{"id":11954,"date":"2026-08-14T16:37:00","date_gmt":"2026-08-14T16:37:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/2026\/08\/14\/etkin-pismanliktan-yararlanan-sanigin-beyanlarinin-delil-degeri-ve-guvenilirligi-sorunu\/"},"modified":"2026-08-14T16:37:00","modified_gmt":"2026-08-14T16:37:00","slug":"etkin-pismanliktan-yararlanan-sanigin-beyanlarinin-delil-degeri-ve-guvenilirligi-sorunu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/2026\/08\/14\/etkin-pismanliktan-yararlanan-sanigin-beyanlarinin-delil-degeri-ve-guvenilirligi-sorunu\/","title":{"rendered":"ETK\u0130N P\u0130\u015eMANLIKTAN YARARLANAN SANI\u011eIN BEYANLARININ DEL\u0130L DE\u011eER\u0130 VE G\u00dcVEN\u0130L\u0130RL\u0130\u011e\u0130 SORUNU"},"content":{"rendered":"

Ceza hukukunun amac\u0131, hukuka uygun deliller ile maddi ger\u00e7e\u011fe ula\u015fmakt\u0131r. Bu amaca ula\u015fmakta delilin hukuka uygun elde edilmesi kadar, denetlenebilir ve g\u00fcvenilir olmas\u0131 gerekmektedir. T\u00fcrk ceza muhakemesi sisteminde hakimin delilleri serbest\u00e7e de\u011ferlendirmesi yetkisi bulunsa da bu yetki s\u0131n\u0131rs\u0131z de\u011fildir. Hakim verece\u011fi kararda vicdani kanaatinin objektif ve denetlenebilir delillere dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 gerek\u00e7elendirmesi gerekmektedir.<\/p>\n

Bu \u00e7er\u00e7evede, etkin pi\u015fmanl\u0131k h\u00fck\u00fcmlerinden yararlanan san\u0131\u011f\u0131n ayn\u0131 dosyada yarg\u0131lanan di\u011fer san\u0131klar hakk\u0131nda verdi\u011fi beyanlar\u0131n hangi \u00f6l\u00e7\u00fcde h\u00fckme esas al\u0131nabilece\u011fi, \u00f6\u011fretide ve yarg\u0131 uygulamas\u0131nda tart\u0131\u015fmal\u0131 konular\u0131n ba\u015f\u0131nda gelmektedir. \u00d6zellikle \u00f6rg\u00fctl\u00fc su\u00e7lar ve uyu\u015fturucu ticareti su\u00e7lar\u0131nda etkin pi\u015fmanl\u0131k kurumunun yayg\u0131n olarak uygulanmas\u0131, bu tart\u0131\u015fmay\u0131 daha da \u00f6nemli h\u00e2le getirmi\u015ftir.<\/p>\n

Doktrin ve yarg\u0131 kararlar\u0131, etkin pi\u015fmanl\u0131ktan yararlanan ki\u015finin beyan\u0131n\u0131 s\u0131radan bir tan\u0131k beyan\u0131ndan ay\u0131r\u0131r. Ki\u015finin ceza indirimi alma arzusu, beyan\u0131n tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 zedelemektedir. Bu nedenle, beyan sahibinin “hukuki menfaati” bulundu\u011fu ger\u00e7e\u011fi, mahkemenin g\u00fcvenilirlik de\u011ferlendirmesinde ilk s\u0131rada yer almak zorundad\u0131r. Etkin pi\u015fmanl\u0131ktan faydalanan san\u0131\u011f\u0131n ba\u015fkaca bir san\u0131k hakk\u0131ndaki beyan\u0131 tek ba\u015f\u0131na h\u00fckme esas al\u0131namaz. Al\u0131nmas\u0131 halinde adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 ve masumiyet karinesi zedelenmi\u015f olacakt\u0131r. Etkin pi\u015fmanl\u0131ktan yararlanan san\u0131\u011f\u0131n beyanlar\u0131, dosyan\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fc i\u00e7inde; tutarl\u0131l\u0131k, samimiyet, menfaat saiki, somutla\u015ft\u0131r\u0131labilirlik ve di\u011fer delillerle uyum bak\u0131m\u0131ndan de\u011ferlendirilmelidir.<\/p>\n

