, ba\u015fvurucular\u0131n ilgili idareler aleyhine maddi ve manevi tazminat davas\u0131 a\u00e7t\u0131klar\u0131, yarg\u0131lama s\u00fcrecinin halen devam etti\u011fi, ba\u015fvuru yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmedi\u011fi itiraz\u0131 (\u00a7 38) (devletin ya\u015fam hakk\u0131 kapsam\u0131nda sahip oldu\u011fu pozitif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin usuli boyutu a\u00e7\u0131s\u0131ndan) kesinle\u015fmi\u015f olan \u015fik\u00e2yetin i\u015fleme konulmamas\u0131 karar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan kabul edilemez. Ba\u015fvurunun \u00f6z\u00fc ilk deprem sonras\u0131 gerekli tedbirleri almayarak yak\u0131nlar\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcne neden oldu\u011funu ileri s\u00fcrd\u00fckleri Vali ve AFAD yetkilileri hakk\u0131nda cezai soru\u015fturma a\u00e7\u0131lmam\u0131\u015f olmas\u0131 nedeniyle devletin ya\u015fam hakk\u0131ndan kaynaklanan pozitif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn usuli boyutunun ihlal edildi\u011fi iddias\u0131d\u0131r.<\/p>\n

80. Ba\u015fvuru konusu olayda, Van Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclen ceza soru\u015fturmas\u0131nda Van Valisi ile AFAD g\u00f6revlileri hakk\u0131nda g\u00f6revsizlik karar\u0131 verilerek soru\u015fturma dosyas\u0131 Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na g\u00f6nderilmi\u015ftir. Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131, Van Valisi ve AFAD g\u00f6revlileri hakk\u0131nda g\u00f6revi k\u00f6t\u00fcye kullanmaya ili\u015fkin iddialar\u0131n somut bilgi ve belgelere dayanmad\u0131\u011f\u0131, ilgililer a\u00e7\u0131s\u0131ndan su\u00e7 olu\u015fturan \u00f6n inceleme yap\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirecek bir durumun bulunmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle \u015fik\u00e2yetin i\u015fleme konulmamas\u0131na karar vermi\u015ftir.<\/p>\n

81. Bu ki\u015filere y\u00f6nelik olarak y\u00fcr\u00fct\u00fclen soru\u015fturman\u0131n etkilili\u011fi de\u011ferlendirilirken g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulacak hususlardan biri ceza soru\u015fturmas\u0131n\u0131n sorumlular\u0131n belirlenmesine ve cezaland\u0131r\u0131lmalar\u0131na imk\u00e2n verecek \u015fekilde etkili ve yeterli olmas\u0131d\u0131r. Etkililik ve yeterlili\u011fi temin ad\u0131na soru\u015fturma makamlar\u0131n\u0131n resen harekete ge\u00e7mesi ve \u00f6l\u00fcm olay\u0131n\u0131 ayd\u0131nlatabilecek, sorumlular\u0131n tespitine yarayabilecek b\u00fct\u00fcn delillerin toplanmas\u0131 gerekmektedir (\u00a7 57).<\/p>\n

82. Ya\u015fanan olaya ili\u015fkin \u00f6ncelikle, do\u011fal afetin etkisi d\u0131\u015f\u0131nda sorumlulu\u011fun ne \u00f6l\u00e7\u00fcde ilgili (m\u00fc\u015ftekilerin de sorumlu oldu\u011funu ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc) kamu g\u00f6revlilerinin ihmaline atfedilebilece\u011fini ortaya koyacak bir soru\u015fturma a\u00e7\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. Bu soruya cevap verilebilmesi i\u00e7in teknik ve idari y\u00f6nlerden de\u011ferlendirmeler i\u00e7eren uzman g\u00f6r\u00fc\u015flerine ba\u015fvurulmas\u0131 ve sadece kamu otoritelerinin elde edebilece\u011fi bilgilere ula\u015f\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. Bu hususlar bireylerin (ba\u015fvuru konusu olayda m\u00fc\u015ftekilerin) ispatlayabilecekleri hususlardan de\u011fildir (benzer y\u00f6ndeki A\u0130HM karar\u0131 i\u00e7in bkz. Budayeva ve di\u011ferleri\/Rusya<\/i>, 15339\/02, 20\/3\/2008, \u00a7 163).<\/p>\n

