{"id":12044,"date":"2026-08-23T14:19:00","date_gmt":"2026-08-23T14:19:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/2026\/08\/23\/aymnin-2015-511-basvuru-numarali-karari\/"},"modified":"2026-08-23T14:19:00","modified_gmt":"2026-08-23T14:19:00","slug":"aymnin-2015-511-basvuru-numarali-karari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/2026\/08\/23\/aymnin-2015-511-basvuru-numarali-karari\/","title":{"rendered":"AYM’nin 2015\/511 ba\u015fvuru numaral\u0131 karar\u0131"},"content":{"rendered":"\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
\n

T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130<\/span><\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

ANAYASA MAHKEMES\u0130<\/span><\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n

B\u0130R\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/span><\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n

KARAR<\/span><\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n

G\u00dcLER AYYILDIZ VE D\u0130\u011eERLER\u0130 BA\u015eVURUSU<\/span><\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

(Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2015\/511)<\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n

Karar Tarihi: 19\/2\/2019<\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n

B\u0130R\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/span><\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n

KARAR<\/span><\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
\n

Ba\u015fkan<\/span><\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

:<\/span><\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

Burhan \u00dcST\u00dcN<\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

\u00dcyeler<\/span><\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

:<\/span><\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

Serdar \u00d6ZG\u00dcLD\u00dcR<\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n<\/td>\n\n<\/td>\n\n

Serruh<\/span> KALEL\u0130<\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n<\/td>\n\n<\/td>\n\n

Kadir \u00d6ZKAYA<\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n<\/td>\n\n<\/td>\n\n

Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ<\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Raport\u00f6r Yrd.<\/span><\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

:<\/span><\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

Halil \u0130brahim DURSUN<\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Ba\u015fvurucular<\/span><\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

:<\/span><\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

1. G\u00fcler AYYILDIZ<\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n<\/td>\n\n<\/td>\n\n

2. H\u00fcseyin AYYILDIZ<\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n<\/td>\n\n<\/td>\n\n

3. Merve AYYILDIZ<\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Vekili<\/span><\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

:<\/span><\/strong><\/p>\n<\/td>\n

\n

Av. Saide ARSLAN \u00c7ALI\u015eKAN<\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

I.<\/span><\/strong> BA\u015eVURUNUN KONUSU<\/strong><\/span><\/p>\n

1. Ba\u015fvuru, i\u015f kazas\u0131 sonucu meydana gelen \u00f6l\u00fcm olay\u0131 \u00fczerine i\u015fyeri yetkilileri hakk\u0131nda ba\u015flat\u0131lan ceza soru\u015fturmas\u0131n\u0131n etkili olmamas\u0131 ve olay hakk\u0131nda a\u00e7\u0131lan tazminat davas\u0131n\u0131n ma\u011fduriyetleri gidermekten uzak bir kararla neticelenmesi nedenleriyle ya\u015fam hakk\u0131n\u0131n; tazminat davas\u0131n\u0131n sekiz y\u0131l gibi bir s\u00fcrede tamamlanmas\u0131 nedeniyle makul s\u00fcrede yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n; tazminat davas\u0131 sonucunda aleyhe y\u00fcksek miktarda vek\u00e2let \u00fccretine h\u00fckmedilmesi nedeniyle de mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi iddialar\u0131na ili\u015fkindir.<\/span><\/p>\n

II.<\/span><\/strong> BA\u015eVURU S\u00dcREC\u0130<\/strong><\/span><\/p>\n

2. 2015\/511 numaral\u0131 bireysel ba\u015fvuru 9\/1\/2015 tarihinde; 2015\/2095 numaral\u0131 bireysel ba\u015fvuru ise 4\/2\/2015 tarihinde yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

3. Ba\u015fvurular, ba\u015fvuru formu ve eklerinin idari y\u00f6nden yap\u0131lan \u00f6n incelemesinden sonra Komisyona sunulmu\u015ftur.<\/span><\/p>\n

4. 2015\/2095 numaral\u0131 ba\u015fvuru dosyas\u0131n\u0131n konu ve ki\u015fi y\u00f6n\u00fcnden hukuki irtibat nedeniyle 2015\/511 numaral\u0131 ba\u015fvuru dosyas\u0131 ile birle\u015ftirilmesine, incelemenin 2015\/511 numaral\u0131 ba\u015fvuru dosyas\u0131 \u00fczerinden yap\u0131lmas\u0131na ve 2015\/2095 numaral\u0131 ba\u015fvuru dosyas\u0131n\u0131n kapat\u0131lmas\u0131na karar verilmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

5. Komisyonca ba\u015fvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin B\u00f6l\u00fcm taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131na karar verilmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

6. B\u00f6l\u00fcm Ba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan ba\u015fvurunun kabul edilebilirlik ve esas incelemesinin birlikte yap\u0131lmas\u0131na karar verilmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

7. Ba\u015fvuru belgelerinin bir \u00f6rne\u011fi bilgi i\u00e7in Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na (Bakanl\u0131k) g\u00f6nderilmi\u015ftir. Bakanl\u0131k, Anayasa Mahkemesinin \u00f6nceki kararlar\u0131na ve bu kapsamda sunulan g\u00f6r\u00fc\u015flerine atfen ba\u015fvuru hakk\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015f sunulmayaca\u011f\u0131n\u0131 bildirmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

III.<\/span><\/strong> OLAY VE OLGULAR<\/strong><\/span><\/p>\n

8. Ba\u015fvuru formu ve eklerinde ifade edildi\u011fi \u015fekliyle ilgili olaylar \u00f6zetle \u015f\u00f6yledir:<\/span><\/p>\n

9. \u0130lk ba\u015fvurucunun e\u015fi ve di\u011fer ba\u015fvurucular\u0131n babas\u0131 H.A., Y. Yap\u0131 End. Tic. Ltd. \u015eti. isimli bir \u015firkette S. Gemi \u0130n\u015faat A.\u015e.ye ait bir sosyal tesisin in\u015fas\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmakta iken 16\/9\/2006 tarihinde ge\u00e7irdi\u011fi i\u015f kazas\u0131 sonucu ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

A.<\/span><\/strong> \u0130\u015fyeri Yetkilileri Hakk\u0131nda Y\u00fcr\u00fct\u00fclen Ceza Soru\u015fturmas\u0131 S\u00fcreci<\/strong><\/span><\/p>\n

10. Olayla ilgili olarak ba\u015flat\u0131lan ceza soru\u015fturmas\u0131 kapsam\u0131nda haz\u0131rlanan 16\/9\/2006 tarihli olay yeri inceleme raporuna g\u00f6re ba\u015fvurucular\u0131n yak\u0131n\u0131 H.A., S. Gemi \u0130n\u015faat A.\u015e.ye ait sosyal tesisin yap\u0131m\u0131 s\u0131ras\u0131nda demirden ve tahtadan kurulmu\u015f iskele \u00fczerindeyken 14 metre y\u00fckseklikten yere d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. An\u0131lan rapora g\u00f6re H.A. olaydan hemen sonra ambulansla hastaneye g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f, ayn\u0131 g\u00fcn hastanede ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

11. H.A.n\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirmesi \u00fczerine yap\u0131lan otopsi i\u015flemi sonucunda haz\u0131rlanan raporda; H.A.n\u0131n kan\u0131nda ve idrar\u0131nda uyutucu ve uyu\u015fturucu madde bulunmad\u0131\u011f\u0131, ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn genel beden travmas\u0131na ba\u011fl\u0131 i\u00e7 kanama ve beyin kanamas\u0131 sonucu meydana gelmi\u015f oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

12. Tuzla Polis Merkezi Amirli\u011finde g\u00f6revli polisler taraf\u0131ndan olay g\u00fcn\u00fc baz\u0131 ki\u015filerin ifadesi al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Olay\u0131n meydana geldi\u011fi anda H.A. ile birlikte iskelenin \u00fczerinde bulunan H.G. isimli bir i\u015f\u00e7i ifadesinde \u00f6zetle dokuz ayd\u0131r Y. Yap\u0131 End. Tic. Ltd. \u015eti. adl\u0131 \u015firkette \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu \u015eirketin S. Gemi \u0130n\u015faat A.\u015e.ye ait sosyal tesisin yap\u0131m i\u015fini ald\u0131\u011f\u0131n\u0131, 16\/9\/2006 g\u00fcn\u00fc saat 15.45 s\u0131ralar\u0131nda H.A.n\u0131n iskele \u00fczerindeyken kalasa basaca\u011f\u0131 s\u0131rada bo\u015flu\u011fa bast\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve yakla\u015f\u0131k 13-14 metre y\u00fckseklikten beton zemine d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirtmi\u015ftir. H.G. ayr\u0131ca H.A.n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma s\u0131ras\u0131nda emniyet kemerini \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131n\u0131, H.A.n\u0131n kaza an\u0131nda emniyet kemersiz olarak \u00e7al\u0131\u015fmakta oldu\u011funu ifade etmi\u015ftir. \u0130.\u00d6. isimli di\u011fer bir i\u015f\u00e7i de H.G.nin ifadesine benzer \u015fekilde beyanda bulunmu\u015ftur.<\/span><\/p>\n

13. \u0130\u015f\u00e7ilerin i\u015f g\u00fcvenli\u011fi konusunda e\u011fitilmesi ve denetlenmesi hususunda g\u00f6revli oldu\u011funu belirten Y.Y. adl\u0131 bir ki\u015fi ise olay g\u00fcn\u00fc al\u0131nan ifadesinde \u00f6zetle i\u015f\u00e7ilerin i\u015f g\u00fcvenli\u011fi konusunda gerekli tedbirleri al\u0131p almad\u0131\u011f\u0131n\u0131 her g\u00fcn denetledi\u011fini, s\u00f6z konusu olaydan yakla\u015f\u0131k yar\u0131m saat \u00f6nce iskeledeki i\u015f\u00e7ileri denetledi\u011fini, bu s\u0131rada i\u015f\u00e7ilerin emniyet kemerlerinin tak\u0131l\u0131 ve mevcut halata ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu tespit etti\u011fini belirtmi\u015ftir. Y.Y. ayr\u0131ca olaydan bir hafta \u00f6nce, i\u015f iskelesi kurulmadan \u00f6nce, y\u00fcksekte \u00e7al\u0131\u015facak i\u015f\u00e7ilere gerekli talimatlar\u0131 ve e\u011fitimleri vermek \u00fczere bir toplant\u0131 yapt\u0131klar\u0131n\u0131 ifade etmi\u015ftir. Y.Y. ifadesinde son olarak meydana gelen kazan\u0131n d\u00fc\u015fmeden \u00f6nce emniyet kemerini \u00e7\u0131karan H.A.n\u0131n kusurundan kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131, kendilerinin herhangi bir kusurunun bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirmi\u015ftir. Olay g\u00fcn\u00fc ifadeleri al\u0131nan di\u011fer yetkililer de genel olarak Y.Y.nin ifadesine benzer \u015fekilde beyanda bulunmu\u015flard\u0131r.<\/span><\/p>\n

14. Olay g\u00fcn\u00fc ifadesi al\u0131nan H.A.n\u0131n karde\u015fi K.A. ise ifadesinde \u00f6zetle karde\u015finin yakla\u015f\u0131k 8-9 ayd\u0131r Y. Yap\u0131 End. Tic. Ltd. \u015eti.de \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, kazada i\u015fyeri g\u00f6revlilerinin kusurlu olduklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirtmi\u015ftir. K.A., yetkililerin olay oldu\u011fu esnada i\u015fin ba\u015f\u0131nda olmad\u0131klar\u0131n\u0131, dolay\u0131s\u0131yla denetim ve kontrol g\u00f6revlerini yapmad\u0131klar\u0131n\u0131, yetkililerin ayn\u0131 zamanda \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131nda gerekli tedbirleri de almad\u0131klar\u0131n\u0131 ifade etmi\u015ftir. K.A. ayr\u0131ca karde\u015finin d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc anda iskele s\u00f6k\u00fcm i\u015finin yap\u0131lmakta oldu\u011funu \u00f6\u011frendi\u011fini, b\u00f6ylesi tehlikeli durumlarda i\u015fverenin \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131nda olmas\u0131 gerekti\u011fini belirtmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

15. Tuzla Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 soru\u015fturma kapsam\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar neticesinde \u0130\u015f\u00e7i Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve \u0130\u015f G\u00fcvenli\u011fi Sorumlu Yard\u0131mc\u0131s\u0131 M.Y., \u0130\u015f G\u00fcvenli\u011fi Amiri Y.Y. veY. Yap\u0131 End. Tic. Ltd. \u015eti.nin yetkilisi ve m\u00fcteahhidi T.Y. hakk\u0131nda taksirle \u00f6l\u00fcme neden olma su\u00e7undan iddianame d\u00fczenlemi\u015ftir. \u0130ddianamenin kabul edilmesiyle Tuzla Asliye Ceza Mahkemesinde kamu davas\u0131 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

16. Tuzla Asliye Ceza Mahkemesi, olayla ilgili olarak bir\u00e7ok ki\u015finin ifadesini alm\u0131\u015ft\u0131r. Soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda da ifadesi al\u0131nan H.G, Mahkeme huzurunda verdi\u011fi ifadesinde \u00f6zetle H.A.n\u0131n son iki \u00fc\u00e7 ay kimseyle konu\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, dalg\u0131n bir \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, olaydan yakla\u015f\u0131k on dakika \u00f6nce H.A.n\u0131n “Lavaboya gidece\u011fim.”<\/i> diyerek emniyet kemerini \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu s\u0131rada kendisinin de emniyet kemerini \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir. H.G. ifadesinde ayr\u0131ca emniyet kemerini \u00e7al\u0131\u015fma esnas\u0131nda kendilerini biraz da rahats\u0131z etmesi nedeniyle kullanmad\u0131klar\u0131n\u0131, gerek S. Gemi \u0130n\u015faat A.\u015e. y\u00f6neticilerinin gerekse Y. Yap\u0131 End. Tic. Ltd. \u015eti. yetkililerinin emniyet kemerinin kullan\u0131lmas\u0131 hususunda kendilerini uyard\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etmi\u015ftir. H.G. ifadesinde son olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 s\u0131rada s\u00fcrekli olarak kendilerine nezaret eden Y. Yap\u0131 End. Tic. Ltd. \u015eti. Kalfas\u0131 Y.K.n\u0131n da emniyet kemeri hususunda kendilerini ikaz etti\u011fini ancak kendilerinin bunu dikkate almad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir. Di\u011fer i\u015f\u00e7iler de genel olarak H.G.nin ifadesine benzer \u015fekilde beyanda bulunmu\u015flard\u0131r.<\/span><\/p>\n

17. Tuzla Asliye Ceza Mahkemesi, iki i\u015f g\u00fcvenli\u011fi uzman\u0131n\u0131n ve bir in\u015faat m\u00fchendisinin bilirki\u015fi olarak kat\u0131l\u0131m\u0131yla olay yerinde ke\u015fif yapt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Yap\u0131lan ke\u015fif sonucunda bilirki\u015filer taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan 2\/10\/2007 tarihli raporun sonu\u00e7 k\u0131sm\u0131nda Y. Yap\u0131 End. Tic. Ltd. \u015eti. i\u015fvereni (m\u00fcteahhidi) olan T.Y.nin i\u015fyerinde gerekli g\u00f6revlendirmeleri yapmas\u0131 nedeniyle kusursuz oldu\u011fu, i\u015f g\u00fcvenli\u011fi sorumlusu (amiri) olarak g\u00f6rev yapan Y.Y.nin gerekli denetim g\u00f6revini yapmamas\u0131 ve tedbirleri almamas\u0131 nedeniyle tali kusurlu oldu\u011fu, i\u015f g\u00fcvenli\u011fi sorumlu yard\u0131mc\u0131s\u0131 olarak g\u00f6rev yapan M.Y.nin ise gerekli kontrol ve denetimi yapmamas\u0131 nedeniyle tali kusurlu oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir. Raporda H.A.n\u0131n ise kendisine verilen emniyet kemerini kullanmay\u0131p gerekli tedbir ve usullere uymamas\u0131 nedeniyle asli kusurlu oldu\u011fu ifade edilmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