Etkin pi\u015fmanl\u0131k; i\u015flenmi\u015f bir su\u00e7ta fail taraf\u0131ndan, su\u00e7un delillerini ve i\u015f birli\u011fi yapt\u0131\u011f\u0131 ki\u015filerin adli makamlar\u0131n \u00f6\u011frenmesinden \u00f6nce ortaya \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak ve \/ veya zarar\u0131n giderilmesini te\u015fvik etmek amac\u0131yla uygulanan bir kurumdur.<\/p>\n

Belirli \u015fartlar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi halinde failin cezas\u0131nda indirim yap\u0131lmas\u0131na veya tamamen cezas\u0131zl\u0131\u011f\u0131na karar verilmesine imkan sa\u011flamaktad\u0131r.<\/p>\n

Etkin pi\u015fmanl\u0131ktan yararlanmak isteyen fail vermi\u015f oldu\u011fu beyanlarda belirli \u015fartlar\u0131 sa\u011flamak ko\u015fuluyla soru\u015fturma ve kovu\u015fturma makam\u0131n\u0131 ikna edebilecektir. Yarg\u0131lama da failin hukuki durumunu \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde etkiyecek bu hususta failin yarg\u0131 erklerini ikna etme \u00e7abas\u0131nda daha fazla indirim alabilmek ad\u0131na ba\u015fkalar\u0131n\u0131 su\u00e7lama niteli\u011finde beyanlarda bulunma motivasyonu olduk\u00e7a y\u00fcksektir.<\/p>\n

UYU\u015eTURUCU SU\u00c7LARINDA ETK\u0130N P\u0130\u015eMANLIK M\u00dcESSES\u0130<\/strong><\/p>\n

Etkin pi\u015fmanl\u0131k Madde 192- (1) Uyu\u015fturucu veya uyar\u0131c\u0131 madde imal ve ticareti su\u00e7lar\u0131na i\u015ftirak etmi\u015f olan ki\u015fi, resmi makamlar taraf\u0131ndan haber al\u0131nmadan \u00f6nce, di\u011fer su\u00e7 ortaklar\u0131n\u0131 ve uyu\u015fturucu veya uyar\u0131c\u0131 maddelerin sakland\u0131\u011f\u0131 veya imal edildi\u011fi yerleri merciine haber verirse, verilen bilginin su\u00e7 ortaklar\u0131n\u0131n yakalanmas\u0131n\u0131 veya uyu\u015fturucu veya uyar\u0131c\u0131 maddenin ele ge\u00e7irilmesini sa\u011flamas\u0131 halinde, hakk\u0131nda cezaya h\u00fckmolunmaz.<\/p>\n

(2) Kullanmak i\u00e7in uyu\u015fturucu veya uyar\u0131c\u0131 madde sat\u0131n alan, kabul eden veya bulunduran ki\u015fi, resmi makamlar taraf\u0131ndan haber al\u0131nmadan \u00f6nce, bu maddeyi kimden, nerede ve ne zaman temin etti\u011fini merciine haber vererek su\u00e7lular\u0131n yakalanmalar\u0131n\u0131 veya uyu\u015fturucu veya uyar\u0131c\u0131 maddenin ele ge\u00e7irilmesini kolayla\u015ft\u0131r\u0131rsa, hakk\u0131nda cezaya h\u00fckmolunmaz.<\/p>\n

(3) Bu su\u00e7lar haber al\u0131nd\u0131ktan sonra g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak, su\u00e7un meydana \u00e7\u0131kmas\u0131na ve fail veya di\u011fer su\u00e7 ortaklar\u0131n\u0131n yakalanmas\u0131na hizmet ve yard\u0131m eden ki\u015fi hakk\u0131nda verilecek ceza, yard\u0131m\u0131n niteli\u011fine g\u00f6re d\u00f6rtte birden yar\u0131s\u0131na kadar\u0131 indirilir.<\/p>\n