83. Van Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclen ilk soru\u015fturma kapsam\u0131nda, ke\u015fif yap\u0131lm\u0131\u015f, numuneler al\u0131nm\u0131\u015f ve incelenmi\u015f, bilirki\u015filerden g\u00f6r\u00fc\u015f al\u0131nm\u0131\u015f, bilirki\u015filerce haz\u0131rlanan rapor \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, s\u00f6z konusu binan\u0131n yap\u0131m\u0131nda sonradan yap\u0131lan ilavelerde bulunan eksiklik ve hatalara de\u011finilmi\u015f, ilk depremde ayakta kalmas\u0131na ra\u011fmen ikinci depremde iki deprem aras\u0131nda art\u00e7\u0131 \u015foklardan etkilenerek y\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ifade edilmi\u015ftir.<\/p>\n

84. Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131, 24 ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fc gibi ciddi sonu\u00e7lar do\u011furan olay hakk\u0131nda, Van Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n ilk soru\u015fturmada g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurdu\u011fu hususlar ile ba\u015fvurucular\u0131n \u015fik\u00e2yet konusu yapt\u0131\u011f\u0131 hususlar hakk\u0131nda hi\u00e7bir de\u011ferlendirme yapmaks\u0131z\u0131n g\u00f6revi k\u00f6t\u00fcye kullanmaya ili\u015fkin iddialar\u0131n somut bilgi ve belgelere dayanmad\u0131\u011f\u0131, ilgililer a\u00e7\u0131s\u0131ndan su\u00e7 olu\u015fturan ve \u00f6n inceleme yap\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirecek bir durumun bulunmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle \u015fik\u00e2yetin i\u015fleme konulmamas\u0131na karar vermi\u015ftir (\u00a7 12). Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k, ba\u015fvurucular\u0131n iki deprem aras\u0131nda yetkililer taraf\u0131ndan hasar tespitinin yap\u0131lmamas\u0131 ve di\u011fer idari tedbirlerin al\u0131nmamas\u0131 suretiyle \u00f6l\u00fcme neden olma temel \u015fik\u00e2yetine ili\u015fkin, hasar tespiti ve hasarl\u0131 binalara giri\u015fin engellenmesi konusunda yetkililerce ne t\u00fcr i\u015flemler yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyacak delil ve de\u011ferlendirmelere yer vermeksizin soru\u015fturma a\u00e7\u0131lmas\u0131 talebini i\u015fleme koymam\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k taraf\u0131ndan bu a\u015famada soru\u015fturma izni verilmemesi \u015feklinde bir karar verilmesi halinde s\u00f6z konusu karar itiraz yoluyla denetimden ge\u00e7ebilecekken, Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k\u2019\u0131n h\u00e2lihaz\u0131rda verdi\u011fi bu karar, soru\u015fturman\u0131n devam ettirilmesine y\u00f6nelik talebin bir itiraz mercii taraf\u0131ndan incelenmesine engel olmu\u015ftur.<\/p>\n