18. Davada kat\u0131lan s\u0131fat\u0131yla yer alan ba\u015fvurucular bilirki\u015fi raporuna itiraz etmi\u015flerdir. Ba\u015fvurucular itiraz dilek\u00e7esinde \u00f6zetle i\u015fveren T.Y.ye herhangi bir kusur atfedilmemi\u015f olmas\u0131n\u0131n hatal\u0131 oldu\u011funu, T.Y.nin i\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in gerekli olan g\u00f6revlendirmeleri yapmas\u0131n\u0131n s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, i\u015f g\u00fcvenli\u011fi konusunda g\u00f6revlendirilen Y.Y.nin in\u015faat m\u00fchendisi olmay\u0131p in\u015faat m\u00fchendisli\u011fi son s\u0131n\u0131f \u00f6\u011frencisi oldu\u011funu belirtmi\u015flerdir. Ba\u015fvurucular ayr\u0131ca olay esnas\u0131nda veya olay \u00f6ncesinde i\u015fveren taraf\u0131ndan H.A.ya teslim edilmi\u015f bir emniyet kemeri bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, H.A.ya ki\u015fisel koruyucu malzeme olarak teslim edilen ara\u00e7 gere\u00e7ler i\u00e7inde emniyet kemerinin yer almad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etmi\u015flerdir. Ba\u015fvurucular son olarak yak\u0131nlar\u0131na i\u015f g\u00fcvenli\u011fi e\u011fitimi verilmedi\u011finin dosyadaki bilgilerle sabit oldu\u011funu, dosyadaki e\u011fitime ili\u015fkin bilgilerin tamam\u0131n\u0131n kazadan aylar sonras\u0131na ait oldu\u011funu iddia etmi\u015flerdir.<\/span><\/p>\n

19. San\u0131k konumundaki ki\u015filer ise genel olarak olayda kusurlar\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, kazaya emniyet kemeri takmayan H.A.n\u0131n sebep oldu\u011funu belirterek kendilerini savunmu\u015flard\u0131r.<\/span><\/p>\n

20. Tuzla Asliye Ceza Mahkemesi, dava dosyas\u0131ndaki bilgi ve belgeleri dikkate alarak olay hakk\u0131nda haz\u0131rlanan bilirki\u015fi raporunu yeterli g\u00f6rm\u00fc\u015f ve bu bilirki\u015fi raporundaki de\u011ferlendirmeler do\u011frultusunda san\u0131k T.Y.nin beraatine, di\u011fer san\u0131klar Y.Y. ile M.Y.nin ise 1 y\u0131l 8 ay hapis cezas\u0131 ile tecziye edilmesine 26\/12\/2008 tarihinde karar vermi\u015ftir. Tuzla Asliye Ceza Mahkemesi, san\u0131klara verilen hapis cezas\u0131n\u0131n bir g\u00fcn kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n 20 TL’den paraya \u00e7evrilmesine ve san\u0131klar\u0131n ayr\u0131 ayr\u0131 12.100 TL adli para cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na h\u00fckmetmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

21. Ba\u015fvurucular, eksik incelemeye dayal\u0131 ve hukuksal dayanaktan yoksun bilirki\u015fi raporuna g\u00f6re karar verildi\u011fini belirterek temyiz talebinde bulunmu\u015flard\u0131r. Ba\u015fvurucular temyiz dilek\u00e7elerinde, genel olarak bilirki\u015fi raporuna itiraz dilek\u00e7elerinde belirttikleri hususlar\u0131 yinelemi\u015flerdir.<\/span><\/p>\n

22. Yarg\u0131tay 12. Ceza Dairesi, san\u0131k M.Y. ile san\u0131k Y.Y. hakk\u0131nda kurulan mahk\u00fbmiyet h\u00fckm\u00fcn\u00fcn d\u00fczeltilerek (adli para cezas\u0131n\u0131n taksitlendirilmesi ile ilgili bir hususla alakal\u0131 olarak) onanmas\u0131na, san\u0131k T.Y. hakk\u0131ndaki beraat karar\u0131n\u0131n ise eksik inceleme sonucu verildi\u011fi gerek\u00e7esiyle bozulmas\u0131na 26\/3\/2012 tarihinde karar vermi\u015ftir. Yarg\u0131tay 12. Ceza Dairesi bozma karar\u0131nda \u00f6zellikle i\u015f g\u00fcvenli\u011fi konusunda g\u00f6revlendirilen Y.Y.nin in\u015faat m\u00fchendisi olmay\u0131p in\u015faat m\u00fchendisli\u011fi son s\u0131n\u0131f \u00f6\u011frencisi olmas\u0131na, H.A.ya ki\u015fisel koruyucu malzeme olarak teslim edilen ara\u00e7 gere\u00e7ler i\u00e7inde emniyet kemerinin bulunmamas\u0131na ve i\u015f\u00e7ilere i\u015f g\u00fcvenli\u011fi ile ilgili e\u011fitimlerin verildi\u011fine ili\u015fkin evrak\u0131n olay tarihinden sonra d\u00fczenlenmi\u015f olmas\u0131na vurgu yaparak san\u0131k T.Y.nin kusurlu olabilece\u011fini, konu ile ilgili olarak teknik bir \u00fcniversiteden bilirki\u015fi raporu al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini belirtmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

23. Bozma karar\u0131ndan sonra yarg\u0131lamaya devam eden Tuzla 2. Asliye Ceza Mahkemesi bozma karar\u0131na uyarak konu hakk\u0131nda \u0130stanbul Teknik \u00dcniversitesinden bir bilirki\u015fi raporu alm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130stanbul Teknik \u00dcniversitesi \u0130n\u015faat Fak\u00fcltesinde g\u00f6revli \u00fc\u00e7 \u00f6\u011fretim \u00fcyesi taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan raporda, san\u0131klar M.Y. ile Y.Y.nin \u00f6nceki raporda belirtildi\u011fi gibi tali kusurlu oldu\u011fu ifade edilmi\u015ftir. Bununla birlikte raporda; Y. Yap\u0131 End. Tic. Ltd. \u015eti.nin uygun bir \u015fekilde i\u015f iskelesi kurdurmad\u0131\u011f\u0131, i\u015f g\u00fcvenli\u011finin ki\u015fisel koruyucular\u0131 kullan\u0131p kullanmama noktas\u0131na indirgendi\u011fi, bu sebeple Y. Yap\u0131 End. Tic. Ltd. \u015eti. sorumlusu M\u00fcteahhit T.Y.nin olayda asli kusurlu oldu\u011fu, olayda ya\u015fam\u0131n\u0131 yitiren H.A.n\u0131n ise ki\u015fisel koruyucu kullanmad\u0131\u011f\u0131, dikkatsiz ve tedbirsiz davranmak suretiyle kendi can\u0131n\u0131 tehlikeye att\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle tali kusurlu oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

24. Yarg\u0131lama devam ederken yeni adliyenin a\u00e7\u0131lmas\u0131 \u00fczerine dava, \u0130stanbul Anadolu 8. Asliye Ceza Mahkemesinin 2012\/187 Esas say\u0131s\u0131n\u0131 alm\u0131\u015f ve yarg\u0131lamaya bu Mahkeme devam etmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

25. \u0130stanbul Anadolu 8. Asliye Ceza Mahkemesi, dava dosyas\u0131nda bulunan t\u00fcm bilgi ve belgeleri dikkate alarak san\u0131k T.Y.nin standartlara uygun iskele kurdurmad\u0131\u011f\u0131, bu nedenle olayda asli kusurlu oldu\u011fu sonucuna ula\u015fm\u0131\u015f ve 24\/9\/2013 tarihinde san\u0131k T.Y.nin 2 y\u0131l 1 ay hapis cezas\u0131 ile tecziye edilmesine karar vermi\u015ftir. Mahkeme, bu hapis cezas\u0131n\u0131n bir g\u00fcn kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n 20 TL’den paraya \u00e7evrilmesine ve san\u0131k T.Y.nin 15.000 TL adli para cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na karar vermi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

26. Ba\u015fvurucular an\u0131lan karara kar\u015f\u0131 temyiz yoluna ba\u015fvurmu\u015flard\u0131r. Yarg\u0131tay 12. Ceza Dairesi 15\/9\/2014 tarihinde, ba\u015fvurucular\u0131n temyiz itirazlar\u0131n\u0131 yerinde g\u00f6rmeyip san\u0131k T.Y. hakk\u0131nda kurulan mahk\u00fbmiyet h\u00fckm\u00fcn\u00fcn d\u00fczeltilerek -yanl\u0131\u015f hesaplanan adli para cezas\u0131n\u0131n 15.000 TL yerine 15.200 TL olmas\u0131- onanmas\u0131na karar vermi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

27. Bu karar 17\/12\/2014 tarihinde ba\u015fvurucular\u0131n vekiline tebli\u011f edilmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

28. Ba\u015fvurucular, bunun \u00fczerine 9\/1\/2015 tarihinde 2015\/511 numaral\u0131 bireysel ba\u015fvuruyu yapm\u0131\u015flard\u0131r.<\/span><\/p>\n

B.<\/span><\/strong> \u0130\u015fverenler Aleyhine A\u00e7\u0131lan Tazminat Davas\u0131 S\u00fcreci<\/strong><\/span><\/p>\n

29. Ba\u015fvurucular, yak\u0131nlar\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnde kusurlar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu iddias\u0131yla Y. Yap\u0131 End. Tic. Ltd. \u015eti. ile S. Gemi \u0130n\u015faat A.\u015e. aleyhine 7\/3\/2007 tarihinde Kartal 1. \u0130\u015f Mahkemesinde 3.000 TL maddi tazminat talepli bir dava a\u00e7m\u0131\u015flard\u0131r. Ba\u015fvurucular 18\/10\/2010 tarihinde ise manevi zararlar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 istemiyle toplam 450.000 TL talepli ayr\u0131 bir dava a\u00e7m\u0131\u015flard\u0131r. Bu dava, Kartal 1. \u0130\u015f Mahkemesinde g\u00f6r\u00fclen dava ile birle\u015ftirilmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

30. Daval\u0131 Y. Yap\u0131 End. Tic. Ltd. \u015eti., Kartal 1. \u0130\u015f Mahkemesine sundu\u011fu dilek\u00e7elerde \u00f6zetle kazan\u0131n i\u015f\u00e7inin kusurundan kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131, i\u015fyerinde gerekli tedbirlerinin al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131, i\u015f\u00e7ilere i\u015f g\u00fcvenli\u011fi e\u011fitiminin verildi\u011fini, gerekli te\u00e7hizat\u0131n sa\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131, kazada hayat\u0131n\u0131 kaybeden i\u015f\u00e7inin e\u015finin (ba\u015fvurucu G\u00fcler Ayy\u0131ld\u0131z) kazadan \u00f6nce evini terk etti\u011fini, bu sebeple bu ki\u015finin destekten yoksun kalma tazminat\u0131ndan yararlanamayaca\u011f\u0131n\u0131 belirterek davan\u0131n reddedilmesini talep etmi\u015ftir. Di\u011fer daval\u0131 S. Gemi \u0130n\u015faat A.\u015e. ise kazada hayat\u0131n\u0131 kaybeden i\u015f\u00e7inin kendi i\u015f\u00e7isi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek davan\u0131n reddedilmesi gerekti\u011fini savunmu\u015ftur.<\/span><\/p>\n

31. Kartal 1. \u0130\u015f Mahkemesi, kusur durumuna ili\u015fkin \u0130\u015f Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131ve G\u00fcvenli\u011fi Uzman\u0131 M.R.Y. adl\u0131 ki\u015fiden bilirki\u015fi raporu alm\u0131\u015ft\u0131r. S\u00f6z konusu raporda, Y. Yap\u0131 End. Tic. Ltd. \u015eti.nin %50, S. Gemi \u0130n\u015faat A.\u015e.nin %25 ve ba\u015fvurucular\u0131n yak\u0131n\u0131 H.A.n\u0131n %25 kusurlu oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir. Raporda; kusur tespiti ile ilgili de\u011ferlendirme yap\u0131l\u0131rken \u00f6zellikle \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131n\u0131n alt\u0131na g\u00fcvenlik a\u011f\u0131 gerilmemi\u015f olmas\u0131na, H.A.n\u0131n emniyet kemeri kullanmas\u0131n\u0131n sa\u011flanmam\u0131\u015f olmas\u0131na ve dava dosyas\u0131nda H.A.ya i\u015f g\u00fcvenli\u011fi e\u011fitiminin verildi\u011fine ili\u015fkin bilgi ve belge olmamas\u0131na vurgu yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu rapora daval\u0131 Y. Yap\u0131 End. Tic. Ltd. \u015eti.nin itiraz etmesi \u00fczerine olay hakk\u0131nda yeni bir rapor al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. \u00dc\u00e7 ki\u015filik bir heyet taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan 30\/6\/2010 tarihli bu raporda da \u00f6nceki rapordaki kusur oranlar\u0131n\u0131n olay\u0131n olu\u015funa uygun oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir. Bu raporda Y. Yap\u0131 End. Tic. Ltd. \u015eti.nin %48, bu \u015eirketin i\u015f g\u00fcvenli\u011fi sorumlusu olan Y.Y.nin ise %2 oran\u0131nda kusurlu oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir. Raporda S. Gemi \u0130n\u015faat A.\u015e.nin %23, bu \u015eirketin i\u015f g\u00fcvenli\u011fi sorumlu yard\u0131mc\u0131s\u0131 olan M.Y.nin ise %2 oran\u0131nda kusurlu oldu\u011fu ifade edilmi\u015ftir. Raporda, ba\u015fvurucular\u0131n yak\u0131n\u0131na ise %25 oran\u0131nda kusur atfedilmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

32. Kartal 1. \u0130\u015f Mahkemesi ba\u015fvurucular\u0131n zararlar\u0131n\u0131n hesaplanmas\u0131 i\u00e7in de bilirki\u015fi raporu ald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fvurucular\u0131n vekili 1\/11\/2010 tarihinde \u0131slah talebinde bulunarak ba\u015fvuruculardan G\u00fcler Ayy\u0131ld\u0131z i\u00e7in talep edilen 1.000 TL maddi tazminat\u0131 53.663,53 TL ye -zarar\u0131n hesaplanmas\u0131 ile ilgili olarak al\u0131nan bilirki\u015fi raporu do\u011frultusunda- y\u00fckseltmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

33. Kartal 1. \u0130\u015f Mahkemesi 9\/11\/2010 tarihinde dava dosyas\u0131nda bulunan bilgi ve belgeleri dikkate alarak bilirki\u015fi raporlar\u0131 do\u011frultusunda davan\u0131n k\u0131smen kabul\u00fcne karar vermi\u015ftir. Kartal 1. \u0130\u015f Mahkemesi, evlenme ihtimali indirimi ile Sosyal G\u00fcvenlik Kurumu (SGK) taraf\u0131ndan yap\u0131lan \u00f6demeleri dikkate alarak ba\u015fvuruculardan G\u00fcler Ayy\u0131ld\u0131z lehine 47.981.75 TL maddi tazminata h\u00fckmetmi\u015ftir. Kartal 1. \u0130\u015f Mahkemesi, H\u00fcseyin Ayy\u0131ld\u0131z ile Merve Ayy\u0131ld\u0131z’\u0131n maddi zararlar\u0131ndan SGK taraf\u0131ndan ba\u011flanan gelirlerin son pe\u015fin sermaye de\u011ferleri mahsup edildi\u011finde maddi zararlar\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Kartal 1. \u0130\u015f Mahkemesi manevi tazminat talepleri ile ilgili olarak ise G\u00fcler Ayy\u0131ld\u0131z lehine 75.000 TL, H\u00fcseyin Ayy\u0131ld\u0131z ile Merve Ayy\u0131ld\u0131z lehine ise 50.000 TL manevi tazminata h\u00fckmetmi\u015ftir. Kartal 1. \u0130\u015f Mahkemesi ayr\u0131ca kabul edilen maddi tazminat miktar\u0131 \u00fczerinden hesaplanan 5.478 TL ile kabul edilen manevi tazminat miktar\u0131 \u00fczerinden hesaplanan 14.200 TL tutar\u0131ndaki vek\u00e2let \u00fccretinin daval\u0131lardan al\u0131narak davac\u0131lara verilmesine, reddedilen manevi tazminat miktar\u0131 \u00fczerinden hesaplanan 14.200 TL tutar\u0131ndaki vek\u00e2let \u00fccretinin ise davac\u0131lardan al\u0131narak daval\u0131lara verilmesine karar vermi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

