{"id":11994,"date":"2026-08-18T15:38:00","date_gmt":"2026-08-18T15:38:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/2026\/08\/18\/7594-sayili-kanun-ve-sosyal-guvenlikte-adalet-gecmiste-dogan-magduriyet-bugun-teslim-edilen-hak\/"},"modified":"2026-08-18T15:38:00","modified_gmt":"2026-08-18T15:38:00","slug":"7594-sayili-kanun-ve-sosyal-guvenlikte-adalet-gecmiste-dogan-magduriyet-bugun-teslim-edilen-hak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/2026\/08\/18\/7594-sayili-kanun-ve-sosyal-guvenlikte-adalet-gecmiste-dogan-magduriyet-bugun-teslim-edilen-hak\/","title":{"rendered":"7594 Say\u0131l\u0131 Kanun ve Sosyal G\u00fcvenlikte Adalet: Ge\u00e7mi\u015fte Do\u011fan Ma\u011fduriyet, Bug\u00fcn Teslim Edilen Hak"},"content":{"rendered":"<p>Bir kanun bug\u00fcn y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girer; fakat bazen d\u00fczenledi\u011fi ma\u011fduriyet y\u0131llar \u00f6nce ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><strong><a href=\"https:\/\/www.hukukihaber.net\/7594-sayili-bazi-kanunlarda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun\" rel=\"dofollow\"><span>7594 say\u0131l\u0131 Baz\u0131 Kanunlarda De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131na Dair Kanun<\/span><\/a><\/strong>, 9 A\u011fustos 2026 tarihinde kabul edilmi\u015f ve 18 A\u011fustos 2026 tarihli ve 33344 say\u0131l\u0131 Resm\u00ee Gazete\u2019de yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Kanun, sosyal g\u00fcvenlik alan\u0131nda \u00e7e\u015fitli de\u011fi\u015fiklikler getirirken; \u00f6zellikle \u015fehit ana ve babalar\u0131na ayl\u0131k ba\u011flanmas\u0131, vazife malull\u00fc\u011f\u00fc ayl\u0131klar\u0131 ve ter\u00f6rle m\u00fccadele s\u0131ras\u0131nda yaralanan baz\u0131 ki\u015filere yeni ayl\u0131k imk\u00e2n\u0131 sa\u011flanmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan dikkat \u00e7ekmektedir.<\/p>\n<p>D\u00fczenlemenin konumuz a\u00e7\u0131s\u0131ndan en \u00f6nemli y\u00f6nlerinden biri, 3713 say\u0131l\u0131 Ter\u00f6rle M\u00fccadele Kanunu\u2019na eklenen Ge\u00e7ici 20. madde ile getirilen ayl\u0131k hakk\u0131d\u0131r. Madde; ter\u00f6rle m\u00fccadele g\u00f6revinin ifas\u0131 s\u0131ras\u0131nda belirli nitelikte yaralanan, ancak malul say\u0131lmayan veya vazife malull\u00fc\u011f\u00fc bak\u0131m\u0131ndan derece tespiti yap\u0131lmayan belirli asker\u00ee personel, M\u0130T ve Emniyet personeli ile g\u00fcvenlik korucular\u0131n\u0131 kapsamaktad\u0131r. \u015eartlar\u0131 ta\u015f\u0131yanlara, ba\u015fvurular\u0131 \u00fczerine, 17.135 g\u00f6sterge rakam\u0131n\u0131n memur ayl\u0131k katsay\u0131s\u0131yla \u00e7arp\u0131m\u0131 sonucunda bulunacak tutarda ayl\u0131k ba\u011flanmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir. D\u00fczenleme, y\u00fcr\u00fcrl\u00fck tarihinden \u00f6nce meydana gelen olaylar bak\u0131m\u0131ndan bir defaya mahsus uygulanacak ve ba\u015fvurular\u0131n bir y\u0131l i\u00e7inde yap\u0131lmas\u0131 gerekecektir. Madde 1 Eyl\u00fcl 2026 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girecektir.