85. Y\u00fcr\u00fct\u00fclen soru\u015fturman\u0131n etkilili\u011fi de\u011ferlendirilirken g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulacak hususlardan bir di\u011feri y\u00fcr\u00fct\u00fclen soru\u015fturmaya ba\u015fvurucular\u0131n soru\u015fturman\u0131n a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 temin edecek ve me\u015fru menfaatlerini koruyabilecekleri bir \u015fekilde d\u00e2hil olabilmeleridir (\u00a7 58). Ba\u015fvuru konusu olayda, Dan\u0131\u015ftay 1. Dairesi yak\u0131nlar\u0131n\u0131 kaybeden ki\u015filerin Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n i\u015fleme koymama karar\u0131na yapt\u0131klar\u0131 itiraz\u0131 4483 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019da Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n bu kararlar\u0131na kar\u015f\u0131 herhangi bir itiraz yolu \u00f6ng\u00f6r\u00fclmedi\u011finden bahisle incelemeksizin reddetmi\u015ftir. Ba\u015fvurucular\u0131n Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n i\u015fleme koymama karar\u0131na kar\u015f\u0131 itiraz edebilecekleri bir makam bulunmamaktad\u0131r. Bu durumda bu ki\u015filer hakk\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen soru\u015fturman\u0131n ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k olmamas\u0131 nedeniyle soru\u015fturman\u0131n etkili oldu\u011fundan s\u00f6z edilemeyecektir. Nitekim A\u0130HM, Dink\/T\u00fcrkiye davas\u0131nda ba\u015fvuran\u0131n (F\u0131rat Dink) yak\u0131n akrabalar\u0131n\u0131n, yaln\u0131zca dosya \u00fczerinden inceleme yapan itiraz mercilerine itirazda bulunabilmi\u015f olmalar\u0131n\u0131n, ma\u011fdurlar\u0131n me\u015fru menfaatlerinin korunmas\u0131 hususunda s\u00f6z konusu soru\u015fturmalardaki eksiklikleri gideremeyece\u011fine h\u00fckmetmi\u015ftir (Dink\/T\u00fcrkiye<\/i>, 2668\/07, 6102\/08, 30079\/08, 7072\/09 ve 7124\/09, 14\/9\/2010, \u00a7 89).<\/p>\n

86. A\u00e7\u0131klanan nedenlerle, etkili ve cayd\u0131r\u0131c\u0131 bir ceza soru\u015fturmas\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclmedi\u011fi anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinde d\u00fczenlenen ya\u015fam hakk\u0131n\u0131n usuli boyutunun ihlal edildi\u011finin kabul\u00fc gerekir.<\/p>\n

2. <\/strong>Anayasa\u2019n\u0131n 36. ve 40. Maddelerinin \u0130hlal Edildi\u011fi \u0130ddias\u0131<\/strong><\/p>\n

87. Ba\u015fvurucular ikinci olarak, Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131nca somut bilgi ve belge bulunmamas\u0131 gerek\u00e7esiyle verilen \u015fik\u00e2yetin i\u015fleme konulmamas\u0131 karar\u0131na kar\u015f\u0131 ceza soru\u015fturmas\u0131 yap\u0131labilmesi i\u00e7in ba\u015fvurabilece\u011fi herhangi bir makam\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek A\u0130HS\u2019nin 6. ve 13. maddesine kar\u015f\u0131l\u0131k gelmek \u00fczere Anayasa\u2019n\u0131n 36. maddesinde d\u00fczenlenen hak arama h\u00fcrriyetinin ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n

88. Bakanl\u0131k, ba\u015fvurucular\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 36. maddesine ayk\u0131r\u0131l\u0131k iddialar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k, A\u0130HS\u2019nin adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131 d\u00fczenleyen 6. maddesinde adil yarg\u0131lanmaya ili\u015fkin hak ve ilkelerin “medeni hak ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler ile ilgili uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n<\/i>” ve bir “su\u00e7 isnad\u0131n\u0131n<\/i>” esas\u0131n\u0131n karara ba\u011flanmas\u0131 esnas\u0131nda ge\u00e7erli oldu\u011funu, ba\u015fvurucular\u0131n s\u00f6z konusu ceza soru\u015fturmas\u0131nda san\u0131k s\u0131fat\u0131na sahip olmad\u0131klar\u0131n\u0131n g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmas\u0131 ve bu nedenle konu bak\u0131m\u0131ndan yetkisizlik karar\u0131 verilmesi gerekti\u011fini, 4483 say\u0131l\u0131 Yasa’n\u0131n 9. maddesinde yaln\u0131zca idari makamlardan verilen kararlara kar\u015f\u0131 itiraz\u0131n h\u00fck\u00fcmlerine yer verilmi\u015f oldu\u011funu, Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n, 4483 say\u0131l\u0131 Kanun’un 4. maddesi uyar\u0131nca ald\u0131\u011f\u0131 i\u015fleme koymama kararlar\u0131 hakk\u0131nda herhangi bir d\u00fczenleme getirilmedi\u011finden, bu h\u00fckme istinaden de itirazlar\u0131n incelenemeyece\u011fini, ancak Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131klar\u0131na iletilen yak\u0131nmalar\u0131 i\u015fleme konulmayan m\u00fcracaat sahiplerinin, ayn\u0131 konuyu izin merciinin \u00f6n\u00fcne g\u00f6t\u00fcrmek ve izin makam\u0131ndan sad\u0131r olacak her t\u00fcrl\u00fc karara kar\u015f\u0131 itiraz etme imk\u00e2n\u0131na sahip olduklar\u0131 g\u00f6zetildi\u011finde yasal a\u00e7\u0131dan \u00f6nemsenecek bir eksiklik olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015flerdir.<\/p>\n