34. Bu karar taraflarca temyiz edilmi\u015ftir. Ba\u015fvurucular temyiz dilek\u00e7esinde \u00f6zetle h\u00fckmedilen tazminatlar\u0131n ma\u011fduriyetlerini gidermekten uzak oldu\u011funu, bunun yan\u0131 s\u0131ra 14.200 TL vek\u00e2let \u00fccreti \u00f6demek zorunda olduklar\u0131n\u0131 belirtmi\u015flerdir. Daval\u0131lar ise di\u011fer baz\u0131 iddialar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra savunma haklar\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi iddias\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrm\u00fc\u015flerdir.<\/span><\/p>\n

35. Yarg\u0131tay 21. Hukuk Dairesi manevi zararlar\u0131n tazminine ili\u015fkin 18\/10\/2010 tarihli dava dilek\u00e7esinin (bkz. \u00a7 29), bu dava sonucunda verilen birle\u015ftirme karar\u0131n\u0131n, birle\u015ftirme karar\u0131 sonras\u0131 al\u0131nan hesap bilirki\u015fisi raporunun ve bu rapor \u00fczerine davac\u0131lar\u0131n sundu\u011fu \u0131slah dilek\u00e7esinin daval\u0131 Y. Yap\u0131 End. Tic. Ltd. \u015eti. avukat\u0131na 5\/11\/2010 tarihinde tebli\u011f edildi\u011fini, daval\u0131 avukat\u0131n bu belgelere ve karara kar\u015f\u0131 beyanda bulunmak \u00fczere s\u00fcre istemesine ra\u011fmen yerel mahkemece bu istek hakk\u0131nda olumlu ya da olumsuz bir karar verilmeden yarg\u0131laman\u0131n sona erdirildi\u011fini belirterek daval\u0131 Y. Yap\u0131 End. Tic. Ltd. \u015eti.nin savunma hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi sonucuna ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Yarg\u0131tay 21. Hukuk Dairesi, bu durumun bozma nedeni oldu\u011funu ifade etmi\u015ftir. Bozma karar\u0131nda ayr\u0131ca reddedilen maddi tazminat miktar\u0131 \u00fczerinden daval\u0131lar lehine vek\u00e2let \u00fccretine h\u00fckmedilmemesinin de hatal\u0131 oldu\u011fu ifade edilmi\u015ftir. Yarg\u0131tay 21. Hukuk Dairesi, taraflar\u0131n di\u011fer temyiz itirazlar\u0131n\u0131n ise reddine karar vermi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

36. Bozma karar\u0131ndan sonra yarg\u0131lamaya Kartal 1. \u0130\u015f Mahkemesi devam etmi\u015ftir. Yarg\u0131lama devam ederken yeni adliyenin a\u00e7\u0131lmas\u0131 \u00fczerine dava \u0130stanbul Anadolu 13. \u0130\u015f Mahkemesinin 2013\/694 esas\u0131na kaydedilmi\u015f ve yarg\u0131lamaya bu Mahkeme devam etmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

37. Bozma karar\u0131ndan sonra ek bilirki\u015fi raporu (zararlar\u0131n hesaplanmas\u0131na ili\u015fkin) al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Ek bilirki\u015fi raporu, \u00f6nceki rapordan sonra y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren asgari \u00fccret art\u0131\u015flar\u0131 ile ba\u015fka baz\u0131 hususlar dikkate al\u0131narak haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

38. Ba\u015fvurucular, ek bilirki\u015fi raporundaki verileri dikkate alarak G\u00fcler Ayy\u0131ld\u0131z i\u00e7in 44.535,31 TL, Merve Ayy\u0131ld\u0131z i\u00e7in 422,98 TL daha destekten yoksun kalma tazminat\u0131 do\u011fdu\u011funu belirterek ayr\u0131 bir dava a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Bu dava, \u0130stanbul Anadolu 13. \u0130\u015f Mahkemesinde g\u00f6r\u00fclen dava ile birle\u015ftirilmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

39. \u0130stanbul Anadolu 13. \u0130\u015f Mahkemesi 28\/3\/2013 tarihinde, dava kapsam\u0131nda al\u0131nan bilirki\u015fi raporlar\u0131 do\u011frultusunda davan\u0131n k\u0131smen kabul\u00fcne karar vermi\u015ftir. Mahkeme, evlenme ihtimali indirimi ile Sosyal G\u00fcvenlik Kurumu (SGK) taraf\u0131ndan yap\u0131lan \u00f6demeleri dikkate alarak ba\u015fvuruculardan G\u00fcler Ayy\u0131ld\u0131z lehine 90.241,57 TL maddi tazminata h\u00fckmetmi\u015ftir. Mahkeme, H\u00fcseyin Ayy\u0131ld\u0131z lehine 1.000 TL, Merve Ayy\u0131ld\u0131z lehine 1.422,98 TL maddi tazminata h\u00fckmetmi\u015ftir. Mahkeme, manevi tazminat talepleri ile ilgili olarak ise G\u00fcler Ayy\u0131ld\u0131z lehine 75.000 TL, H\u00fcseyin Ayy\u0131ld\u0131z ile Merve Ayy\u0131ld\u0131z’\u0131n her birine ayr\u0131 ayr\u0131 50.000 TL manevi tazminata h\u00fckmetmi\u015ftir. Mahkeme ayr\u0131ca kabul edilen maddi tazminat miktar\u0131 \u00fczerinden hesaplanan 9.463,16 TL ile kabul edilen manevi tazminat miktar\u0131 \u00fczerinden hesaplanan 14.950 TL tutar\u0131ndaki vek\u00e2let \u00fccretinin daval\u0131lardan al\u0131narak davac\u0131lara verilmesine; reddedilen maddi tazminat miktar\u0131 \u00fczerinden hesaplanan 955 TL ile reddedilen manevi tazminat miktar\u0131 \u00fczerinden hesaplanan 14.200 TL tutar\u0131ndaki vek\u00e2let \u00fccretinin davac\u0131lardan al\u0131narak daval\u0131lara verilmesine karar vermi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

40. Taraflarca temyiz edilen bu karar Yarg\u0131tay 21. Hukuk Dairesinin 12\/11\/2013 tarihli karar\u0131yla bozulmu\u015ftur. Karar\u0131n ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/span><\/p>\n

“(…)<\/span><\/i><\/p>\n

Somut olayda,09.10.2011 tarihli h\u00fckme kar\u015f\u0131davac\u0131lar vekilinin maddi tazminata y\u00f6nelik temyiz itirazlar\u0131n\u0131n red edilmesi nedeniyle daval\u0131 \u015firketler yarar\u0131na olu\u015fan usuli kazan\u0131lm\u0131\u015f hak durumu dikkate al\u0131nmadan, 28.03.2013 tarihli ikinci kararda davac\u0131 \u00e7ocuklar yarar\u0131na maddi tazminata h\u00fckmedilmesi ile davac\u0131 e\u015f yarar\u0131na ilk h\u00fck\u00fcmdeki miktardan daha fazla maddi tazminata karar verilmesi usul ve yasaya ayk\u0131r\u0131 olup, bozma nedenidir.<\/span><\/i><\/p>\n

3- Manevi tazminata y\u00f6nelik temyiz itirazlar\u0131na gelince;<\/span><\/i><\/p>\n

Bor\u00e7lar Kanunu\u2019nun 47. maddesi h\u00fckm\u00fcne g\u00f6re hakimin, \u00f6zel halleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutarak manevi zarar ad\u0131 ile hak sahibine verilmesine karar verece\u011fi bir para tutar\u0131 adalete uygun olmal\u0131d\u0131r. H\u00fckmedilecek bu para, zarara u\u011frayanda manevi huzuru do\u011furmay\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan \u00f6zg\u00fcn bir nitelik ta\u015f\u0131r. Bir ceza olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, mamelek hukukuna ili\u015fkin zarar\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131n\u0131 da ama\u00e7 edinmemi\u015ftir. O halde, bu tazminat\u0131n s\u0131n\u0131r\u0131 onun amac\u0131na g\u00f6re belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ula\u015fmak i\u00e7in gerekli olan kadar olmal\u0131d\u0131r. 22.06.1966 g\u00fcnl\u00fc ve 7\/7 say\u0131l\u0131 Yarg\u0131tay \u0130\u00e7tihad\u0131 Birle\u015ftirme Karar\u0131\u2019n\u0131n gerek\u00e7esinde takdir olunacak manevi tazminat\u0131n tutar\u0131n\u0131 etkileyecek \u00f6zel hal ve \u015fartlar da a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6sterilmi\u015ftir. Bunlar her olaya g\u00f6re de\u011fi\u015febilece\u011finden hakim, bu konuda takdir hakk\u0131n\u0131 kullan\u0131rken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif \u00f6l\u00e7\u00fclere g\u00f6re isabetli bir bi\u00e7imde g\u00f6stermelidir.<\/span><\/i><\/p>\n

Hakimin, bu takdir hakk\u0131n\u0131 kullan\u0131rken, \u00fclkenin ekonomik ko\u015fullar\u0131, taraflar\u0131n sosyal ve ekonomik durumlar\u0131, paran\u0131n sat\u0131n alma g\u00fcc\u00fc, taraflar\u0131n kusur durumu, olay\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131, olay tarihi gibi \u00f6zellikleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutmas\u0131, bunun yan\u0131nda olay\u0131n i\u015fverenin i\u015f\u00e7i sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi \u00f6nlemlerini yeterince almamas\u0131ndan kaynakland\u0131\u011f\u0131 da g\u00f6zetilerek geli\u015fen hukuktaki yakla\u015f\u0131ma da uygun olarak tatmin duygusu yan\u0131nda cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k uyand\u0131ran oranda manevi tazminat takdir edilmesi gerekti\u011fi a\u00e7\u0131k\u00e7a ortadad\u0131r. ( HGK 23\/06\/2004, 13\/291-370 )<\/span><\/i><\/p>\n

Bu ilkeler g\u00f6zetildi\u011finde, davac\u0131 e\u015f yarar\u0131na h\u00fckmedilen 75.000,00 TL manevi tazminat ile davac\u0131 \u00e7ocuklar yarar\u0131na h\u00fckmedilen 50.000,00 TL manevi tazminatlar\u0131n fazlaoldu\u011fu ortadad\u0131r.<\/span><\/i><\/p>\n

O halde, daval\u0131lar\u0131n bu y\u00f6nleri ama\u00e7layan temyiz itirazlar\u0131 kabul edilmeli ve h\u00fck\u00fcm bozulmal\u0131d\u0131r.”<\/span><\/i><\/p>\n

41. \u0130stanbul Anadolu 13. \u0130\u015f Mahkemesi, bozma karar\u0131na uyarak G\u00fcler Ayy\u0131ld\u0131z lehine 47.981.75 TL maddi tazminata h\u00fckmetmi\u015ftir. Mahkeme, H\u00fcseyin Ayy\u0131ld\u0131z ile Merve Ayy\u0131ld\u0131z’\u0131n maddi tazminat taleplerinin ise SGK taraf\u0131ndan yap\u0131lan \u00f6demeler nedeniyle maddi zararlar\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle reddine karar vermi\u015ftir. Mahkeme, G\u00fcler Ayy\u0131ld\u0131z lehine 50.000 TL, H\u00fcseyin Ayy\u0131ld\u0131z ile Merve Ayy\u0131ld\u0131z’\u0131n her birine ayr\u0131 ayr\u0131 25.000 TL manevi tazminata h\u00fckmetmi\u015ftir. Mahkeme ayr\u0131ca kabul edilen maddi tazminat miktar\u0131 \u00fczerinden hesaplanan 5.577,99 TL tutar\u0131ndaki vek\u00e2let \u00fccreti ile kabul edilen manevi tazminat miktar\u0131 \u00fczerinden hesaplanan 10.400 TL tutar\u0131ndaki vek\u00e2let \u00fccretinin daval\u0131lardan al\u0131narak davac\u0131lara verilmesine, reddedilen maddi tazminat miktar\u0131 \u00fczerinden hesaplanan 6.090,52 TL tutar\u0131ndaki vek\u00e2let \u00fccreti ile reddedilen manevi tazminat miktar\u0131 \u00fczerinden hesaplanan 10.400 TL tutar\u0131ndaki vek\u00e2let \u00fccretinin ise davac\u0131lardan al\u0131narak daval\u0131lara verilmesine karar vermi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

42. Yarg\u0131tay 21. Hukuk Dairesi 28\/10\/2014 tarihinde an\u0131lan karar\u0131n d\u00fczeltilerek onanmas\u0131na karar vermi\u015ftir. Yarg\u0131tay Yirmibirinci Hukuk Dairesi, reddedilen maddi tazminat miktar\u0131 \u00fczerinden hesaplanan 6.090,52 TL tutar\u0131ndaki vek\u00e2let \u00fccretini 5.832,99 olarak, ayr\u0131ca yerel mahkeme karar\u0131n\u0131n yarg\u0131lama masraf\u0131na ili\u015fkin ba\u015fka bir k\u0131sm\u0131n\u0131 daha d\u00fczeltmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

43. Bu karar 6\/1\/2015 tarihinde ba\u015fvurucular\u0131n vekiline tebli\u011f edilmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

44. Ba\u015fvurucular, bunun \u00fczerine 4\/2\/2015 tarihinde 2015\/2095 numaral\u0131 bireysel ba\u015fvuruyu yapm\u0131\u015flard\u0131r.<\/span><\/p>\n

IV.<\/span><\/strong> \u0130LG\u0130L\u0130 HUKUK<\/strong><\/span><\/p>\n

A.<\/span><\/strong> Ulusal Hukuk<\/strong><\/span><\/p>\n

45. 22\/5\/2003 tarihli ve 4857 say\u0131l\u0131 \u0130\u015f Kanunu’nun “Ama\u00e7 ve kapsam<\/i>” kenar ba\u015fl\u0131kl\u0131 1. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/span><\/p>\n

“Bu Kanunun amac\u0131 i\u015fverenler ile bir i\u015f s\u00f6zle\u015fmesine dayanarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan i\u015f\u00e7ilerin \u00e7al\u0131\u015fma \u015fartlar\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fma ortam\u0131na ili\u015fkin hak ve sorumluluklar\u0131n\u0131 d\u00fczenlemektir.”<\/span><\/i><\/p>\n

46. 4857 say\u0131l\u0131 Kanun’un olay\u0131n meydana geldi\u011fi tarihte y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan “\u0130\u015fverenlerin ve i\u015f\u00e7ilerin y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri<\/i>“ <\/i>kenar <\/i>ba\u015fl\u0131kl\u0131 77. maddesinin birinci ve ikinci f\u0131kralar\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/span><\/p>\n