<\/p>\n<p>\u0130lk bak\u0131\u015fta teknik bir sosyal g\u00fcvenlik d\u00fczenlemesi gibi g\u00f6r\u00fcnen bu h\u00fck\u00fcm, asl\u0131nda daha temel bir hukuk sorusunu g\u00fcndeme getirmektedir:<\/p>\n<p><strong>Ge\u00e7mi\u015fte meydana gelen bir olay nedeniyle ortaya \u00e7\u0131kan ma\u011fduriyet, o tarihte yeterli hukuki korumaya kavu\u015fmam\u0131\u015fsa, y\u0131llar sonra yeni bir kanunla giderilebilir mi?<\/strong><\/p>\n<p>Bize g\u00f6re cevap a\u00e7\u0131kt\u0131r:<\/p>\n<p><strong>Evet. Hukuk, ge\u00e7mi\u015fte yeterince kar\u015f\u0131lanmam\u0131\u015f bir ma\u011fduriyeti bug\u00fcn tan\u0131yabilir ve ona yeni bir hukuki sonu\u00e7 ba\u011flayabilir.<\/strong><\/p>\n<p>7594 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un as\u0131l anlam\u0131 da burada ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Mevzuat\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc e\u015fik, ma\u011fduriyetin kendisi de\u011fildir<\/strong><\/p>\n<p>Sosyal g\u00fcvenlik hukukunda baz\u0131 haklar\u0131n do\u011fumu belirli \u015fartlara ve \u00f6l\u00e7\u00fctlere ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Maluliyet de bunlardan biridir.<\/p>\n<p>Ancak burada temel bir ayr\u0131m yapmak gerekir:<\/p>\n<p><strong>Bir ki\u015finin malul say\u0131lmamas\u0131, onun zarar g\u00f6rmedi\u011fi anlam\u0131na gelmez.<\/strong><\/p>\n<p>Mevzuat\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc e\u015fik, ma\u011fduriyetin varl\u0131k e\u015fi\u011fi de\u011fil, belirli bir sosyal g\u00fcvenlik hakk\u0131n\u0131n do\u011fum e\u015fi\u011fidir.<\/p>\n<p>Bir ki\u015fi g\u00f6rev s\u0131ras\u0131nda yaralanm\u0131\u015f, bu yaralanma hayat\u0131nda ve \u00e7al\u0131\u015fma g\u00fcc\u00fcnde \u00e7e\u015fitli sonu\u00e7lar do\u011furmu\u015f olabilir. Fakat mevcut mevzuat\u0131n belirledi\u011fi maluliyet derecesine ula\u015f\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in belirli bir ayl\u0131k veya sosyal g\u00fcvenlik hakk\u0131ndan yararlanamam\u0131\u015f olabilir.<\/p>\n<p>Buradan \u00e7\u0131kar\u0131labilecek sonu\u00e7, yaln\u0131zca <strong>belirli bir hakk\u0131n mevcut mevzuata g\u00f6re do\u011fmad\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Bundan, ki\u015finin ma\u011fdur olmad\u0131\u011f\u0131 sonucu \u00e7\u0131kar\u0131lamaz.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc bir zarar\u0131n mevzuat\u0131n belirledi\u011fi e\u015fi\u011fin alt\u0131nda kalmas\u0131, o zarar\u0131n ger\u00e7ekli\u011fini ortadan kald\u0131rmaz.<\/p>\n<p><strong>Ma\u011fduriyet vard\u0131r; fakat hukuk onu yeterince tan\u0131mam\u0131\u015f olabilir.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Zarar ve ma\u011fduriyet zaman i\u00e7inde de\u011fi\u015febilir<\/strong><\/p>\n<p>\u00dcstelik sosyal g\u00fcvenlik hukukunu ilgilendiren zarar ve ma\u011fduriyetler her zaman meydana geldikleri anda b\u00fct\u00fcn sonu\u00e7lar\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kmayabilir.