(4) Uyu\u015fturucu veya uyar\u0131c\u0131 madde kullanan ki\u015fi, hakk\u0131nda kullanmak i\u00e7in uyu\u015fturucu veya uyar\u0131c\u0131 madde sat\u0131n almak, kabul etmek veya bulundurmaktan dolay\u0131 soru\u015fturma ba\u015flat\u0131lmadan \u00f6nce resmi makamlara veya sa\u011fl\u0131k kurulu\u015flar\u0131na ba\u015fvurarak tedavi ettirilmesini isterse, cezaya h\u00fckmolunmaz. (Ek c\u00fcmle: 24\/11\/2016-6763\/16 md.) Bu durumda kamu g\u00f6revlileri ile sa\u011fl\u0131k mesle\u011fi mensuplar\u0131n\u0131n 279 uncu ve 280 inci maddeler uyar\u0131nca su\u00e7u bildirme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc do\u011fmaz.<\/p>\n

Buna g\u00f6re; yaln\u0131zca isim vermek, soyut isnatta bulunmak veya san\u0131\u011f\u0131n zaten makamlarca bilinen hususlar\u0131 tekrarlamas\u0131 her olayda yeterli de\u011fildir. Beyan\u0131n, somut olayda su\u00e7un ya da su\u00e7 ortaklar\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131na ger\u00e7ek ve elveri\u015fli bir katk\u0131 sunup sunmad\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Ba\u015fka san\u0131k aleyhindeki beyan\u0131n mahk\u00fbmiyete esas al\u0131nabilmesi i\u00e7in \u00f6zellikle \u015fu hususlar ara\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r:<\/p>\n

– Beyan\u0131n soyut bir su\u00e7lamadan ibaret olup olmad\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n

– Beyan sahibinin etkin pi\u015fmanl\u0131ktan yararlanma veya kendi cezas\u0131n\u0131 azaltma y\u00f6n\u00fcnde menfaatinin bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n

– Beyan\u0131n soru\u015fturma ve kovu\u015fturma a\u015famalar\u0131nda tutarl\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n

– Fiziki takip, ileti\u015fim tespit tutanaklar\u0131, kriminal rapor, arama ve el koyma bulgular\u0131, tan\u0131k anlat\u0131mlar\u0131 veya san\u0131\u011f\u0131n ikrar\u0131 gibi ba\u011f\u0131ms\u0131z delillerle do\u011frulan\u0131p do\u011frulanmad\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n

– Beyan\u0131n san\u0131\u011f\u0131n \u00f6rg\u00fctsel konumu veya olay hakk\u0131ndaki ger\u00e7ek bilgi kapasitesiyle uyumlu olup olmad\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n

– Beyan sahibinin duru\u015fmada dinlenilerek san\u0131\u011fa soru sorma ve beyan\u0131 tart\u0131\u015fma imk\u00e2n\u0131 verilip verilmedi\u011fi.<\/p>\n