“\u0130\u015fverenler i\u015fyerlerinde i\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in gerekli her t\u00fcrl\u00fc \u00f6nlemi almak, ara\u00e7 ve gere\u00e7leri noksans\u0131z bulundurmak, i\u015f\u00e7iler de i\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi konusunda al\u0131nan her t\u00fcrl\u00fc \u00f6nleme uymakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcrler.<\/span><\/i><\/p>\n

\u0130\u015fverenler i\u015fyerinde al\u0131nan i\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi \u00f6nlemlerine uyulup uyulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 denetlemek, i\u015f\u00e7ileri kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya bulunduklar\u0131 mesleki riskler, al\u0131nmas\u0131 gerekli tedbirler, yasal hak ve sorumluluklar\u0131 konusunda bilgilendirmek ve gerekli i\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi e\u011fitimini vermek zorundad\u0131rlar. Yap\u0131lacak e\u011fitimin usul ve esaslar\u0131 \u00c7al\u0131\u015fma ve Sosyal G\u00fcvenlik Bakanl\u0131\u011f\u0131nca \u00e7\u0131kar\u0131lacak y\u00f6netmelikle d\u00fczenlenir.”<\/span><\/i><\/p>\n

47. 4857 say\u0131l\u0131 Kanun’un olay\u0131n meydana geldi\u011fi tarihte y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan “\u0130\u015fin durdurulmas\u0131 veya i\u015fyerinin kapat\u0131lmas\u0131”<\/i> kenar ba\u015fl\u0131kl\u0131 79. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/span><\/p>\n

“Bir i\u015fyerinin tesis ve tertiplerinde, \u00e7al\u0131\u015fma y\u00f6ntem ve \u015fekillerinde, makine ve cihazlar\u0131nda i\u015f\u00e7ilerin ya\u015fam\u0131 i\u00e7in tehlikeli olan bir husus tespit edilirse, bu tehlike giderilinceye kadar i\u015fyerlerini i\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi bak\u0131m\u0131ndan denetlemeye yetkili iki m\u00fcfetti\u015f, bir i\u015f\u00e7i ve bir i\u015fveren temsilcisi ile B\u00f6lge M\u00fcd\u00fcr\u00fcnden olu\u015fan be\u015f ki\u015filik bir komisyon karar\u0131yla, tehlikenin niteli\u011fine g\u00f6re i\u015f tamamen veya k\u0131smen durdurulur veya i\u015fyeri kapat\u0131l\u0131r (…)”<\/span><\/i><\/p>\n

48. 4857 say\u0131l\u0131 Kanun’un olay\u0131n meydana geldi\u011fi tarihte y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan “\u0130\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi kurulu” <\/i>kenar <\/i>ba\u015fl\u0131kl\u0131 80. maddesinin birinci ve ikinci f\u0131kralar\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/span><\/p>\n

“Bu Kanuna g\u00f6re sanayiden say\u0131lan, devaml\u0131 olarak en az elli i\u015f\u00e7i \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ran ve alt\u0131 aydan fazla s\u00fcrekli i\u015flerin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u015fyerlerinde her i\u015fveren bir i\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi kurulu kurmakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr.<\/span><\/i><\/p>\n

\u0130\u015fverenler i\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi kurullar\u0131nca i\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi mevzuat\u0131na uygun olarak verilen kararlar\u0131 uygulamakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcrler.”<\/span><\/i><\/p>\n

49. 4857 say\u0131l\u0131 Kanun’un olay\u0131n meydana geldi\u011fi tarihte y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan “\u0130\u015f yeri hekimleri” <\/i>kenar <\/i>ba\u015fl\u0131kl\u0131 81. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/span><\/p>\n

“Devaml\u0131 olarak en az elli i\u015f\u00e7i \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ran i\u015fverenler, Sosyal Sigortalar Kurumunca sa\u011flanan tedavi hizmetleri d\u0131\u015f\u0131nda kalan, i\u015f\u00e7ilerin sa\u011fl\u0131k durumunun ve al\u0131nmas\u0131 gereken i\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi \u00f6nlemlerinin sa\u011flanmas\u0131, ilk yard\u0131m ve acil tedavi ile koruyucu sa\u011fl\u0131k hizmetlerini y\u00fcr\u00fctmek \u00fczere i\u015fyerindeki i\u015f\u00e7i say\u0131s\u0131na ve i\u015fin tehlike derecesine g\u00f6re bir veya daha fazla i\u015fyeri hekimi \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak ve bir i\u015fyeri sa\u011fl\u0131k birimi olu\u015fturmakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr.”<\/span><\/i><\/p>\n

50. 4857 say\u0131l\u0131 Kanun’un olay\u0131n meydana geldi\u011fi tarihte y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan “\u0130\u015f g\u00fcvenli\u011fi ile g\u00f6revli m\u00fchendis veya teknik elemanlar” <\/i>kenar <\/i>ba\u015fl\u0131kl\u0131 82. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/span><\/p>\n

“Bu Kanuna g\u00f6re sanayiden say\u0131lan, devaml\u0131 olarak en az elli i\u015f\u00e7i \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ran ve alt\u0131 aydan fazla s\u00fcrekli i\u015flerin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u015fyerlerinde i\u015fverenler, i\u015fyerinin i\u015f g\u00fcvenli\u011fi \u00f6nlemlerinin sa\u011flanmas\u0131, i\u015f kazalar\u0131n\u0131n ve meslek hastal\u0131klar\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi i\u00e7in al\u0131nacak \u00f6nlemlerin belirlenmesi ve uygulanmas\u0131n\u0131n izlenmesi hizmetlerini y\u00fcr\u00fctmek \u00fczere i\u015fyerindeki i\u015f\u00e7i say\u0131s\u0131na, i\u015fyerinin niteli\u011fine ve tehlikelilik derecesine g\u00f6re bir veya daha fazla m\u00fchendis veya teknik eleman\u0131 g\u00f6revlendirmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcrler.”<\/span><\/i><\/p>\n

51. 4857 say\u0131l\u0131 Kanun’un olay\u0131n meydana geldi\u011fi tarihte y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan “\u0130\u015f\u00e7ilerin haklar\u0131” <\/i>ba\u015fl\u0131kl\u0131 83. maddesi \u015f\u00f6yledir:<\/span><\/p>\n

“\u0130\u015fyerinde i\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan i\u015f\u00e7inin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bozacak veya v\u00fccut b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc tehlikeye sokacak yak\u0131n, acil ve hayati bir tehlike ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalan i\u015f\u00e7i, i\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi kuruluna ba\u015fvurarak durumun tespit edilmesini ve gerekli tedbirlerin al\u0131nmas\u0131na karar verilmesini talep edebilir. Kurul ayn\u0131 g\u00fcn acilen toplanarak karar\u0131n\u0131 verir ve durumu tutanakla tespit eder. Karar i\u015f\u00e7iye yaz\u0131l\u0131 olarak bildirilir.<\/span><\/i><\/p>\n

\u0130\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi kurulunun bulunmad\u0131\u011f\u0131 i\u015fyerlerinde talep, i\u015fveren veya i\u015fveren vekiline yap\u0131l\u0131r. \u0130\u015f\u00e7i tesbitin yap\u0131lmas\u0131n\u0131 ve durumun yaz\u0131l\u0131 olarak kendisine bildirilmesini isteyebilir. \u0130\u015fveren veya vekili yaz\u0131l\u0131 cevap vermek zorundad\u0131r.<\/span><\/i><\/p>\n

Kurulun i\u015f\u00e7inin talebi y\u00f6n\u00fcnde karar vermesi halinde i\u015f\u00e7i, gerekli i\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi tedbiri al\u0131n\u0131ncaya kadar \u00e7al\u0131\u015fmaktan ka\u00e7\u0131nabilir.<\/span><\/i><\/p>\n

\u0130\u015f\u00e7inin \u00e7al\u0131\u015fmaktan ka\u00e7\u0131nd\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nem i\u00e7inde \u00fccreti ve di\u011fer haklar\u0131 sakl\u0131d\u0131r.<\/span><\/i><\/p>\n

\u0130\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi kurulunun karar\u0131na ve i\u015f\u00e7inin talebine ra\u011fmen gerekli tedbirin al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 i\u015fyerlerinde i\u015f\u00e7iler alt\u0131 i\u015f g\u00fcn\u00fc i\u00e7inde, bu Kanunun 24 \u00fcnc\u00fc maddesinin (I) numaral\u0131 bendine uygun olarak belirli veya belirsiz s\u00fcreli hizmet akitlerini derhal feshedebilir.<\/span><\/i><\/p>\n

Bu Kanunun 79 uncu maddesine g\u00f6re i\u015fyerinde i\u015fin durdurulmas\u0131 veya i\u015fyerinin kapat\u0131lmas\u0131 halinde bu madde h\u00fck\u00fcmleri uygulanmaz.”<\/span><\/i><\/p>\n

52. 31\/5\/2006 tarihli ve 5510 say\u0131l\u0131 Sosyal Sigortalar ve Genel Sa\u011fl\u0131k Sigortas\u0131 Kanunu’nun “\u0130\u015f kazas\u0131n\u0131n tan\u0131m\u0131, bildirilmesi ve soru\u015fturulmas\u0131”<\/i> kenar ba\u015fl\u0131kl\u0131 13. maddesinin ilgili k\u0131s\u0131mlar\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/span><\/p>\n

“\u0130\u015f kazas\u0131;<\/span><\/i><\/p>\n

a) Sigortal\u0131n\u0131n i\u015fyerinde bulundu\u011fu s\u0131rada,<\/span><\/i><\/p>\n

(…)<\/span><\/i><\/p>\n

meydana<\/span><\/i> gelen ve sigortal\u0131y\u0131 hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli h\u00e2le getiren olayd\u0131r.”<\/span><\/i><\/p>\n

53. 5510 say\u0131l\u0131 Kanun’un olay\u0131n meydana geldi\u011fi tarihte y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan “\u0130\u015f kazas\u0131, meslek hastal\u0131\u011f\u0131, hastal\u0131k ve anal\u0131k sigortas\u0131ndan sa\u011flanan haklar”<\/i> kenar ba\u015fl\u0131kl\u0131 16. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131n\u0131n ilgili k\u0131s\u0131mlar\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/span><\/p>\n

“\u0130\u015f kazas\u0131 veya meslek hastal\u0131\u011f\u0131 halleri nedeniyle sa\u011flanan haklar \u015funlard\u0131r:<\/span><\/i><\/p>\n

(…)<\/span><\/i><\/p>\n

c) \u0130\u015f kazas\u0131 veya meslek hastal\u0131\u011f\u0131 sonucu \u00f6len sigortal\u0131n\u0131n hak sahiplerine; gelir ba\u011flanmas\u0131.<\/span><\/i><\/p>\n

d) Gelir ba\u011flanm\u0131\u015f olan e\u015f ve \u00e7ocuklara; evlenme \u00f6dene\u011fi verilmesi.<\/span><\/i><\/p>\n

e) \u0130\u015f kazas\u0131 ve meslek hastal\u0131\u011f\u0131 sonucu \u00f6len sigortal\u0131 i\u00e7in; cenaze \u00f6dene\u011fi verilmesi.”<\/span><\/i><\/p>\n

54. 5510 say\u0131l\u0131 Kanun’un “\u0130\u015f kazas\u0131 ve meslek hastal\u0131\u011f\u0131 ile hastal\u0131k bak\u0131m\u0131ndan i\u015fverenin ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filerin sorumlulu\u011fu”<\/i> kenar ba\u015fl\u0131kl\u0131 21. maddesinin birinci ve d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kralar\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/span><\/p>\n

“\u0130\u015f kazas\u0131 ve meslek hastal\u0131\u011f\u0131, i\u015fverenin kast\u0131 veya sigortal\u0131lar\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruma ve i\u015f g\u00fcvenli\u011fi mevzuat\u0131na ayk\u0131r\u0131 bir hareketi sonucu meydana gelmi\u015fse, Kurumca sigortal\u0131ya veya hak sahiplerine bu Kanun gere\u011fince yap\u0131lan veya ileride yap\u0131lmas\u0131 gereken \u00f6demeler ile ba\u011flanan gelirin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 tarihteki ilk pe\u015fin sermaye de\u011feri toplam\u0131, sigortal\u0131 veya hak sahiplerinin i\u015fverenden isteyebilecekleri tutarlarla s\u0131n\u0131rl\u0131 olmak \u00fczere, Kurumca i\u015fverene \u00f6dettirilir. \u0130\u015fverenin sorumlulu\u011funun tespitinde ka\u00e7\u0131n\u0131lmazl\u0131k ilkesi dikkate al\u0131n\u0131r.<\/span><\/i><\/p>\n

(…)<\/span><\/i><\/p>\n

\u0130\u015f kazas\u0131, meslek hastal\u0131\u011f\u0131 ve hastal\u0131k, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir ki\u015finin kusuru nedeniyle meydana gelmi\u015fse, sigortal\u0131ya ve hak sahiplerine yap\u0131lan veya ileride yap\u0131lmas\u0131 gereken \u00f6demeler ile ba\u011flanan gelirin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 tarihteki ilk pe\u015fin sermaye de\u011ferinin yar\u0131s\u0131, zarara sebep olan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filere ve \u015fayet kusuru varsa bunlar\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ranlara r\u00fcc\u00fb edilir. “<\/span><\/i><\/p>\n

55. 9\/12\/2003 tarihli ve 25311 say\u0131l\u0131 Resm\u00ee Gazete’de yay\u0131mlanan \u0130\u015f Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve G\u00fcvenli\u011fi Y\u00f6netmeli\u011fi’nin 5. maddesi \u015f\u00f6yledir:<\/span><\/p>\n

“\u0130\u015fverenlerin y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri ile ilgili genel h\u00fck\u00fcmler a\u015fa\u011f\u0131da belirtilmi\u015ftir:<\/span><\/i><\/p>\n

a) \u0130\u015fveren, i\u015fle ilgili her konuda i\u015f\u00e7ilerin sa\u011fl\u0131k ve g\u00fcvenli\u011fini korumakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr.<\/span><\/i><\/p>\n

b) \u0130\u015fverenin i\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi konusunda i\u015fyeri d\u0131\u015f\u0131ndaki uzman ki\u015fi veya kurulu\u015flardan hizmet almas\u0131 bu konudaki sorumlulu\u011funu ortadan kald\u0131rmaz.<\/span><\/i><\/p>\n

c) \u0130\u015f\u00e7ilerin i\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi konusundaki y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri, i\u015fverenin sorumlulu\u011fu ilkesini etkilemez.”<\/span><\/i><\/p>\n

56. \u0130\u015f Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve G\u00fcvenli\u011fi Y\u00f6netmeli\u011fi’nin 6. maddesi \u015f\u00f6yledir:<\/span><\/p>\n

“\u0130\u015fveren a\u015fa\u011f\u0131da belirtilen sa\u011fl\u0131k ve g\u00fcvenlikle ilgili hususlar\u0131 yerine getirmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr:<\/span><\/i><\/p>\n

a) \u0130\u015fveren, i\u015f\u00e7ilerin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fini korumak i\u00e7in mesleki risklerin \u00f6nlenmesi, e\u011fitim ve bilgi verilmesi dahil gerekli her t\u00fcrl\u00fc \u00f6nlemi almak, organizasyonu yapmak, ara\u00e7 ve gere\u00e7leri sa\u011flamak zorundad\u0131r.<\/span><\/i><\/p>\n

\u0130\u015fveren, sa\u011fl\u0131k ve g\u00fcvenlik \u00f6nlemlerinin de\u011fi\u015fen \u015fartlara uygun hale getirilmesi ve mevcut durumun s\u00fcrekli iyile\u015ftirilmesi ama\u00e7 ve \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7inde olacakt\u0131r.<\/span><\/i><\/p>\n

b) \u0130\u015fveren, sa\u011fl\u0131k ve g\u00fcvenli\u011fin korunmas\u0131 ile ilgili \u00f6nlemlerin al\u0131nmas\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131daki genel prensiplere uyacakt\u0131r:<\/span><\/i><\/p>\n