<\/p>\n<p>\u00d6zellikle g\u00f6rev s\u0131ras\u0131nda meydana gelen yaralanma ve buna ba\u011fl\u0131 maluliyetlerde, ilk anda mevzuat\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc e\u015fi\u011fin alt\u0131nda kalan bir durum zaman i\u00e7erisinde a\u011f\u0131rla\u015fabilir. Ki\u015finin \u00e7al\u0131\u015fma g\u00fcc\u00fcndeki kay\u0131p artabilir, sa\u011fl\u0131k ve ya\u015fam ko\u015fullar\u0131 \u00fczerindeki etkiler belirginle\u015febilir ve ba\u015flang\u0131\u00e7ta e\u015fik alt\u0131nda bulunan maluliyet veya ma\u011fduriyet ilerleyen y\u0131llarda bu e\u015fi\u011fi dahi a\u015fabilir.<\/p>\n<p>Bu nedenle bir olay\u0131n ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi tarihte mevzuat\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fcn alt\u0131nda kalmas\u0131, o olay\u0131n do\u011furdu\u011fu sosyal g\u00fcvenlik riskinin gelecekte de ayn\u0131 d\u00fczeyde kalaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmez.<\/p>\n<p><strong>Zarar\u0131n zaman i\u00e7inde geli\u015febilen niteli\u011fi, sosyal g\u00fcvenlik hukukunun da yaln\u0131zca olay\u0131n ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi andaki g\u00f6r\u00fcn\u00fcmle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmamas\u0131n\u0131 gerektirebilir.<\/strong><\/p>\n<p>Aksi h\u00e2lde ba\u015flang\u0131\u00e7ta mevzuat\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc e\u015fi\u011fin alt\u0131nda kalan bir ma\u011fduriyetin zaman i\u00e7erisinde a\u011f\u0131rla\u015fmas\u0131 ve ki\u015finin hayat\u0131n\u0131 giderek daha fazla etkilemesi, yaln\u0131zca ilk tespit esas al\u0131narak g\u00f6z ard\u0131 edilmi\u015f olur.<\/p>\n<p>Bu ise adalet duygusunu zedeleyebilecek bir sonu\u00e7tur.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc <strong>bir ma\u011fduriyetin belirli bir tarihte e\u015fik alt\u0131nda bulunmas\u0131, onun zaman i\u00e7erisinde b\u00fcy\u00fcmeyece\u011fi veya a\u011f\u0131rla\u015fmayaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmez.<\/strong><\/p>\n<p>7594 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un getirdi\u011fi d\u00fczenleme bu bak\u0131mdan, ge\u00e7mi\u015fte yeterince kar\u015f\u0131lanmam\u0131\u015f durumlar\u0131n bug\u00fcn yeniden de\u011ferlendirilmesine imk\u00e2n vermesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan ayr\u0131ca \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Ge\u00e7mi\u015fte kar\u015f\u0131lanmayan ma\u011fduriyet<\/strong><\/p>\n<p>Hukuk d\u00fczeni, haklar\u0131n do\u011fumu i\u00e7in \u00f6l\u00e7\u00fctler belirlemek zorundad\u0131r. Ancak zaman i\u00e7inde bu \u00f6l\u00e7\u00fctlerin baz\u0131 ger\u00e7ek hayat durumlar\u0131n\u0131 yeterince kar\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131kabilir.<\/p>\n<p>\u00d6zellikle sosyal g\u00fcvenlik hukukunda hayat\u0131n b\u00fct\u00fcn risklerini \u00f6nceden ve eksiksiz bi\u00e7imde kategorilere ay\u0131rmak kolay de\u011fildir.<\/p>\n<p>Bir ki\u015finin belirli bir maluliyet derecesine ula\u015fmamas\u0131, onun g\u00f6rev s\u0131ras\u0131nda u\u011frad\u0131\u011f\u0131 zarar\u0131n \u00f6nemsiz oldu\u011fu anlam\u0131na gelmeyebilir.