89. Anayasa\u2019n\u0131n \u201cHak arama h\u00fcrriyeti<\/i>\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 36. maddesi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n

\u201cHerkes, me\u015fr\u00fb vas\u0131ta ve yollardan faydalanmak suretiyle yarg\u0131 mercileri \u00f6n\u00fcnde davac\u0131 veya daval\u0131 olarak iddia ve savunma (De\u011fi\u015fik ibare: 3.10.2001-4709\/14 md.) ile adil yarg\u0131lanma hakk\u0131na sahiptir.<\/i><\/p>\n

Hi\u00e7bir mahkeme, g\u00f6rev ve yetkisi i\u00e7indeki davaya bakmaktan ka\u00e7\u0131namaz.<\/i>\u201d<\/p>\n

90. A\u0130HS\u2019de tan\u0131nm\u0131\u015f olan hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri ihlal edilen herkesin, s\u00f6z konusu ihlal resmi bir hizmetin ifas\u0131yla g\u00f6revli ki\u015filer taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f olsa dahi, ulusal bir merci \u00f6n\u00fcnde etkili bir yola ba\u015fvurma hakk\u0131na sahip oldu\u011funu h\u00fckme ba\u011flayan A\u0130HS\u2019nin 13. maddesinin as\u0131l kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan Anayasa\u2019n\u0131n \u201cTemel<\/i> hak ve h\u00fcrriyetlerin korunmas\u0131<\/i>\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 40. maddesi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n

\u201cAnayasa ile tan\u0131nm\u0131\u015f hak ve h\u00fcrriyetleri ihl\u00e2l edilen herkes, yetkili makama geciktirilmeden ba\u015fvurma imk\u00e2n\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131n\u0131 isteme hakk\u0131na sahiptir.<\/i><\/p>\n

(Ek f\u0131kra: 3.10.2001-4709\/16 md.)Devlet, i\u015flemlerinde, ilgili ki\u015filerin hangi kanun yollar\u0131 ve mercilere ba\u015fvuraca\u011f\u0131n\u0131 ve s\u00fcrelerini belirtmek zorundad\u0131r.<\/i><\/p>\n

Ki\u015finin, resm\u00ee g\u00f6revliler taraf\u0131ndan v\u00e2ki haks\u0131z i\u015flemler sonucu u\u011frad\u0131\u011f\u0131 zarar da, kanuna g\u00f6re, Devlet\u00e7e tazmin edilir. Devletin sorumlu olan ilgili g\u00f6revliye r\u00fccu hakk\u0131 sakl\u0131d\u0131r.\u201d<\/i><\/p>\n

91. Ba\u015fvuru konusu olaya ili\u015fkin ya\u015fam hakk\u0131 kapsam\u0131nda devletin sahip oldu\u011fu \u201cetkili bir yarg\u0131sal sistem kurma<\/i>\u201d y\u00f6n\u00fcndeki usul y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc \u00e7er\u00e7evesinde, ma\u011fdurlara hukuki ve idari hukuk yollar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra ve daha da \u00f6tesinde, sorumlular\u0131n belirlenmesini ve gerekiyorsa cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayabilecek etkili bir ceza soru\u015fturmas\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fcp y\u00fcr\u00fctmedi\u011fine ili\u015fkin de\u011ferlendirmeler yap\u0131l\u0131rken, ba\u015fvurucular\u0131n Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131nca verilen \u015fik\u00e2yetin i\u015fleme konulmamas\u0131 karar\u0131na kar\u015f\u0131 ceza soru\u015fturmas\u0131 yap\u0131labilmesi i\u00e7in ba\u015fvurabilecekleri herhangi bir makam\u0131n bulunmamas\u0131n\u0131n eksiklik olarak kabul edilip ihlal karar\u0131 verilmesi nedeniyle, ayr\u0131ca Anayasa\u2019n\u0131n 36. ve 40. maddesi ba\u011flam\u0131nda ayn\u0131 konuda bir inceleme yap\u0131lmas\u0131na gerek g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir.<\/p>\n