1) Risklerin \u00f6nlenmesi,<\/span><\/i><\/p>\n

2) \u00d6nlenmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayan risklerin de\u011ferlendirilmesi,<\/span><\/i><\/p>\n

3) Risklerle kayna\u011f\u0131nda m\u00fccadele edilmesi,<\/span><\/i><\/p>\n

4) \u0130\u015fin ki\u015filere uygun hale getirilmesi i\u00e7in, \u00f6zellikle i\u015fyerlerinin tasar\u0131m\u0131nda, i\u015f ekipmanlar\u0131, \u00e7al\u0131\u015fma \u015fekli ve \u00fcretim metodlar\u0131n\u0131n se\u00e7iminde \u00f6zen g\u00f6sterilmesi, \u00f6zellikle de monoton \u00e7al\u0131\u015fma ve \u00f6nceden belirlenmi\u015f \u00fcretim temposunun hafifletilerek bunlar\u0131n sa\u011fl\u0131\u011fa olumsuz etkilerinin en aza indirilmesi,<\/span><\/i><\/p>\n

5) Teknik geli\u015fmelere uyum sa\u011flanmas\u0131,<\/span><\/i><\/p>\n

6) Tehlikeli olanlar\u0131n, tehlikesiz veya daha az tehlikeli olanlarla de\u011fi\u015ftirilmesi,<\/span><\/i><\/p>\n

7) Teknolojinin, i\u015f organizasyonunun, \u00e7al\u0131\u015fma \u015fartlar\u0131n\u0131n, sosyal ili\u015fkilerin ve \u00e7al\u0131\u015fma ortam\u0131 ile ilgili fakt\u00f6rlerin etkilerini kapsayan genel bir \u00f6nleme politikas\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi,<\/span><\/i><\/p>\n

8) Toplu korunma \u00f6nlemlerine, ki\u015fisel korunma \u00f6nlemlerine g\u00f6re \u00f6ncelik verilmesi,<\/span><\/i><\/p>\n

9) \u0130\u015f\u00e7ilere uygun talimatlar\u0131n verilmesi.<\/span><\/i><\/p>\n

c) \u0130\u015fveren, i\u015fyerinde yap\u0131lan i\u015flerin \u00f6zelliklerini dikkate alarak;<\/span><\/i><\/p>\n

1) Kullan\u0131lacak i\u015f ekipman\u0131n\u0131n, kimyasal madde ve preparatlar\u0131n se\u00e7imi, i\u015fyerindeki \u00e7al\u0131\u015fma d\u00fczeni gibi konular da dahil i\u015f\u00e7ilerin sa\u011fl\u0131k ve g\u00fcvenli\u011fi y\u00f6n\u00fcnden t\u00fcm riskleri de\u011ferlendirir. Bu de\u011ferlendirme sonucuna g\u00f6re; i\u015fverence al\u0131nan \u00f6nleyici tedbirler ile se\u00e7ilen \u00e7al\u0131\u015fma \u015fekli ve \u00fcretim y\u00f6ntemleri, i\u015f\u00e7ilerin sa\u011fl\u0131k ve g\u00fcvenlik y\u00f6n\u00fcnden korunma d\u00fczeyini y\u00fckseltmeli ve i\u015fyerinin idari yap\u0131lanmas\u0131n\u0131n her kademesinde uygulanmal\u0131d\u0131r.<\/span><\/i><\/p>\n

2) Bir i\u015f\u00e7iye herhangi bir g\u00f6rev verirken, i\u015f\u00e7inin sa\u011fl\u0131k ve g\u00fcvenlik y\u00f6n\u00fcnden uygunlu\u011funu g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131r.<\/span><\/i><\/p>\n

3) Yeni teknolojinin planlanmas\u0131 ve uygulanmas\u0131n\u0131n, se\u00e7ilecek i\u015f ekipman\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma ortam ve ko\u015fullar\u0131na, i\u015f\u00e7ilerin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fine etkisi konusunda i\u015f\u00e7iler veya temsilcileri ile isti\u015farede bulunur.<\/span><\/i><\/p>\n

4) Ciddi tehlike bulundu\u011fu bilinen \u00f6zel yerlere sadece yeterli bilgi ve talimat verilen i\u015f\u00e7ilerin girebilmesi i\u00e7in uygun \u00f6nlemleri al\u0131r.<\/span><\/i><\/p>\n

d) Ayn\u0131 i\u015fyerinin birden fazla i\u015fveren taraf\u0131ndan kullan\u0131lmas\u0131 durumunda i\u015fverenler, yapt\u0131klar\u0131 i\u015fin niteli\u011fini dikkate alarak; i\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi ile i\u015f hijyeni \u00f6nlemlerinin uygulanmas\u0131nda i\u015fbirli\u011fi yapar, mesleki risklerin \u00f6nlenmesi ve bunlardan korunma ile ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 koordine eder, birbirlerini ve birbirlerinin i\u015f\u00e7i veya i\u015f\u00e7i temsilcilerini riskler konusunda bilgilendirirler.<\/span><\/i><\/p>\n

e) \u0130\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi ile i\u015f hijyeni konusunda al\u0131nacak \u00f6nlemler hi\u00e7 bir \u015fekilde i\u015f\u00e7ilere mali y\u00fck getirmez.”<\/span><\/i><\/p>\n

57. \u0130\u015f Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve G\u00fcvenli\u011fi Y\u00f6netmeli\u011fi’nin 7. maddesi \u015f\u00f6yledir:<\/span><\/p>\n

“\u0130\u015fyerinde sa\u011fl\u0131k ve g\u00fcvenlikle ilgili koruyucu ve \u00f6nleyici hizmetlerin yerine getirilmesi i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131da belirtilen hususlara uyulacakt\u0131r:<\/span><\/i><\/p>\n

a) Bu Y\u00f6netmeli\u011fin 5 ve 6 nc\u0131 maddelerinde belirtilen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler sakl\u0131 kalmak kayd\u0131yla, i\u015fveren, i\u015fyerindeki sa\u011fl\u0131k ve g\u00fcvenlik risklerini \u00f6nlemek ve koruyucu hizmetleri y\u00fcr\u00fctmek \u00fczere, i\u015fyerinden bir veya birden fazla ki\u015fiyi g\u00f6revlendirir.<\/span><\/i><\/p>\n

b) Sa\u011fl\u0131k ve g\u00fcvenlikle g\u00f6revli ki\u015filer, i\u015fyerinde bu g\u00f6revlerini y\u00fcr\u00fctmeleri nedeniyle hi\u00e7bir \u015fekilde dezavantajl\u0131 duruma d\u00fc\u015fmezler. Bu ki\u015filere, s\u00f6z konusu g\u00f6revlerini yapabilmeleri i\u00e7in yeterli zaman verilir.<\/span><\/i><\/p>\n

c) \u0130\u015fyerinde bu g\u00f6revleri y\u00fcr\u00fctebilecek nitelikte personel bulunmamas\u0131 halinde, i\u015fveren d\u0131\u015far\u0131dan bu konuda yeterlik belgesi olan uzman ki\u015fi veya kurulu\u015flardan hizmet al\u0131r.<\/span><\/i><\/p>\n

d) \u0130\u015fveren hizmet ald\u0131\u011f\u0131 ki\u015fi veya kurulu\u015flara, i\u015f\u00e7ilerin sa\u011fl\u0131k ve g\u00fcvenli\u011fini etkiledi\u011fi bilinen veya etkilemesi muhtemel fakt\u00f6rler hakk\u0131nda bilgi verir. Bu ki\u015fi veya kurulu\u015flar, bu Y\u00f6netmeli\u011fin 10 uncu maddesinin (b) bendinde s\u00f6z\u00fc edilen i\u015f\u00e7iler ve bu i\u015f\u00e7ilerin i\u015fverenleri hakk\u0131ndaki gerekli bilgilere de ula\u015fabilmelidirler.<\/span><\/i><\/p>\n

e) \u0130\u015fyerinde sa\u011fl\u0131k ve g\u00fcvenlik hizmetlerini y\u00fcr\u00fctmek \u00fczere:<\/span><\/i><\/p>\n

1) G\u00f6revlendirilen ki\u015filer gerekli nitelik, bilgi ve beceriye sahip olacakt\u0131r.<\/span><\/i><\/p>\n

2) D\u0131\u015far\u0131dan hizmet al\u0131nan ki\u015fi veya kurulu\u015flar gerekli ki\u015fisel beceri, mesleki bilgi ve donan\u0131ma sahip olacakt\u0131r.<\/span><\/i><\/p>\n

3) G\u00f6revlendirilen ki\u015filer veya d\u0131\u015far\u0131dan hizmet al\u0131nan ki\u015fi veya kurulu\u015flar\u0131n say\u0131s\u0131; i\u015fyerinin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, maruz kal\u0131nabilecek tehlikeler ve i\u015f\u00e7ilerin i\u015fyerindeki da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 dikkate al\u0131narak, koruyucu ve \u00f6nleyici \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n organizasyonunu yapmaya ve y\u00fcr\u00fctmeye yeterli olacakt\u0131r.<\/span><\/i><\/p>\n

f) \u0130\u015fyeri i\u00e7indeki veya d\u0131\u015f\u0131ndaki ki\u015fi veya kurulu\u015flar\u0131n bu maddede belirtilen sa\u011fl\u0131k ve g\u00fcvenlik risklerini \u00f6nleme ve risklerden korunma ile ilgili g\u00f6rev ve sorumluluklar\u0131 a\u00e7\u0131k olarak belirlenir. Bu ki\u015fi ve kurulu\u015flar gerekti\u011finde birlikte \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar.<\/span><\/i><\/p>\n

g) \u0130\u015fverenin yeterli mesleki bilgi, beceri ve donan\u0131ma sahip olmas\u0131 halinde, i\u015fyerinin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, i\u015fin niteli\u011fi ve i\u015f\u00e7i say\u0131s\u0131 dikkate al\u0131narak bu maddenin (a) bendinde belirtilen hususlar\u0131n yerine getirilmesi sorumlulu\u011funu kendisi \u00fcstlenebilir.<\/span><\/i><\/p>\n

h) \u0130\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi konular\u0131nda hizmet verecek ki\u015fi ve kurulu\u015flar\u0131n nitelikleri ve belgelendirilmesi ile i\u015fverenin sorumlulu\u011fu hangi hallerde \u00fcstlenebilece\u011fi ile ilgili usul ve esaslar Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan belirlenir.”<\/span><\/i><\/p>\n

58. \u0130\u015f Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve G\u00fcvenli\u011fi Y\u00f6netmeli\u011fi’nin 12. maddesi \u015f\u00f6yledir:<\/span><\/p>\n

“\u0130\u015fyerinde sa\u011fl\u0131k ve g\u00fcvenli\u011fin sa\u011flanmas\u0131 ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilmesi i\u00e7in;<\/span><\/i><\/p>\n

a) \u0130\u015fveren, her i\u015f\u00e7inin \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 yere ve yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fe \u00f6zel bilgi ve talimatlar\u0131 da i\u00e7eren sa\u011fl\u0131k ve g\u00fcvenlik e\u011fitimi almas\u0131n\u0131 sa\u011flamak zorundad\u0131r. Bu e\u011fitim \u00f6zellikle;<\/span><\/i><\/p>\n

1) \u0130\u015fe ba\u015flanmadan \u00f6nce,<\/span><\/i><\/p>\n

2) \u00c7al\u0131\u015fma yeri veya i\u015f de\u011fi\u015fikli\u011finde,<\/span><\/i><\/p>\n

<\/div>\n
<\/div>\n

3) \u0130\u015f ekipmanlar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesi halinde,<\/span><\/i><\/p>\n

4) Yeni teknoloji uygulanmas\u0131 halinde,<\/span><\/i><\/p>\n

yap\u0131l\u0131r<\/span><\/i>.<\/span><\/i><\/p>\n

E\u011fitim, de\u011fi\u015fen ve yeni ortaya \u00e7\u0131kan risklere uygun olarak yenilenir ve gerekti\u011finde periyodik olarak tekrarlan\u0131r.<\/span><\/i><\/p>\n

b) \u0130\u015fveren, ba\u015fka i\u015fyerlerinden \u00e7al\u0131\u015fmak \u00fczere kendi i\u015fyerine gelen i\u015f\u00e7ilerin yapt\u0131klar\u0131 i\u015flerde kar\u015f\u0131la\u015facaklar\u0131 sa\u011fl\u0131k ve g\u00fcvenlik riskleri ile ilgili yeterli bilgi ve talimat almalar\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/span><\/i><\/p>\n

c) Sa\u011fl\u0131k ve g\u00fcvenlik ile ilgili \u00f6zel g\u00f6revi bulunan i\u015f\u00e7i temsilcileri \u00f6zel olarak e\u011fitilir.<\/span><\/i><\/p>\n

d) (a) ve (c) bentlerinde belirtilen e\u011fitim, i\u015f\u00e7ilere veya temsilcilerine herhangi bir mali y\u00fck getirmez ve e\u011fitimlerde ge\u00e7en s\u00fcre \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresinden say\u0131l\u0131r.”<\/span><\/i><\/p>\n

59. \u0130\u015f Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve G\u00fcvenli\u011fi Y\u00f6netmeli\u011fi’nin 13. maddesi \u015f\u00f6yledir:<\/span><\/p>\n

“\u0130\u015f\u00e7iler i\u015fyerinde sa\u011fl\u0131k ve g\u00fcvenlikle ilgili a\u015fa\u011f\u0131da belirtilen hususlara uymakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr:<\/span><\/i><\/p>\n

a) \u0130\u015f\u00e7iler, davran\u0131\u015f ve kusurlar\u0131ndan dolay\u0131, kendilerinin ve di\u011fer ki\u015filerin sa\u011fl\u0131k ve g\u00fcvenli\u011finin olumsuz etkilenmemesi i\u00e7in azami dikkati g\u00f6sterirler ve g\u00f6revlerini, i\u015fveren taraf\u0131ndan kendilerine verilen e\u011fitim ve talimatlar do\u011frultusunda yaparlar.<\/span><\/i><\/p>\n

b) \u0130\u015f\u00e7iler, i\u015fveren taraf\u0131ndan kendilerine verilen e\u011fitim ve talimatlar do\u011frultusunda, \u00f6zellikle;<\/span><\/i><\/p>\n

1) Makina, cihaz, ara\u00e7, gere\u00e7, tehlikeli madde, ta\u015f\u0131ma ekipman\u0131 ve di\u011fer \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131 do\u011fru \u015fekilde kullanmak,<\/span><\/i><\/p>\n

2) Kendilerine sa\u011flanan ki\u015fisel koruyucu donan\u0131m\u0131 do\u011fru kullanmak ve kullan\u0131mdan sonra muhafaza edildi\u011fi yere geri koymak,<\/span><\/i><\/p>\n

3) \u0130\u015fyerindeki makina, cihaz, ara\u00e7, gere\u00e7, tesis ve binalardaki g\u00fcvenlik donan\u0131mlar\u0131n\u0131 kurallara uygun olarak kullanmak ve bunlar\u0131 keyfi olarak \u00e7\u0131karmamak ve de\u011fi\u015ftirmemek,<\/span><\/i><\/p>\n

4) \u0130\u015fyerinde sa\u011fl\u0131k ve g\u00fcvenlik i\u00e7in ciddi ve ani bir tehlike oldu\u011fu kanaatine vard\u0131klar\u0131 herhangi bir durumla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131nda veya koruma tedbirlerinde bir aksakl\u0131k ve eksiklik g\u00f6rd\u00fcklerinde, i\u015fverene veya sa\u011fl\u0131k ve g\u00fcvenlik i\u015f\u00e7i temsilcisine derhal haber vermek,<\/span><\/i><\/p>\n