<\/p>\n<p>Buradaki sorun \u00e7o\u011fu zaman zarar\u0131n yoklu\u011fu de\u011fil, <strong>zarar\u0131n mevcut mevzuat i\u00e7inde yeterli bir sosyal g\u00fcvenlik sonucuna ba\u011flanmam\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>\u0130\u015fte bu noktada kanun koyucunun sonradan m\u00fcdahalesi \u00f6nem kazan\u0131r.<\/p>\n<p>Ge\u00e7mi\u015fte mevzuat\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc e\u015fi\u011fe ula\u015fmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in koruma d\u0131\u015f\u0131nda kalan bir ki\u015finin durumunun bug\u00fcn yeniden de\u011ferlendirilmesi, ge\u00e7mi\u015fte kazan\u0131lm\u0131\u015f bir hakk\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesi de\u011fildir.<\/p>\n<p>Yeni kanun, ge\u00e7mi\u015fte tamamlanm\u0131\u015f bir hukuki sonucu bozmak yerine, ge\u00e7mi\u015fte yeterince kar\u015f\u0131lanmam\u0131\u015f bir sosyal g\u00fcvenlik ihtiyac\u0131na yeni bir hukuki sonu\u00e7 ba\u011flamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Bu y\u00f6n\u00fcyle 7594 say\u0131l\u0131 Kanun, ge\u00e7mi\u015fte ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f ancak d\u00f6nemin mevzuat\u0131 i\u00e7inde yeterince kar\u015f\u0131lanmam\u0131\u015f bir ma\u011fduriyetin bug\u00fcn giderilmesine y\u00f6nelik bir d\u00fczenleme olarak de\u011ferlendirilebilir.<\/p>\n<p><strong>Ge\u00e7mi\u015fe temas etmek, ge\u00e7mi\u015fe y\u00fcr\u00fcmek de\u011fildir<\/strong><\/p>\n<p>Kanunlar\u0131n zaman bak\u0131m\u0131ndan uygulanmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan da \u00f6nemli bir ayr\u0131m bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Yeni kanunun ge\u00e7mi\u015fte meydana gelmi\u015f olaylar\u0131 esas almas\u0131, tek ba\u015f\u0131na kanunun ge\u00e7mi\u015fe y\u00fcr\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc anlam\u0131na gelmez.<\/p>\n<p>As\u0131l soru \u015fudur:<\/p>\n<p><strong>Yeni kanun ge\u00e7mi\u015fte tamamlanm\u0131\u015f bir hukuki sonucu mu de\u011fi\u015ftiriyor, yoksa ge\u00e7mi\u015fte meydana gelen bir olaydan hareketle bug\u00fcn ve gelecek bak\u0131m\u0131ndan yeni bir hukuki sonu\u00e7 mu \u00f6ng\u00f6r\u00fcyor?<\/strong><\/p>\n<p>Ge\u00e7mi\u015fte kesinle\u015fmi\u015f ve ki\u015fiselle\u015fmi\u015f bir hakk\u0131n daha sonra kanunla ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ile ge\u00e7mi\u015fte meydana gelen bir olay nedeniyle bug\u00fcn yeni bir sosyal g\u00fcvenlik hakk\u0131 tan\u0131nmas\u0131 ayn\u0131 hukuki mesele de\u011fildir.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.hukukihaber.net\/7594-sayili-bazi-kanunlarda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun\" rel=\"dofollow\">7594 say\u0131l\u0131 Kanun<\/a> bak\u0131m\u0131ndan d\u00fczenlemenin a\u011f\u0131rl\u0131k noktas\u0131 ikinci durumdur.<\/p>\n<p>Kanun, ge\u00e7mi\u015fte meydana gelen belirli olaylar\u0131 esas almakta; fakat bu olaylardan kaynaklanan ve daha \u00f6nce yeterince kar\u015f\u0131lanmam\u0131\u015f ma\u011fduriyetler bak\u0131m\u0131ndan bug\u00fcn yeni bir sosyal g\u00fcvenlik korumas\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Dolay\u0131s\u0131yla burada \u00f6ncelikle ge\u00e7mi\u015fe y\u00fcr\u00fcyen bir kanun sorunundan de\u011fil, <strong>ge\u00e7mi\u015fte eksik kalan hukuki koruman\u0131n bug\u00fcn tamamlanmas\u0131ndan<\/strong> s\u00f6z etmek gerekir.