V. <\/strong>6216 SAYILI KANUN\u2019UN 50. MADDES\u0130N\u0130N UYGULANMASI<\/strong><\/p>\n

92. 6216 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 50. maddesinin (2) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131 \u015fu \u015fekildedir:<\/p>\n

\u201c(2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme karar\u0131ndan kaynaklanm\u0131\u015fsa, ihlali ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmak i\u00e7in yeniden yarg\u0131lama yapmak \u00fczere dosya ilgili mahkemeye g\u00f6nderilir. Yeniden yarg\u0131lama yap\u0131lmas\u0131nda hukuki yarar bulunmayan h\u00e2llerde ba\u015fvurucu lehine tazminata h\u00fckmedilebilir veya genel mahkemelerde dava a\u00e7\u0131lmas\u0131 yolu g\u00f6sterilebilir. Yeniden yarg\u0131lama yapmakla y\u00fck\u00fcml\u00fc mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal karar\u0131nda a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 ihlali ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131racak \u015fekilde m\u00fcmk\u00fcnse dosya \u00fczerinden karar verir.\u201d<\/i><\/p>\n

93. Ba\u015fvuruda, \u00f6lenin e\u015fi i\u00e7in 30.000 TL, \u00fc\u00e7 \u00e7ocu\u011funun her biri i\u00e7in 25.000 TL ve iki karde\u015finin her biri i\u00e7in 15.000 TL olmak \u00fczere (toplamda) 135.000 TL manevi tazminat talebinde bulunulmu\u015ftur. Ya\u015fam hakk\u0131n\u0131n usuli boyutunun ihlali nedeniyle, ba\u015fvuruculardan \u00f6len Selman Kerimo\u011flu\u2019nun e\u015fi Serpil Kerimo\u011flu ile \u00e7ocuklar\u0131 Sinem, \u00d6nder Can ve Yi\u011fit \u00d6geday Kerimo\u011flu\u2019na birlikte takdiren toplam 20.000 TL manevi tazminat \u00f6denmesine karar verilmi\u015ftir. Bu tazminat anayasal hakk\u0131n ihlalinden kaynaklanan manevi zarara ili\u015fkin olup idari yarg\u0131da devam eden maddi, manevi tazminat davalar\u0131na etkisi yoktur.<\/p>\n

94. Ba\u015fvurucular, vek\u00e2let \u00fccreti ve yarg\u0131lama giderlerinin daval\u0131lardan tahsilini talep etmi\u015flerdir. Ba\u015fvurucular taraf\u0131ndan yap\u0131lan yarg\u0131lama giderinin ba\u015fvuruculara \u00f6denmesine karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n

95. Ba\u015fvuru konusu olay a\u00e7\u0131s\u0131ndan etkili ve cayd\u0131r\u0131c\u0131 bir ceza soru\u015fturmas\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclmemesinin ya\u015fam hakk\u0131n\u0131 ihlal etti\u011fi g\u00f6zetilerek, 6216 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 50. maddesinin (1) ve (2) numaral\u0131 f\u0131kralar\u0131 uyar\u0131nca, ihlalin ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla karar\u0131n bir \u00f6rne\u011finin Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na g\u00f6nderilmesine karar verilmesi gerekir.<\/p>\n

VI. <\/strong>H\u00dcK\u00dcM<\/strong><\/p>\n

A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle:<\/p>\n

A. <\/strong>Ba\u015fvuruda olayda ya\u015fam\u0131n\u0131 yitiren Selman Kerimo\u011flu\u2019nun e\u015fi ve \u00e7ocuklar\u0131 taraf\u0131ndan ileri s\u00fcr\u00fclen Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinin ihlaline ili\u015fkin \u015fik\u00e2yetlerin KABUL ED\u0130LEB\u0130L\u0130R OLDU\u011eUNA,<\/p>\n