5) \u0130\u015fyerinde, sa\u011fl\u0131k ve g\u00fcvenli\u011fin korunmas\u0131 i\u00e7in tefti\u015fe yetkili makam taraf\u0131ndan belirlenen zorunluluklar\u0131n yerine getirilmesinde, i\u015fverenle veya sa\u011fl\u0131k ve g\u00fcvenlik i\u015f\u00e7i temsilcisi ile i\u015fbirli\u011fi yapmak,<\/span><\/i><\/p>\n

6) \u0130\u015fveren taraf\u0131ndan g\u00fcvenli \u00e7al\u0131\u015fma ortam ve ko\u015fullar\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 ve kendi yapt\u0131klar\u0131 i\u015flerde sa\u011fl\u0131k ve g\u00fcvenlik y\u00f6n\u00fcnden risklerin \u00f6nlenmesinde, i\u015fveren veya sa\u011fl\u0131k ve g\u00fcvenlik i\u015f\u00e7i temsilcisi ile mevzuat uygulamalar\u0131 do\u011frultusunda i\u015fbirli\u011fi yapmak,<\/span><\/i><\/p>\n

ile<\/span><\/i> y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcrler.”<\/span><\/i><\/p>\n

B.<\/span><\/strong> Uluslararas\u0131 Hukuk<\/strong><\/span><\/p>\n

60. 1961 tarihli Avrupa Sosyal \u015eart\u0131\u2019n\u0131n yerini almak \u00fczere Avrupa Konseyi taraf\u0131ndan 1996 tarihinde kabul edilen (g\u00f6zden ge\u00e7irilmi\u015f) Avrupa Sosyal \u015eart\u0131’n\u0131n “G\u00fcvenli ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131 hakk\u0131”<\/i> kenar ba\u015fl\u0131kl\u0131 3. maddesi \u015f\u00f6yledir:<\/span><\/p>\n

“\u00c2kit Taraflar, i\u015fverenlerin ve \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n \u00f6rg\u00fctlerine dan\u0131\u015farak, g\u00fcvenli ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131na sahip olma hakk\u0131n\u0131n etkili bir bi\u00e7imde kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak \u00fczere;<\/span><\/i><\/p>\n

1- \u0130\u015f g\u00fcvenli\u011fi, i\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fma ortam\u0131 hakk\u0131nda tutarl\u0131 bir ulusal politika olu\u015fturmay\u0131, uygulamay\u0131 ve bunu belli aral\u0131klarla g\u00f6zden ge\u00e7irmeyi, bu politikan\u0131n temel hedefi, i\u015f g\u00fcvenli\u011fi ve i\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 iyile\u015ftirmeyi ve \u00f6zellikle \u00e7al\u0131\u015fma ortam\u0131n\u0131n do\u011fas\u0131ndan kaynaklanan tehlike sebeplerini en aza indirmek yoluyla, \u00e7al\u0131\u015fma s\u0131ras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan ya da bununla ba\u011flant\u0131l\u0131 olan hastal\u0131klar\u0131 ve kazalar\u0131 \u00f6nlemeyi;<\/span><\/i><\/p>\n

2- G\u00fcvenlik ve sa\u011fl\u0131k alanlar\u0131nda y\u00f6netmelikler haz\u0131rlamay\u0131;<\/span><\/i><\/p>\n

3- Denetim yoluyla bu y\u00f6netmeliklerin uygulanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamay\u0131;<\/span><\/i><\/p>\n

4- T\u00fcm \u00e7al\u0131\u015fanlar i\u00e7in, aslen koruma ve dan\u0131\u015fmanl\u0131k i\u015flevlerine sahip i\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 hizmetlerinin geli\u015ftirilmesini desteklemeyi;<\/span><\/i><\/p>\n

taahh\u00fct<\/span><\/i> ederler.”<\/span><\/i><\/p>\n

61. Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi’nin (S\u00f6zle\u015fme) “Ya\u015fam hakk\u0131<\/i>” kenar ba\u015fl\u0131kl\u0131 2. maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131n\u0131n ilgili k\u0131sm\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/span><\/p>\n

“Herkesin ya\u015fam hakk\u0131 yasayla korunur(…)”<\/span><\/i><\/p>\n

62. Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesine (A\u0130HM) g\u00f6re in\u015faat alanlar\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen faaliyetler do\u011falar\u0131 gere\u011fi tehlikeli nitelikte olmalar\u0131 nedeniyle insan ya\u015fam\u0131na y\u00f6nelik risk te\u015fkil edebilecek mahiyettedir. Bu nedenle devletin, -faaliyetin kendine \u00f6zg\u00fc ko\u015fullar\u0131na ba\u011fl\u0131 d\u00fczenlemeler yapmak da d\u00e2hil olmak \u00fczere- bireylerin g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamaya y\u00f6nelik gerekli makul \u00f6nlemleri almas\u0131 gerekir (Cevrio\u011flu<\/i>\/T\u00fcrkiye<\/i>, B. No: 69546\/12, 4\/10\/2016, \u00a7 57).<\/span><\/p>\n

63. A\u0130HM; Sofya’da bir \u015fantiyede in\u015faat i\u015f\u00e7isi olarak \u00e7al\u0131\u015fan ki\u015finin yap\u0131 iskelesinden d\u00fc\u015ferek ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirmesi \u00fczerine, \u00f6len ki\u015finin annesi ve babas\u0131 taraf\u0131ndan ceza soru\u015fturmas\u0131 yolu t\u00fcketildikten sonra yap\u0131lan bireysel ba\u015fvuruda anne ve baban\u0131n Bulgar hukukunda etkili bir hukuki \u00e7are olan tazminat yoluna ba\u015fvurmad\u0131\u011f\u0131na \u00f6zellikle vurgu yaparak kabul edilemezlik karar\u0131 vermi\u015ftir (Kostovi<\/i>\/Bulgarista<\/i>n, B. No: 28511\/11, 15\/4\/2014, \u00a7\u00a7 1-35).<\/span><\/p>\n

V.<\/span><\/strong> \u0130NCELEME VE GEREK\u00c7E<\/strong><\/span><\/p>\n

64. Mahkemenin 19\/2\/2019 tarihinde yapm\u0131\u015f oldu\u011fu toplant\u0131da ba\u015fvuru incelenip gere\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc:<\/span><\/p>\n

A.<\/span><\/strong> Ya\u015fam Hakk\u0131n\u0131n \u0130hlal Edildi\u011fine \u0130li\u015fkin \u0130ddia<\/strong><\/span><\/p>\n

1.<\/span><\/strong> Ba\u015fvurucular\u0131n \u0130ddialar\u0131<\/strong><\/span><\/p>\n

65. Ba\u015fvurucular Tuzla Tersanesi’nde \u00e7al\u0131\u015fan yak\u0131nlar\u0131n\u0131n bir \u015firkete ait sosyal tesisin yap\u0131m\u0131 s\u0131ras\u0131nda kal\u0131p s\u00f6kerken 14 metre y\u00fcksekten d\u00fc\u015ferek hayat\u0131n\u0131 kaybetti\u011fini belirtmi\u015flerdir. Ba\u015fvurucular, s\u00f6z konusu kazan\u0131n i\u015fverenler taraf\u0131ndan i\u015f\u00e7i sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve i\u015f g\u00fcvenli\u011fi ile ilgili \u00f6nlemlerin al\u0131nmamas\u0131, i\u015f\u00e7i sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve i\u015f g\u00fcvenli\u011fi ile ilgili e\u011fitimlerin i\u015f\u00e7iye verilmemi\u015f olmas\u0131 nedenleriyle meydana geldi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015flerdir. Ba\u015fvurucular, t\u00fcm bunlara ra\u011fmen i\u015fverenler aleyhine y\u00fcr\u00fct\u00fclen kamu davas\u0131nda yak\u0131nlar\u0131na kusur atfedilmesinin silahlar\u0131n e\u015fitli\u011fi ilkesini ihlal etti\u011fini iddia etmi\u015flerdir. Ba\u015fvurucular, kamu davas\u0131 s\u0131ras\u0131nda ileri s\u00fcrd\u00fckleri itirazlar\u0131n dikkate al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve lehe olan hususlar\u0131n derece mahkemelerince de\u011ferlendirilmedi\u011fini belirterek adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 ile etkili ba\u015fvuru hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini iddia etmi\u015flerdir. Ba\u015fvurucular, kamu davas\u0131 sonucunda i\u015fverenler hakk\u0131nda olas\u0131 kas\u0131tla ya da bilin\u00e7li taksirle \u00f6ld\u00fcrme yerine taksirle \u00f6ld\u00fcrme su\u00e7undan h\u00fck\u00fcm kuruldu\u011funu, i\u015fverenlerin yeterli olmayan hapis cezalar\u0131 ile tecziye edildi\u011fini, bu hapis cezalar\u0131n\u0131n ise adli para cezas\u0131na \u00e7evrildi\u011fini, i\u015fverenlerin \u00fcst hadden de\u011fil de alt s\u0131n\u0131rdan cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 nedeniyle adeta \u00f6d\u00fcllendirildi\u011fini belirterek adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015flerdir. Ba\u015fvurucular olay hakk\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen ceza soru\u015fturmas\u0131 ve kovu\u015fturmas\u0131n\u0131n sekiz y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n bir s\u00fcrede neticelendi\u011fini belirterek makul s\u00fcrede yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini, olay\u0131n etkili bir \u015fekilde soru\u015fturulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, san\u0131klara etkili ceza y\u00f6ntemlerinin uygulanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek ya\u015fam hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015flerdir. Ba\u015fvurucular, T\u00fcrkiye’de i\u015f\u00e7i sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve i\u015f g\u00fcvenli\u011fi ile ilgili \u00f6nlemlerin al\u0131n\u0131p al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 denetlenmedi\u011fi i\u00e7in her y\u0131l binden fazla i\u015f\u00e7inin i\u015f kazas\u0131 ge\u00e7irerek ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirdi\u011fini ve bu olaylar neticesinde sorumlular hakk\u0131nda sembolik cezalar verildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015flerdir.<\/span><\/p>\n

66. Ba\u015fvurucular a\u00e7t\u0131klar\u0131 maddi tazminat talepli ek davan\u0131n daval\u0131lar lehine usule ili\u015fkin kazan\u0131lm\u0131\u015f hak olu\u015ftu\u011fu gerek\u00e7esiyle reddedildi\u011fini oysa somut olayda daval\u0131lar lehine usule ili\u015fkin kazan\u0131lm\u0131\u015f hak do\u011fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu hususa ili\u015fkin lehe Yarg\u0131tay kararlar\u0131n\u0131n dikkate al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek silahlar\u0131n e\u015fitli\u011fi ilkesi ile adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini iddia etmi\u015flerdir. Ba\u015fvurucular, ek maddi tazminat taleplerinin reddedilmesi nedeniyle ayr\u0131ca e\u015fitlik ilkesinin ve m\u00fclkiyet hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015flerdir. Dava sonucunda h\u00fckmedilen manevi tazminat miktarlar\u0131n\u0131n da ma\u011fduriyetlerini gidermekten olduk\u00e7a uzak oldu\u011funu, Yarg\u0131tay\u0131n bozma karar\u0131 sonras\u0131nda ilk derece mahkemesinin Yarg\u0131tay’\u0131n bozma karar\u0131na uymas\u0131n\u0131n h\u00e2kimlerin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ilkesine ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil etti\u011fini belirterek adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 ile m\u00fclkiyet hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015flerdir.<\/span><\/p>\n

2.<\/span><\/strong> De\u011ferlendirme<\/strong><\/span><\/p>\n

67. Anayasa Mahkemesi, olaylar\u0131n ba\u015fvurucu taraf\u0131ndan yap\u0131lan hukuki nitelendirmesi ile ba\u011fl\u0131 olmay\u0131p olay ve olgular\u0131n hukuki tavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan<\/i>, B. No: 2012\/969, 18\/9\/2013, \u00a7 16).<\/span><\/p>\n

68. Ba\u015fvurucular, yak\u0131nlar\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc ile neticelenen olayla ilgili olarak kamu g\u00f6revlileri hakk\u0131nda herhangi bir ceza ve\/veya idari soru\u015fturma ba\u015flat\u0131lmamas\u0131ndan \u015fik\u00e2yet etmedikleri gibi bu olayla ilgili olarak idari yarg\u0131da a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f bir tam yarg\u0131 davas\u0131ndan da bahsetmemi\u015flerdir. Ba\u015fvurucular ba\u015fvuru formunda soyut bir \u015fekilde ve genel bir bilgi verme mahiyetinde T\u00fcrkiye’de i\u015f\u00e7i sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve i\u015f g\u00fcvenli\u011fi ile ilgili \u00f6nlemlerin al\u0131n\u0131p al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 denetlenmedi\u011fi i\u00e7in her y\u0131l binden fazla i\u015f\u00e7inin i\u015f kazas\u0131 ge\u00e7irerek ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirdi\u011fini ve bu olaylar neticesinde sorumlular hakk\u0131nda sembolik cezalar verildi\u011fini belirtmi\u015f iseler de kamu makamlar\u0131n\u0131n kusuruna ili\u015fkin olarak herhangi bir hukuk yoluna ba\u015fvurmad\u0131klar\u0131 i\u00e7in mevcut ba\u015fvuruda bu kapsamda bir de\u011ferlendirme yap\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

69. Somut olayda ba\u015fvurucular, yak\u0131nlar\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm olay\u0131 hakk\u0131nda i\u015f yeri yetkilileri aleyhine y\u00fcr\u00fct\u00fclen ceza davas\u0131n\u0131n kesin bir kararla neticelenmesinden ve olay hakk\u0131nda i\u015fverenler aleyhine i\u015f mahkemesinde a\u00e7t\u0131klar\u0131 tazminat davas\u0131n\u0131n k\u0131smen reddedilmesinden sonra bireysel ba\u015fvuruda bulunmu\u015flard\u0131r. Ba\u015fvurucular, ba\u015fvuru formunda genel olarak, gerek i\u015f yeri yetkilileri hakk\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen ceza soru\u015fturmas\u0131 sonucundan gerekse i\u015fverenler aleyhine a\u00e7\u0131lan tazminat davas\u0131nda verilen kararlardan \u015fik\u00e2yet ederek etkili bir yarg\u0131sal korumadan yararlanamad\u0131klar\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrm\u00fc\u015flerdir. Bu itibarla ba\u015fvurucular\u0131n bu ba\u015fl\u0131k alt\u0131ndaki t\u00fcm iddialar\u0131n\u0131n bir b\u00fct\u00fcn olarak ya\u015fam hakk\u0131 kapsam\u0131nda incelenmesi gerekti\u011fi sonucuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

70. Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/span><\/p>\n

\u201cHerkes, ya\u015fama, madd\u00ee ve manev\u00ee varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruma ve geli\u015ftirme hakk\u0131na sahiptir.\u201d<\/span><\/i><\/p>\n

71. Anayasa\u2019n\u0131n 5. maddesinin ilgili k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131n \u015f\u00f6yledir:<\/span><\/p>\n

\u201cDevletin temel ama\u00e7 ve g\u00f6revleri, (…) ki\u015finin temel hak ve h\u00fcrriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle ba\u011fda\u015fmayacak surette s\u0131n\u0131rlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kald\u0131rmaya, insan\u0131n madd\u00ee ve manev\u00ee varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n geli\u015fmesi i\u00e7in gerekli \u015fartlar\u0131 haz\u0131rlamaya \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131r.\u201d<\/span><\/i><\/p>\n

a.<\/span><\/strong> Genel \u0130lkeler<\/strong><\/span><\/p>\n

72. Anayasa’n\u0131n 17. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan ya\u015fam hakk\u0131 Anayasa’n\u0131n 5. maddesiyle birlikte de\u011ferlendirildi\u011finde devlete pozitif ve negatif \u00f6devler y\u00fckler (Serpil Kerimo\u011flu ve di\u011ferleri<\/i>, B. No: 2012\/752, 17\/9\/2013, \u00a7 50).<\/span><\/p>\n