<\/p>\n<p><strong>Kazan\u0131lm\u0131\u015f hakk\u0131n \u00f6tesinde: Eksik kalan hakk\u0131n teslimi<\/strong><\/p>\n<p>Kazan\u0131lm\u0131\u015f hak, hukuk g\u00fcvenli\u011finin \u00f6nemli unsurlar\u0131ndand\u0131r. Hukuk d\u00fczeni taraf\u0131ndan kazan\u0131lm\u0131\u015f ve ki\u015fiselle\u015fmi\u015f bir hakk\u0131n sonradan keyf\u00ee bi\u00e7imde ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 kabul edilemez.<\/p>\n<p>Ancak kazan\u0131lm\u0131\u015f hakk\u0131n korunmas\u0131n\u0131 yaln\u0131zca <strong>mevcut olan\u0131 korumak<\/strong> \u015feklinde anlamak da eksik olur.<\/p>\n<p>Hukukun g\u00f6revi yaln\u0131zca ge\u00e7mi\u015fte kazan\u0131lm\u0131\u015f haklar\u0131 korumak de\u011fildir. Hukuk, ayn\u0131 zamanda daha \u00f6nce yeterince kar\u015f\u0131lanmam\u0131\u015f ve hakl\u0131 bir nedene dayanan ma\u011fduriyetleri giderebilecek imk\u00e2nlar\u0131 da yaratabilmelidir.<\/p>\n<p>Bu nedenle kazan\u0131lm\u0131\u015f hakk\u0131n korunmas\u0131, adalet d\u00fc\u015f\u00fcncesinden ba\u011f\u0131ms\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez.<\/p>\n<p><strong>Kazan\u0131lm\u0131\u015f hakk\u0131n korunmas\u0131, hakl\u0131 bir nedene ra\u011fmen zaman\u0131nda hakka d\u00f6n\u00fc\u015fememi\u015f bir ma\u011fduriyetin hukuk d\u00fczenince sonradan giderilmesini de d\u0131\u015flamamal\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>Burada ama\u00e7, teknik anlamda hi\u00e7 do\u011fmam\u0131\u015f her t\u00fcrl\u00fc menfaatin sonradan \u201ckazan\u0131lm\u0131\u015f hak\u201d h\u00e2line getirilmesi de\u011fildir.<\/p>\n<p>S\u00f6z konusu olan; hakl\u0131 bir hukuki veya sosyal nedene dayanan bir ma\u011fduriyetin, d\u00f6nemin mevzuat\u0131nda yer alan bir e\u015fik veya s\u0131n\u0131rlama nedeniyle yeterli bir hukuki korumaya d\u00f6n\u00fc\u015fememi\u015f olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>B\u00f6yle bir durumda sonradan yap\u0131lan d\u00fczenleme, ge\u00e7mi\u015fte kazan\u0131lm\u0131\u015f bir hakk\u0131 de\u011fi\u015ftirmemekte; <strong>ge\u00e7mi\u015fte kar\u015f\u0131lanmam\u0131\u015f ma\u011fduriyeti gidermektedir.<\/strong><\/p>\n<p>Bu nedenle mesele yaln\u0131zca kazan\u0131lm\u0131\u015f hakk\u0131n korunmas\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n<p>Mesele ayn\u0131 zamanda <strong>daha \u00f6nce koruma d\u0131\u015f\u0131nda b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f bir ma\u011fduriyetin bug\u00fcn hakka d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesidir.<\/strong><\/p>\n<p>Adalet bazen mevcut hakk\u0131 korumakt\u0131r; bazen de zaman\u0131nda teslim edilmemi\u015f hakk\u0131 teslim etmektir.<\/p>\n<p><strong>E\u015fitlik ve sosyal devlet<\/strong><\/p>\n<p>D\u00fczenlemenin e\u015fitlik boyutu da g\u00f6z ard\u0131 edilmemelidir.<\/p>\n<p>Anayasa\u2019n\u0131n 10. maddesindeki e\u015fitlik ilkesi, her durumda herkese ayn\u0131 kural\u0131n uygulanmas\u0131n\u0131 de\u011fil, benzer durumda bulunanlar\u0131n hakl\u0131 bir neden olmaks\u0131z\u0131n farkl\u0131 muameleye tabi tutulmamas\u0131n\u0131 gerektirir.