B. <\/strong>Ba\u015fvuruda Selman Kerimo\u011flu\u2019nun iki karde\u015fi Mehmet Kerimo\u011flu ve Mustafa Kerimo\u011flu taraf\u0131ndan ileri s\u00fcr\u00fclen \u015fikayetlerin \u201cba\u015fvuru yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmemesi<\/i>\u201d nedeniyle KABUL ED\u0130LEMEZ OLDU\u011eUNA,<\/p>\n

C. <\/strong>Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan ya\u015fam hakk\u0131n\u0131n usuli boyutunun \u0130HLAL ED\u0130LD\u0130\u011e\u0130NE,<\/p>\n

D. <\/strong>Anayasa\u2019n\u0131n 36. ve 40. maddelerinin ihlaline ili\u015fkin \u015fik\u00e2yetlerin ayr\u0131ca \u0130NCELENMES\u0130NE GEREK OLMADI\u011eINA,<\/p>\n

E. <\/strong>Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesi ve 6216 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 50. maddesinin (2) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131 gere\u011fince, ba\u015fvuruculardan Selman Kerimo\u011flu\u2019nun e\u015fi Serpil Kerimo\u011flu ile \u00e7ocuklar\u0131 Sinem, \u00d6nder Can ve Yi\u011fit \u00d6geday Kerimo\u011flu\u2019na birlikte 20.000 TL manevi TAZM\u0130NAT \u00d6DENMES\u0130NE,<\/p>\n

F. <\/strong>Ba\u015fvurucular\u0131n fazlaya ili\u015fkin tazminat taleplerinin REDD\u0130NE,<\/p>\n

G. <\/strong>Ba\u015fvurucular taraf\u0131ndan yap\u0131lan 172,50 TL har\u00e7 ve 2.640,00 TL vek\u00e2let \u00fccretinden olu\u015fan toplam 2.812,50 TL yarg\u0131lama giderinin BA\u015eVURUCULARA \u00d6DENMES\u0130NE,<\/p>\n

H. <\/strong>\u00d6demelerin, karar\u0131n tebli\u011fini takiben ba\u015fvurucular\u0131n Maliye Hazinesine ba\u015fvuru tarihinden itibaren d\u00f6rt ay i\u00e7inde yap\u0131lmas\u0131na; \u00f6demede gecikme olmas\u0131 halinde, bu s\u00fcrenin sona erdi\u011fi tarihten \u00f6deme tarihine kadar ge\u00e7en s\u00fcre i\u00e7in yasal faiz uygulanmas\u0131na,<\/p>\n

\u0130. <\/strong>Karar\u0131n bir \u00f6rne\u011finin 6216 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 50. maddesinin (1) ve (2) numaral\u0131 f\u0131kralar\u0131 uyar\u0131nca, ihlalin ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na g\u00f6nderilmesine,<\/p>\n

17\/9\/2013 tarihinde OY B\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE<\/strong> karar verildi.<\/p>\n

\n <\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130 ANAYASA MAHKEMES\u0130 \u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM KARAR SERP\u0130L KER\u0130MO\u011eLU VE D\u0130\u011eERLER\u0130 BA\u015eVURUSU (Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2012\/752) Karar Tarihi: 17\/9\/2013 \u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM KARAR Ba\u015fkan : Alparslan ALTAN \u00dcyeler : Serdar \u00d6ZG\u00dcLD\u00dcR Celal M\u00fcmtaz AKINCI Muammer TOPAL M. Emin KUZ Raport\u00f6r : C\u00fcneyt DURMAZ Ba\u015fvurucular : Serpil KER\u0130MO\u011eLU Sinem KER\u0130MO\u011eLU \u00d6nder Can KER\u0130MO\u011eLU Yi\u011fit \u00d6geday KER\u0130MO\u011eLU Mehmet KER\u0130MO\u011eLU…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12047,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-12046","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-diger"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12046","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12046"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12046\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12047"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12046"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12046"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12046"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}