73. Devletin negatif bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck olarak yetki alan\u0131nda bulunan hi\u00e7bir bireyin ya\u015fam\u0131na kas\u0131tl\u0131 ve hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak son vermeme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn yan\u0131 s\u0131ra pozitif bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck olarak yine yetki alan\u0131nda bulunan t\u00fcm bireylerin ya\u015fam hakk\u0131n\u0131 gerek kamusal makamlar\u0131n gerek di\u011fer bireylerin gerekse ki\u015finin kendisinin eylemlerinden kaynaklanabilecek risklere kar\u015f\u0131 koruma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc bulunmaktad\u0131r (Serpil Kerimo\u011flu ve di\u011ferleri<\/i>, \u00a7\u00a7 50, 51).<\/span><\/p>\n

74. Temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere sayg\u0131, devletin t\u00fcm organlar\u0131n\u0131n anayasal \u00f6devi olup bu \u00f6devin ihmal edilmesi nedeniyle ortaya \u00e7\u0131kan hak ihlallerinin d\u00fczeltilmesi idari ve yarg\u0131sal makamlar\u0131n g\u00f6revidir. Bu nedenle temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin ihlal edildi\u011fi iddialar\u0131n\u0131n \u00f6ncelikle derece mahkemeleri \u00f6n\u00fcnde ileri s\u00fcr\u00fclmesi, bu makamlar taraf\u0131ndan de\u011ferlendirilmesi ve bir \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturulmas\u0131 esast\u0131r (Ay\u015fe Z\u0131raman ve Cennet Ye\u015filyurt<\/i>, B. No: 2012\/403, 26\/3\/2013, \u00a7 16).<\/span><\/p>\n

75. Anayasa Mahkemesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan idari makamlar ve derece mahkemeleri taraf\u0131ndan ba\u015fvurucular lehine bir tedbir ya da karar\u0131n al\u0131nmas\u0131 suretiyle ihlalin tespit edilmesi ve verilen karar ile bu ihlalin uygun ve yeterli bi\u00e7imde giderilmesi h\u00e2linde ilgili taraf\u0131n art\u0131k ma\u011fdur oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclemeyecektir (Sad\u0131k Ko\u00e7ak ve di\u011ferleri<\/i>, B. No. 2013\/841, 23\/1\/2014, \u00a7 83).<\/span><\/p>\n

76. Ma\u011fduriyetin giderilmesi, \u00f6zellikle ihlal edildi\u011fi ileri s\u00fcr\u00fclen hakk\u0131n niteli\u011fi ve ihlali tespit eden karar\u0131n gerek\u00e7esi ile bu karar\u0131n ard\u0131ndan ilgili a\u00e7\u0131s\u0131ndan u\u011frad\u0131\u011f\u0131 zararlar\u0131n devam edip etmedi\u011fine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Ba\u015fvuruculara sunulan telafi imk\u00e2n\u0131n\u0131n uygun ve yeterli olup olmad\u0131\u011f\u0131 karar\u0131, s\u00f6z konusu anayasal temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn ihlalinin niteli\u011fi g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulundurularak dava ko\u015fullar\u0131n\u0131n tamam\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesi sonucunda verilebilecektir. Bu \u00e7er\u00e7evede bir ba\u015fvurucunun ma\u011fdur s\u0131fat\u0131, Anayasa Mahkemesi \u00f6n\u00fcnde \u015fik\u00e2yet etti\u011fi durum i\u00e7in ayn\u0131 zamanda idari veya yarg\u0131sal bir kararla kendisine \u00f6denmesine karar verilen tazminata da ba\u011fl\u0131 olabilecektir (Sad\u0131k Ko\u00e7ak ve di\u011ferleri<\/i>, \u00a7 84).<\/span><\/p>\n

77. Anayasa’n\u0131n 17. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan ya\u015fam hakk\u0131 ba\u011flam\u0131nda ma\u011fduriyetin giderilip giderilmedi\u011finin tespiti a\u00e7\u0131s\u0131ndan kasten, sald\u0131r\u0131 veya k\u00f6t\u00fc muameleler sonucu meydana gelen \u00f6l\u00fcm olaylar\u0131 ile ihmal sonucu meydana gelen \u00f6l\u00fcm olaylar\u0131 aras\u0131nda bir ayr\u0131m yapmak gerekir (Mehmet Aydo\u011fan ve Nufer Aydo\u011fan<\/i>, B. No: 2013\/3775, 14\/4\/2016, \u00a7 55).<\/span><\/p>\n

78. Kasten ya da sald\u0131r\u0131 veya k\u00f6t\u00fc muameleler sonucu meydana gelen \u00f6l\u00fcm olaylar\u0131na ili\u015fkin davalarda Anayasa’n\u0131n 17. maddesi gere\u011fince devletin \u00f6l\u00fcmc\u00fcl sald\u0131r\u0131 durumunda sorumlular\u0131n tespitine ve cezaland\u0131r\u0131lmalar\u0131na imk\u00e2n verebilecek nitelikte cezai soru\u015fturmalar y\u00fcr\u00fctme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc bulunmaktad\u0131r. Bu t\u00fcr olaylarda, y\u00fcr\u00fct\u00fclen idari ve hukuki soru\u015fturmalar ve davalar sonucunda sadece tazminat \u00f6denmesi ya\u015fam hakk\u0131 ihlalini gidermek ve ma\u011fdur s\u0131fat\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmak i\u00e7in yeterli de\u011fildir (Serpil Kerimo\u011flu ve di\u011ferleri<\/i>, \u00a7 55).<\/span><\/p>\n

79. Ancak ihmal nedeniyle meydana gelen \u00f6l\u00fcm olaylar\u0131na ili\u015fkin davalar a\u00e7\u0131s\u0131ndan farkl\u0131 bir yakla\u015f\u0131m\u0131n benimsenmesi gerekir. Buna g\u00f6re ya\u015fam hakk\u0131n\u0131n veya fiziksel b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn ihlaline kasten sebebiyet verilmemi\u015f ise etkili bir yarg\u0131sal sistem kurma <\/i>y\u00f6n\u00fcndeki pozitif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck, her olayda mutlaka ceza davas\u0131 a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 gerektirmez. Ma\u011fdurlara hukuki, idari ve hatta disiplinle ilgili hukuk yollar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k olmas\u0131 yeterli olabilir(Serpil Kerimo\u011flu ve di\u011ferleri<\/i>, \u00a7 59).<\/span><\/p>\n

80. Bununla birlikte ihmal suretiyle meydana gelen \u00f6l\u00fcm olaylar\u0131nda devlet g\u00f6revlilerinin ya da kurumlar\u0131n\u0131n bu konuda muhakeme hatas\u0131n\u0131 veya dikkatsizli\u011fi a\u015fan bir ihmali oldu\u011fu yani olas\u0131 sonu\u00e7lar\u0131n fark\u0131nda olmalar\u0131na ra\u011fmen s\u00f6z konusu makamlar\u0131n kendilerine verilen yetkileri g\u00f6z ard\u0131 ederek tehlikeli bir faaliyet nedeniyle olu\u015fan riskleri bertaraf etmek i\u00e7in gerekli ve yeterli \u00f6nlemleri almad\u0131\u011f\u0131 durumlarda -bireyler kendi inisiyatifleriyle ne gibi hukuk yollar\u0131na ba\u015fvurmu\u015f olursa olsun- insanlar\u0131n hayat\u0131n\u0131n tehlikeye girmesine neden olan ki\u015filer aleyhine hi\u00e7bir su\u00e7lamada bulunulmamas\u0131 ya da bu ki\u015filerin yarg\u0131lanmamas\u0131 Anayasa’n\u0131n 17. maddesinin ihlaline neden olabilir (Serpil Kerimo\u011flu ve di\u011ferleri<\/i>, \u00a7 60).<\/span><\/p>\n

81. Ya\u015fam hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n ileri s\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc tazminat ve tam yarg\u0131 davalar\u0131nda, derece mahkemelerinin Anayasa\u2019n\u0131n 17. maddesinin gerektirdi\u011fi \u00f6zende bir inceleme yapma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc bulunmaktad\u0131r. Bununla birlikte s\u00f6z konusu \u00f6zen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc, ya\u015fam hakk\u0131 ile ilgili her davada mutlaka ma\u011fdurlar lehine bir sonuca var\u0131lmas\u0131n\u0131 garanti alt\u0131na almamaktad\u0131r (Aysun Okumu\u015f ve Aytekin Okumu\u015f,<\/i> B. No: 2013\/4086, 20\/4\/2016, \u00a7 73).<\/span><\/p>\n

b.<\/span><\/strong> \u0130lkelerin Olaya Uygulanmas\u0131<\/strong><\/span><\/p>\n

82. Ba\u015fvuruya konu i\u015f kazas\u0131 sonucunda meydana gelen \u00f6l\u00fcm olay\u0131yla ilgili olarak ba\u015fvurucular\u0131n T\u00fcrk hukuk sisteminde kullanabilece\u011fi birden fazla hukuki yol bulunmaktad\u0131r. Bu kapsamda ba\u015fvurucular, ya\u015fanan olay hakk\u0131nda bir ceza soru\u015fturmas\u0131 ba\u015flat\u0131lmas\u0131n\u0131 ve olayda kusuru bulunan ki\u015filer hakk\u0131nda kamu davas\u0131 a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 yetkili Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan talep edebilirler. \u0130kinci bir yol olarak ba\u015fvurucular, yak\u0131nlar\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sorumlu oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri ki\u015filer aleyhine yetkili ve g\u00f6revli hukuk mahkemesinde tazminat davas\u0131 a\u00e7abilirler. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir yol olarak ise ba\u015fvurucular, ya\u015fanan olayda hizmet kusuru bulundu\u011fu kanaatinde iseler ilgili kamu idaresi aleyhine idari yarg\u0131da tam yarg\u0131 davas\u0131 a\u00e7abilirler. Somut olayda ba\u015fvurucular, ceza soru\u015fturmas\u0131 yolu ile tazminat davas\u0131 a\u00e7ma yolunu kullanm\u0131\u015flard\u0131r. Ba\u015fvurucular, yak\u0131nlar\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc ile neticelenen olayda kamu makamlar\u0131n\u0131n gerekli olan d\u00fczenlemeleri ve\/veya denetimi yapmad\u0131\u011f\u0131 \u015feklinde bir iddiayla herhangi bir kanun yoluna ba\u015fvurmam\u0131\u015flard\u0131r. Bu durumda ya\u015fam hakk\u0131 kapsam\u0131nda devletin sahip oldu\u011fu etkili yarg\u0131sal sistem kurma y\u00f6n\u00fcndeki pozitif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn somut olayda yerine getirilip getirilmedi\u011fi, i\u015fyeri yetkilileri hakk\u0131nda y\u00fcr\u00fct\u00fclen ceza soru\u015fturmas\u0131 ile i\u015fverenler aleyhine a\u00e7\u0131lan tazminat davas\u0131n\u0131n niteli\u011fi ve \u00f6zelli\u011fi dikkate al\u0131narak de\u011ferlendirilmelidir.<\/span><\/p>\n

83. Ba\u015fvuru formu ve eklerinde ba\u015fvurucular\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00fcz\u00fcnt\u00fc verici olay\u0131n kas\u0131tl\u0131 bir tutumdan kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren herhangi bir bilgi ve belge bulunmamaktad\u0131r. Olay\u0131n meydana geldi\u011fi ko\u015fullar da bu ba\u011flamda herhangi bir \u015f\u00fcphe uyand\u0131rmamaktad\u0131r. Nitekim ba\u015fvurucular da s\u00f6z konusu olay\u0131n kas\u0131tl\u0131 bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi y\u00f6n\u00fcnde bir iddia ileri s\u00fcrmemi\u015flerdir.<\/span><\/p>\n

84. Ceza soru\u015fturmas\u0131 ve kovu\u015fturmas\u0131 neticesinde elde edilen veriler i\u015f yeri yetkililerinin belli \u00f6l\u00e7\u00fcde kusurlar\u0131n\u0131n oldu\u011funu ortaya koysa da etkili yarg\u0131sal sistem kurma y\u00f6n\u00fcndeki pozitif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn somut olayda mutlaka ceza davas\u0131n\u0131 gerektirdi\u011fi s\u00f6ylenemez. Ya\u015fam hakk\u0131 kapsam\u0131ndaki etkili yarg\u0131sal sistem kurma <\/i>y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc, somut olayda ba\u015fvuruculara hukuk mahkemeleri \u00f6n\u00fcnde a\u00e7abilecekleri bir tazminat davas\u0131 yolunun sa\u011flanmas\u0131 ile yerine getirilmi\u015f say\u0131labilir. Bu sebeple somut olayda ceza yarg\u0131lamas\u0131 s\u00fcrecinin ayr\u0131ca incelenmesinin gerekmedi\u011fi de\u011ferlendirilmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

85. Ba\u015fvurucular\u0131n a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 tazminat davas\u0131 sonucunda \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131n\u0131n alt\u0131na g\u00fcvenlik a\u011f\u0131 gerilmemi\u015f olmas\u0131na, ba\u015fvurucular\u0131n yak\u0131n\u0131n\u0131n emniyet kemeri kullanmas\u0131n\u0131n sa\u011flanamam\u0131\u015f olmas\u0131na ve dava dosyas\u0131nda ba\u015fvurucular\u0131n yak\u0131n\u0131na i\u015f g\u00fcvenli\u011fi e\u011fitiminin verildi\u011fine ili\u015fkin bilgi ve belge olmamas\u0131na vurgu yapan bilirki\u015fi raporu do\u011frultusunda h\u00fck\u00fcm kurularak i\u015fverenlerin somut olayda kusurlu olduklar\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a kabul edilmi\u015ftir. Ba\u015fka bir anlat\u0131mla ba\u015fvuruya konu olayda ya\u015fam hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi derece mahkemelerince h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

86. Ba\u015fvurucular\u0131n a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 tazminat davas\u0131 sonucunda ayr\u0131ca, ba\u015fvuru dosyas\u0131nda objektifli\u011finden ve yeterlili\u011finden \u015f\u00fcphelenilmesini gerektirecek herhangi bir veri bulunmayan bilirki\u015fi raporu do\u011frultusunda ba\u015fvuruculardan G\u00fcler Ayy\u0131ld\u0131z lehine toplam 47.981.75 TL maddi, 50.000 TL manevi; ba\u015fvuruculardan H\u00fcseyin Ayy\u0131ld\u0131z ile Merve Ayy\u0131ld\u0131z lehine ise toplam 50.000 TL manevi tazminata h\u00fckmedilmi\u015ftir. Ba\u015fvurucular\u0131n di\u011fer taleplerinin ise gerek\u00e7esi de a\u00e7\u0131klanmak suretiyle reddine karar verilmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