<\/p>\n<p>Ge\u00e7mi\u015fte ayn\u0131 veya benzer sosyal riske maruz kalan, ancak yaln\u0131zca mevzuat\u0131n belirledi\u011fi bir e\u015fik nedeniyle yeterli korumadan yararlanamayan ki\u015filerin durumunun sonradan yeniden de\u011ferlendirilmesi, e\u015fitlik d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle de ili\u015fkilidir.<\/p>\n<p>Ancak burada e\u015fitlikten daha geni\u015f bir mesele vard\u0131r:<\/p>\n<p><strong>Daha \u00f6nce yeterince kar\u015f\u0131lanmam\u0131\u015f bir ma\u011fduriyetin sosyal devlet ilkesi do\u011frultusunda giderilmesi.<\/strong><\/p>\n<p>Sosyal devlet yaln\u0131zca mevcut sosyal g\u00fcvenlik haklar\u0131n\u0131 koruyan bir devlet anlay\u0131\u015f\u0131ndan ibaret de\u011fildir. Sosyal devlet ayn\u0131 zamanda ortaya \u00e7\u0131kan sosyal riskleri g\u00f6rmek, ma\u011fduriyetleri de\u011ferlendirmek ve gerekti\u011finde yeni koruma mekanizmalar\u0131 geli\u015ftirmek zorundad\u0131r.<\/p>\n<p>Bu nedenle ge\u00e7mi\u015fte yeterince korunmam\u0131\u015f bir ma\u011fduriyet alan\u0131n\u0131n bug\u00fcn sosyal g\u00fcvenlik sistemi i\u00e7ine al\u0131nmas\u0131, sosyal devlet ilkesinin do\u011fal bir sonucu olarak de\u011ferlendirilebilir.<\/p>\n<p><strong>Sosyal devlet, hukuk devletinin alternatifi de\u011fil; onun sosyal adalet boyutudur.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ge\u00e7 gelen adalet, de\u011fersiz adalet de\u011fildir<\/strong><\/p>\n<p>Hukuk ve adalet tart\u0131\u015fmalar\u0131nda s\u0131k\u00e7a kullan\u0131lan bir s\u00f6z vard\u0131r:<\/p>\n<p><strong>\u201cGe\u00e7 gelen adalet, adalet de\u011fildir.\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Bu s\u00f6z\u00fcn ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 uyar\u0131 elbette \u00f6nemlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc geciken adalet, bazen telafisi m\u00fcmk\u00fcn olmayan sonu\u00e7lar do\u011furabilir. Zaman\u0131nda tan\u0131nmayan bir hak veya zaman\u0131nda giderilmeyen bir ma\u011fduriyet, ki\u015finin hayat\u0131nda kal\u0131c\u0131 kay\u0131plara yol a\u00e7abilir.<\/p>\n<p>Ancak bize g\u00f6re adaletin gecikmesi ile adaletin hi\u00e7 tecelli etmemesi aras\u0131nda \u00f6nemli bir fark vard\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Ge\u00e7 gelen adalet, zaman\u0131nda gelen adaletin yerini tutmayabilir; fakat adalet olmaktan \u00e7\u0131kmaz.<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc hi\u00e7 tecelli etmeyen adalet ile ge\u00e7 de olsa tecelli eden adalet ayn\u0131 \u015fey de\u011fildir.<\/p>\n<p>Ge\u00e7 gelen bir hak, ge\u00e7mi\u015fte ya\u015fanan zarar\u0131 b\u00fct\u00fcn\u00fcyle ortadan kald\u0131ramaz. Ya\u015fananlar\u0131 geri alamaz. Fakat ma\u011fduriyetin hukuk taraf\u0131ndan tan\u0131nmas\u0131n\u0131 ve m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu \u00f6l\u00e7\u00fcde telafi edilmesini sa\u011flar.<\/p>\n<p>Bu nedenle bize g\u00f6re:<\/p>\n<p><strong>Ge\u00e7 gelen adalet, gecikmi\u015f adalettir; yok olmu\u015f adalet de\u011fildir.