<\/div>\n
<\/div>\n

Burada as\u0131l mesele, etkin pi\u015fmanl\u0131ktan yararlanan san\u0131\u011f\u0131n beyan\u0131n\u0131n hi\u00e7bir delil de\u011feri bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrmek de\u011fildir. Aksine, bu beyan\u0131n delil olarak de\u011ferlendirilebilece\u011fi ancak g\u00fcvenilirli\u011finin ayr\u0131ca ve titizlikle denetlenmesi gerekti\u011fi<\/strong> kabul edilmelidir. Delilin hukuka uygun \u015fekilde elde edilmi\u015f olmas\u0131, onun ayn\u0131 zamanda do\u011fru ve g\u00fcvenilir oldu\u011fu anlam\u0131na gelmemektedir. \u00d6zellikle ki\u015finin kendi ceza sorumlulu\u011funu azaltabilecek bir hukuki menfaatinin bulundu\u011fu h\u00e2llerde, beyan\u0131n g\u00fcvenilirli\u011fi ayr\u0131ca sorgulanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Bu kapsamda mahkemenin yapmas\u0131 gereken; etkin pi\u015fmanl\u0131k beyan\u0131n\u0131 di\u011fer delillerden soyutlayarak de\u011fil, dosyan\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fc i\u00e7erisinde de\u011ferlendirmek ve beyan\u0131n hangi \u00f6l\u00e7\u00fcde ba\u011f\u0131ms\u0131z delillerle do\u011fruland\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koymakt\u0131r. Beyan\u0131n h\u00fckme esas al\u0131nmas\u0131 h\u00e2linde ise neden g\u00fcvenilir kabul edildi\u011fi, hangi objektif delillerle desteklendi\u011fi ve savunman\u0131n bu beyana y\u00f6nelik itirazlar\u0131n\u0131n neden kabul edilmedi\u011fi gerek\u00e7eli kararda somut bi\u00e7imde a\u00e7\u0131klanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Sonu\u00e7 olarak, etkin pi\u015fmanl\u0131k h\u00fck\u00fcmlerinden yararlanan san\u0131\u011f\u0131n ba\u015fka bir san\u0131k aleyhindeki beyan\u0131, mahk\u00fbmiyetin otomatik ve tart\u0131\u015fmas\u0131z bir delili olarak de\u011fil; hukuki menfaat, tutarl\u0131l\u0131k, somutluk, bilgi kayna\u011f\u0131 ve ba\u011f\u0131ms\u0131z delillerle do\u011frulanabilirlik, denetlenebilirlik kriterleri \u00e7er\u00e7evesinde de\u011ferlendirilmesi gereken bir delil olarak kabul edilmelidir.<\/strong> Ceza muhakemesinin amac\u0131 yaln\u0131zca su\u00e7un ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 de\u011fil, su\u00e7lunun hukuka uygun ve g\u00fcvenilir delillerle belirlenmesidir. Bu nedenle etkin pi\u015fmanl\u0131k kurumunun su\u00e7la m\u00fccadelede sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 imk\u00e2n ile san\u0131\u011f\u0131n adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 aras\u0131nda kurulacak denge, ceza adaletinin g\u00fcvenilirli\u011fi bak\u0131m\u0131ndan belirleyici \u00f6neme sahip olmaktad\u0131r.<\/p>\n

Nihayetinde, bir ki\u015finin daha az ceza almas\u0131n\u0131 veya cezas\u0131z kalmas\u0131n\u0131 sa\u011flayabilecek bir hukuki menfaat kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda verdi\u011fi beyan\u0131n, ba\u015fka bir ki\u015finin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve ceza sorumlulu\u011funu belirleyen tek ve belirleyici delil h\u00e2line getirilmesi, ceza muhakemesinin temel g\u00fcvenceleri bak\u0131m\u0131ndan son derece dikkatli yakla\u015f\u0131lmas\u0131 gereken bir durumdur. Mahk\u00fbmiyet, bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n su\u00e7lay\u0131c\u0131 anlat\u0131m\u0131na de\u011fil; bu anlat\u0131m\u0131n g\u00fcvenilirli\u011fini ortaya koyan, birbirini tamamlayan ve her t\u00fcrl\u00fc makul \u015f\u00fcpheyi a\u015fan delil b\u00fct\u00fcn\u00fcne dayanmal\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n

\"Av.<\/a><\/p>\n

Av. \u00c7i\u011fdem \u00c7ET\u0130N<\/a><\/strong><\/h4>\n\n
\n <\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ceza hukukunun amac\u0131, hukuka uygun deliller ile maddi ger\u00e7e\u011fe ula\u015fmakt\u0131r. Bu amaca ula\u015fmakta delilin hukuka uygun elde edilmesi kadar, denetlenebilir ve g\u00fcvenilir olmas\u0131 gerekmektedir. T\u00fcrk ceza muhakemesi sisteminde hakimin delilleri serbest\u00e7e de\u011ferlendirmesi yetkisi bulunsa da bu yetki s\u0131n\u0131rs\u0131z de\u011fildir. Hakim verece\u011fi kararda vicdani kanaatinin objektif ve denetlenebilir delillere dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 gerek\u00e7elendirmesi gerekmektedir. Bu \u00e7er\u00e7evede, etkin pi\u015fmanl\u0131k…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11955,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-11954","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-diger"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11954","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11954"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11954\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11955"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11954"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11954"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11954"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}