87. Ba\u015fvuru formu ve ekleri incelendi\u011finde derece mahkemelerince dava dosyas\u0131nda bulunan bilgi ve belgeler dikkate al\u0131nmak ve ilgili hukuk kurallar\u0131 yorumlanmak suretiyle davan\u0131n k\u0131smen kabul\u00fcne karar verilerek ba\u015fvurucular lehine belli bir miktar tazminata h\u00fckmedildi\u011fi, gerek bilirki\u015fi raporlar\u0131n\u0131n gerekse derece mahkemelerince verilen kararlar\u0131n keyf\u00ee oldu\u011fundan s\u00f6z edilemeyece\u011fi, davan\u0131n ko\u015fullar\u0131na g\u00f6re belirlenen tazminat miktarlar\u0131 ile ba\u015fvurucular\u0131n u\u011frad\u0131\u011f\u0131 zarar aras\u0131nda a\u00e7\u0131k bir orant\u0131s\u0131zl\u0131k bulunmad\u0131\u011f\u0131, ba\u015fvurucular\u0131n yarg\u0131lamaya etkin bir \u015fekilde kat\u0131l\u0131p iddia ve itirazlar\u0131n\u0131 derece mahkemeleri \u00f6n\u00fcnde dile getirebilme imk\u00e2n\u0131 elde edebildi\u011fi, dolay\u0131s\u0131yla mevcut yarg\u0131sal sistemin somut olayda etkisiz bir \u015fekilde i\u015fledi\u011finden s\u00f6z edilemeyece\u011fi sonucuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Somut olayda h\u00e2kimlerin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ilkesine ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil eden herhangi bir hususun da bulunmad\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirilmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

88. Somut olayda etkili bir \u015fekilde y\u00fcr\u00fct\u00fclen yarg\u0131lama sonucunda ya\u015fam hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011finin tespit edildi\u011fi ve ihlale kar\u015f\u0131l\u0131k olarak uygun ve yeterli tazminata h\u00fckmedildi\u011fi dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda ba\u015fvurucular\u0131n etkili bir yarg\u0131sal korumadan yararlanamad\u0131klar\u0131 ve h\u00fckmedilen tazminat miktarlar\u0131n\u0131n ma\u011fduriyetlerini gidermedi\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki \u015fikayetlerinin a\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun oldu\u011fu sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

89. A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle ba\u015fvurunun bu k\u0131sm\u0131n\u0131n di\u011fer kabul edilebilirlik ko\u015fullar\u0131 y\u00f6n\u00fcnden incelenmeksizin a\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun olmas\u0131 <\/i>nedeniyle kabul edilemez oldu\u011funa karar verilmesi gerekir.<\/span><\/p>\n

B.<\/span><\/strong> Makul S\u00fcrede Yarg\u0131lanma Hakk\u0131n\u0131n \u0130hlal Edildi\u011fine \u0130li\u015fkin \u0130ddia<\/strong><\/span><\/p>\n

1.<\/span><\/strong> Ba\u015fvurucular\u0131n \u0130ddialar\u0131<\/strong><\/span><\/p>\n

90. Ba\u015fvurucular i\u015fverenler aleyhine a\u00e7t\u0131klar\u0131 maddi ve manevi tazminat davas\u0131n\u0131n yedi y\u0131l sekiz ay gibi bir s\u00fcrede tamamlanmas\u0131 nedeniyle makul s\u00fcrede yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015flerdir.<\/span><\/p>\n

2.<\/span><\/strong> De\u011ferlendirme<\/strong><\/span><\/p>\n

91. Ferat<\/i> Y\u00fcksel <\/i>(B. No: 2014\/13828, 12\/9\/2018, \u00a7 26) karar\u0131nda Anayasa Mahkemesi; yarg\u0131lamalar\u0131n makul s\u00fcrede sonu\u00e7land\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 ya da yarg\u0131 kararlar\u0131n\u0131n ge\u00e7 veya eksik icra edildi\u011fi ya da hi\u00e7 icra edilmedi\u011fi iddias\u0131yla 31\/7\/2018 tarihinden \u00f6nce ger\u00e7ekle\u015ftirilen bireysel ba\u015fvurulara ili\u015fkin olarak Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131 \u0130nsan Haklar\u0131 Tazminat Komisyonu Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na (Tazminat Komisyonu) ba\u015fvuru imk\u00e2n\u0131n\u0131n getirilmesine ili\u015fkin yolu ula\u015f\u0131labilir olma, ba\u015far\u0131 \u015fans\u0131 sunma ve yeterli giderim sa\u011flama kapasitesinin bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6nlerinden inceleyerek bu yolun etkilili\u011fini tart\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/span><\/p>\n

92. Ferat<\/i> Y\u00fcksel<\/i> karar\u0131nda \u00f6zetle an\u0131lan ba\u015fvuru yolunun ki\u015fileri mali k\u00fclfet alt\u0131na sokmamas\u0131 ve ba\u015fvuruda kolayl\u0131k sa\u011flamas\u0131 nedenleriyle ula\u015f\u0131labilir oldu\u011fu, d\u00fczenleni\u015f \u015fekli itibar\u0131yla ihlal iddialar\u0131na makul bir ba\u015far\u0131 \u015fans\u0131 sunma kapasitesinden mahrum olmad\u0131\u011f\u0131 ve tazminat \u00f6denmesine imk\u00e2n tan\u0131mas\u0131 ve\/veya bu m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131nda ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc telafi olanaklar\u0131 sunmas\u0131 nedenleriyle potansiyel olarak yeterli giderim sa\u011flama imkan\u0131na sahip oldu\u011fu hususunda de\u011ferlendirmelerde bulunulmu\u015ftur (Ferat<\/i> Y\u00fcksel<\/i>, \u00a7\u00a7 27-34). Bu gerek\u00e7eler do\u011frultusunda Anayasa Mahkemesi, ilk bak\u0131\u015fta ula\u015f\u0131labilir olan ve ihlal iddialar\u0131yla ilgili ba\u015far\u0131 \u015fans\u0131 sunma ve yeterli giderim sa\u011flama kapasitesi oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclen Tazminat Komisyonuna ba\u015fvuru yolu t\u00fcketilmeden yap\u0131lan ba\u015fvurunun incelenmesinin bireysel ba\u015fvurunun ikincil niteli\u011fi<\/i> ile ba\u011fda\u015fmayaca\u011f\u0131 sonucuna vararak ba\u015fvuru yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmemi\u015f olmas\u0131 nedeniyle kabul edilemezlik karar\u0131 vermi\u015ftir (Ferat<\/i> Y\u00fcksel<\/i>, \u00a7\u00a7 35, 36).<\/span><\/p>\n

93. Mevcut ba\u015fvurunun bu k\u0131sm\u0131 y\u00f6n\u00fcnden s\u00f6z konusu karardan ayr\u0131lmay\u0131 gerektiren bir durum bulunmamaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n

94. A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle ba\u015fvurunun bu k\u0131sm\u0131n\u0131n ba\u015fvuru yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmemesi <\/i>nedeniyle kabul edilemez oldu\u011funa karar verilmesi gerekir.<\/span><\/p>\n

C.<\/span><\/strong> Mahkemeye Eri\u015fim Hakk\u0131n\u0131n \u0130hlal Edildi\u011fine \u0130li\u015fkin \u0130ddia<\/strong><\/span><\/p>\n

1.<\/span><\/strong> Ba\u015fvurucular\u0131n \u0130ddialar\u0131<\/strong><\/span><\/p>\n

95. Ba\u015fvurucular reddedilen maddi ve manevi tazminat miktarlar\u0131 \u00fczerinden olduk\u00e7a y\u00fcksek miktarda vek\u00e2let \u00fccreti \u00f6demek zorunda kalmalar\u0131 nedeniyle adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 ile m\u00fclkiyet hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015flerdir.<\/span><\/p>\n

2.<\/span><\/strong> De\u011ferlendirme<\/strong><\/span><\/p>\n

96. Ba\u015fvurucular\u0131n bu ba\u015fl\u0131k alt\u0131ndaki \u015fik\u00e2yetlerinin mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131 kapsam\u0131nda incelenmesi uygun g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/span><\/p>\n

97. Mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131, bir uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 mahkeme \u00f6n\u00fcne ta\u015f\u0131yabilmek ve uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n etkili bir \u015fekilde karara ba\u011flanmas\u0131n\u0131 isteyebilmek anlam\u0131na gelmektedir. Ki\u015finin mahkemeye ba\u015fvurmas\u0131n\u0131 engelleyen veya mahkeme karar\u0131n\u0131 anlams\u0131z h\u00e2le getiren, bir ba\u015fka ifadeyle mahkeme karar\u0131n\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde etkisizle\u015ftiren s\u0131n\u0131rlamalar mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131n\u0131 ihlal edebilir (\u00d6zkan \u015een<\/i>, B. No: 2012\/791, 7\/11\/2013, \u00a7 52). Mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131, kural olarak mutlak bir hak olmay\u0131p s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131labilen bir hakt\u0131r. Bununla birlikte getirilecek s\u0131n\u0131rland\u0131rmalar\u0131n; hakk\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc zedeleyecek \u015fekilde k\u0131s\u0131tlamamas\u0131, me\u015fru bir ama\u00e7 izlemesi, a\u00e7\u0131k ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc olmas\u0131, ba\u015fvurucu \u00fczerinde a\u011f\u0131r bir y\u00fck olu\u015fturmamas\u0131 gerekir (Serkan Acar<\/i>, B. No: 2013\/1613, 2\/10\/2013,\u00a7 38). Ula\u015f\u0131lmak istenen kamu yarar\u0131n\u0131n gerekleri ile bireylerin temel haklar\u0131 aras\u0131nda g\u00f6zetilmesi gereken adil dengeyi bozan ve ba\u015fvuruculara \u00e7ok y\u00fcksek bir k\u00fclfet y\u00fckleyen d\u00fczenlemeler mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131n\u0131 ihlal edebilir (H\u00fcseyin Sezen<\/i>, B. No: 2013\/1793, 18\/9\/2014, \u00a7 48).<\/span><\/p>\n

98. Vek\u00e2let \u00fccreti bir yarg\u0131lama gideri olup kural olarak bu t\u00fcr giderler mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131na m\u00fcdahale te\u015fkil eder. Ancak gereksiz ba\u015fvurular \u00f6nlenerek dava say\u0131s\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 ve b\u00f6ylece mahkemelerin gereksiz yere me\u015fgul edilmeksizin uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131 makul s\u00fcrede bitirebilmesi amac\u0131yla ba\u015fvuruculara belli y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir. Bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerin kapsam\u0131n\u0131 belirlemek kamu otoritelerinin takdir yetkisi i\u00e7indedir. \u00d6ng\u00f6r\u00fclen y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler dava a\u00e7may\u0131 imk\u00e2ns\u0131z h\u00e2le getirmedik\u00e7e ya da a\u015f\u0131r\u0131 derecede zorla\u015ft\u0131rmad\u0131k\u00e7a mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi s\u00f6ylenemez (Serkan Acar<\/i>, \u00a7 39).<\/span><\/p>\n

99. Hukuk yarg\u0131lamalar\u0131nda uygulanan ve Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi kararlar\u0131nda da ge\u00e7en “kaybeden \u00f6der”<\/i> ilkesi, taraflar\u0131n yarg\u0131lamadaki ba\u015far\u0131 oran\u0131na g\u00f6re kazan\u0131lan veya kaybedilen de\u011fer oran\u0131nda lehine veya aleyhine mahkeme masraflar\u0131na h\u00fckmedilmesine ili\u015fkin d\u00fczenlemeleri ifade eder (H\u00fcseyin Sezen,<\/i> \u00a7 50).<\/span><\/p>\n

100. Ba\u015fvurucular\u0131n a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 tazminat davas\u0131nda, ba\u015fvurucular\u0131n maddi ve manevi tazminat talepleri k\u0131smen kabul edilerek ba\u015fvurucular lehine toplam 147.981,75 TL maddi ve manevi tazminata h\u00fckmedilmi\u015f, ayr\u0131ca kabul edilen maddi tazminat miktar\u0131 \u00fczerinden hesaplanan 5.577,99 TL tutar\u0131ndaki vek\u00e2let \u00fccreti ile kabul edilen manevi tazminat miktar\u0131 \u00fczerinden hesaplanan 10.400 TL tutar\u0131ndaki vek\u00e2let \u00fccretinin daval\u0131lardan al\u0131narak ba\u015fvuruculara verilmesine karar verilmi\u015ftir. Benzer \u015fekilde, reddedilen maddi tazminat miktar\u0131 \u00fczerinden hesaplanan 5.832,99 TL tutar\u0131ndaki vek\u00e2let \u00fccreti ile reddedilen manevi tazminat miktar\u0131 \u00fczerinden hesaplanan 10.400 TL tutar\u0131ndaki vek\u00e2let \u00fccretinin ise ba\u015fvuruculardan al\u0131narak daval\u0131lara verilmesine karar verilmi\u015ftir.<\/span><\/p>\n

101. Somut olayda ba\u015fvurucular\u0131n maddi tazminat talepleri y\u00f6n\u00fcnden k\u0131smi olarak hakl\u0131 olmad\u0131klar\u0131 yap\u0131lan yarg\u0131lama s\u00fcreci sonunda belirlenmi\u015ftir. Ayr\u0131ca ba\u015fvurucular\u0131n manevi tazminat taleplerinin de k\u0131smen reddedildi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu durumda, davan\u0131n reddedilen k\u0131sm\u0131 y\u00f6n\u00fcnden kar\u015f\u0131 taraf\u0131n hukuki temsil masraflar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak \u00fczere \u00f6denmesine h\u00fckmedilen 16.232,99 TL tutar\u0131ndaki vek\u00e2let \u00fccretinin h\u00fckmedilen tazminata (147.981,75 TL) oran\u0131 yakla\u015f\u0131k %11 olup, m\u00fcdahalenin me\u015fru amac\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bu oran\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz olmad\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirilmi\u015ftir. Buna g\u00f6re ba\u015fvurucular\u0131n mahkemeye eri\u015fim haklar\u0131n\u0131n ihlal edilmedi\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/span><\/p>\n

102. A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle ba\u015fvurunun bu k\u0131sm\u0131n\u0131n di\u011fer kabul edilebilirlik ko\u015fullar\u0131 y\u00f6n\u00fcnden incelenmeksizin a\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun olmas\u0131 <\/i>nedeniyle kabul edilemez oldu\u011funa karar verilmesi gerekir.<\/span><\/p>\n

VI.<\/span><\/strong> H\u00dcK\u00dcM<\/strong><\/span><\/p>\n

A\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle;<\/span><\/p>\n

A. 1. Ya\u015fam hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun olmas\u0131<\/i> nedeniyle KABUL ED\u0130LEMEZ OLDU\u011eUNA,<\/span><\/p>\n

2. Makul s\u00fcrede yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n ba\u015fvuru yollar\u0131n\u0131n t\u00fcketilmemesi<\/i> nedeniyle KABUL ED\u0130LEMEZ OLDU\u011eUNA,<\/span><\/p>\n

3. Mahkemeye eri\u015fim hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine ili\u015fkin iddian\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a dayanaktan yoksun olmas\u0131<\/i> nedeniyle KABUL ED\u0130LEMEZ OLDU\u011eUNA,<\/span><\/p>\n

B. Yarg\u0131lama giderlerinin ba\u015fvurucular \u00fczerinde BIRAKILMASINA 19\/2\/2019 tarihinde OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE karar verildi.<\/span><\/p>\n

\n <\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

T\u00dcRK\u0130YE CUMHUR\u0130YET\u0130 ANAYASA MAHKEMES\u0130 B\u0130R\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM KARAR G\u00dcLER AYYILDIZ VE D\u0130\u011eERLER\u0130 BA\u015eVURUSU (Ba\u015fvuru Numaras\u0131: 2015\/511) Karar Tarihi: 19\/2\/2019 B\u0130R\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM KARAR Ba\u015fkan : Burhan \u00dcST\u00dcN \u00dcyeler : Serdar \u00d6ZG\u00dcLD\u00dcR Serruh KALEL\u0130 Kadir \u00d6ZKAYA Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ Raport\u00f6r Yrd. : Halil \u0130brahim DURSUN Ba\u015fvurucular : 1. G\u00fcler AYYILDIZ 2. H\u00fcseyin AYYILDIZ 3. Merve AYYILDIZ Vekili :…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12045,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-12044","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-diger"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12044","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12044"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12044\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12045"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12044"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12044"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12044"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}