<\/strong><\/p>\n<p>7594 say\u0131l\u0131 Kanun da bu d\u00fc\u015f\u00fcncenin somut bir \u00f6rne\u011fi olarak g\u00f6r\u00fclebilir.<\/p>\n<p>Y\u0131llar \u00f6nce meydana gelen bir olay nedeniyle ortaya \u00e7\u0131kan ma\u011fduriyet, o tarihte mevcut hukuk d\u00fczeni i\u00e7erisinde yeterli bir sosyal g\u00fcvenlik korumas\u0131na kavu\u015fmam\u0131\u015f olabilir. Ancak kanun koyucu bug\u00fcn bu ma\u011fduriyeti fark ederek yeni bir hak tan\u0131yorsa, bu d\u00fczenleme yaln\u0131zca ge\u00e7mi\u015fe ili\u015fkin bir eksikli\u011fi de\u011fil, bug\u00fcn\u00fcn adalet anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 da d\u00fczeltmektedir.<\/p>\n<p>Ge\u00e7 kalm\u0131\u015f olmas\u0131, yap\u0131lan d\u00fczenlemeyi anlams\u0131zla\u015ft\u0131rmaz.<\/p>\n<p>Tam tersine, <strong>gecikmi\u015f de olsa hakk\u0131n teslim edilmesi, hukuk d\u00fczeninin kendi eksikli\u011fini d\u00fczeltme iradesini g\u00f6sterir.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Sonu\u00e7<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.hukukihaber.net\/7594-sayili-bazi-kanunlarda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun\" rel=\"dofollow\">7594 say\u0131l\u0131 Kanun<\/a>\u2019un \u00f6nemi, yaln\u0131zca sosyal g\u00fcvenlik sistemine ekledi\u011fi yeni bir ayl\u0131k hakk\u0131ndan ibaret de\u011fildir.<\/p>\n<div data-channel=\"121\" data-advert=\"temedya\" data-rotation=\"120\" class=\"mb-3 text-center\"><\/div>\n<div data-channel=\"121\" data-advert=\"temedya\" data-rotation=\"120\" class=\"mb-3 text-center\"><\/div>\n<p>Kanun, ge\u00e7mi\u015fte meydana gelen olaylar nedeniyle ortaya \u00e7\u0131kan; ancak d\u00f6nemin mevzuat\u0131n\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc e\u015fikler nedeniyle yeterince korunamam\u0131\u015f belirli bir ma\u011fduriyet alan\u0131n\u0131 bug\u00fcn yeniden de\u011ferlendirmektedir.<\/p>\n<p>Burada temel ayr\u0131m\u0131 unutmamak gerekir:<\/p>\n<p><strong>Bir ki\u015finin belirli bir sosyal g\u00fcvenlik stat\u00fcs\u00fcn\u00fc kazanamamas\u0131 ile hi\u00e7bir ma\u011fduriyet ya\u015famam\u0131\u015f olmas\u0131 ayn\u0131 \u015fey de\u011fildir.<\/strong><\/p>\n<p>Mevzuat\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc e\u015fik, ma\u011fduriyetin \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc de\u011fildir.<\/p>\n<p>Kazan\u0131lm\u0131\u015f hakk\u0131n korunmas\u0131 da ge\u00e7mi\u015fte kar\u015f\u0131lanmam\u0131\u015f her ma\u011fduriyetin sonsuza kadar hukukun d\u0131\u015f\u0131nda kalaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmez.<\/p>\n<p><strong>Kazan\u0131lm\u0131\u015f hakk\u0131n korunmas\u0131 kadar, hakl\u0131 bir nedene ra\u011fmen zaman\u0131nda hakka d\u00f6n\u00fc\u015fememi\u015f ma\u011fduriyetin giderilmesi de adaletin gere\u011fidir.<\/strong><\/p>\n<p>Bu a\u00e7\u0131dan 7594 say\u0131l\u0131 Kanun, yaln\u0131zca yeni bir sosyal g\u00fcvenlik hakk\u0131 getirmemekte; <strong>ge\u00e7mi\u015fte yeterince kar\u015f\u0131lanmam\u0131\u015f bir ma\u011fduriyeti bug\u00fcn hukuk d\u00fczeninin g\u00f6rmesini ve ona bir sonu\u00e7 ba\u011flamas\u0131n\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc baz\u0131 ma\u011fduriyetler ortaya \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131 g\u00fcn b\u00fct\u00fcn a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131yla g\u00f6r\u00fcnmeyebilir. Baz\u0131lar\u0131 y\u0131llar i\u00e7inde b\u00fcy\u00fcyebilir, derinle\u015febilir ve ba\u015flang\u0131\u00e7ta mevzuat\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc e\u015fi\u011fin alt\u0131nda kalan zarar, zamanla o e\u015fi\u011fi dahi a\u015fabilir.<\/p>\n<p>Bu nedenle hukuk, ge\u00e7mi\u015fteki bir olay\u0131n yaln\u0131zca ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi andaki foto\u011fraf\u0131na de\u011fil, o olay\u0131n insan hayat\u0131nda zaman i\u00e7inde meydana getirdi\u011fi sonu\u00e7lara da bakabilmelidir.<\/p>\n<p><strong>Ge\u00e7mi\u015f de\u011fi\u015ftirilemez. Fakat ge\u00e7mi\u015fte eksik kalan adalet bug\u00fcn tamamlanabilir.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ge\u00e7 gelen adalet, zaman\u0131nda gelen adalet kadar k\u0131ymetli olmayabilir; fakat yine de adalettir.<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.hukukihaber.net\/prof-dr-seyithan-deliduman\" title=\"Prof. Dr. Seyithan DEL\u0130DUMAN\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" alt=\"Prof. Dr. Seyithan DEL\u0130DUMAN\" height=\"96\" src=\"https:\/\/hukukihabernet.teimg.com\/crop\/200x200\/hukukihaber-net\/uploads\/2025\/12\/seyithan-deliduman.jpg\" width=\"96\" \/><\/a><\/p>\n<h4><strong><a href=\"https:\/\/www.hukukihaber.net\/prof-dr-seyithan-deliduman\" title=\"Prof. Dr. Seyithan DEL\u0130DUMAN\">Prof. Dr. Seyithan DEL\u0130DUMAN<\/a><\/strong><\/h4>\n<div class=\"article-source py-3 small \">\n    <\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bir kanun bug\u00fcn y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girer; fakat bazen d\u00fczenledi\u011fi ma\u011fduriyet y\u0131llar \u00f6nce ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. 7594 say\u0131l\u0131 Baz\u0131 Kanunlarda De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131na Dair Kanun, 9 A\u011fustos 2026 tarihinde kabul edilmi\u015f ve 18 A\u011fustos 2026 tarihli ve 33344 say\u0131l\u0131 Resm\u00ee Gazete\u2019de yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Kanun, sosyal g\u00fcvenlik alan\u0131nda \u00e7e\u015fitli de\u011fi\u015fiklikler getirirken; \u00f6zellikle \u015fehit ana ve babalar\u0131na ayl\u0131k ba\u011flanmas\u0131, vazife malull\u00fc\u011f\u00fc ayl\u0131klar\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11995,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-11994","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-diger"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11994","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11994"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11994\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11995"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11994"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11994"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11994"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}