{"id":11649,"date":"2026-07-14T13:46:00","date_gmt":"2026-07-14T13:46:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/2026\/07\/14\/ceza-genel-kurulunun-2013-464-e-2015-132-k-sayili-karari\/"},"modified":"2026-07-14T13:46:00","modified_gmt":"2026-07-14T13:46:00","slug":"ceza-genel-kurulunun-2013-464-e-2015-132-k-sayili-karari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/2026\/07\/14\/ceza-genel-kurulunun-2013-464-e-2015-132-k-sayili-karari\/","title":{"rendered":"Ceza Genel Kurulu’nun 2013\/464 E., 2015\/132 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131"},"content":{"rendered":"

T.C.<\/strong><\/p>\n

Yarg\u0131tay<\/strong><\/p>\n

Ceza Genel Kurulu <\/strong><\/p>\n

2013\/464 E., 2015\/132 K.<\/strong><\/p>\n

ATE\u015eL\u0130 S\u0130LAHLAR KANUNUNA MUHALEFET
\nHUKUKA AYKIRI DEL\u0130L
\nARAMA G\u00dcVEN\u0130RL\u0130\u011e\u0130
\n\u0130\u015eLEM TANI\u011eI BULUNDURULMASI ZORUNLULU\u011eU
\nATE\u015eL\u0130 S\u0130LAHLAR VE BI\u00c7AKLAR \u0130LE D\u0130\u011eER ALETLER HAKKINDA KANUN (6136) Madde 12
\nATE\u015eL\u0130 S\u0130LAHLAR VE BI\u00c7AKLAR \u0130LE D\u0130\u011eER ALETLER HAKKINDA KANUN (6136) Madde 13
\nATE\u015eL\u0130 S\u0130LAHLAR VE BI\u00c7AKLAR \u0130LE D\u0130\u011eER ALETLER HAKKINDA KANUN (6136) Madde 11
\nT\u00dcRK CEZA KANUNU (M\u00dcLGA) (765) Madde 59
\nT\u00dcRK CEZA KANUNU (TCK) (5237) Madde 53
\nT\u00dcRK CEZA KANUNU (TCK) (5237) Madde 54
\nT\u00dcRK CEZA KANUNU (TCK) (5237) Madde 63
\nCEZA MUHAKEMES\u0130 KANUNU (CMK) (5271) Madde 119
\nCEZA MUHAKEMES\u0130 KANUNU (CMK) (5271) Madde 250
\nCEZA MUHAKEMES\u0130 KANUNU (CMK) (5271) Madde 169
\nCEZA MUHAKEMES\u0130 KANUNU (CMK) (5271) Madde 116
\n1982 ANAYASASI (2709) Madde 36
\n1982 ANAYASASI (2709) Madde 148<\/strong><\/p>\n

“\u0130\u00e7tihat Metni”<\/strong><\/p>\n

San\u0131k \u0130.. K.. hakk\u0131nda ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne silah sa\u011flama su\u00e7undan a\u00e7\u0131lan kamu davas\u0131n\u0131n yap\u0131lan yarg\u0131lamas\u0131 sonucunda eylemin bireysel silah ticareti su\u00e7unu olu\u015fturdu\u011fu kabul edilerek 6136 say\u0131l\u0131 Kanunun 12\/1, 765 say\u0131l\u0131 TCK\u2019nun 59\/2, 5237 say\u0131l\u0131 TCK\u2019nun 53, 54 ve 63. maddeleri uyar\u0131nca 4 y\u0131l 2 ay hapis ve 375 Lira adli para cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na, hak yoksunlu\u011funa, m\u00fcsadereye ve mahsuba ili\u015fkin, Van 3. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesince verilen 10.07.2008 g\u00fcn ve 28-327 say\u0131l\u0131 h\u00fckm\u00fcn san\u0131k m\u00fcdafii taraf\u0131ndan temyiz edilmesi \u00fczerine dosyay\u0131 inceleyen Yarg\u0131tay 9. Ceza Dairesince 09.01.2012 g\u00fcn ve 22094-394 say\u0131 ile d\u00fczeltilerek onanmas\u0131na karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n

Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ise 19.03.2012 g\u00fcn ve 16586 say\u0131 ile;<\/p>\n

\u201cBireysel mermi ticareti yapmak su\u00e7u 6136 say\u0131l\u0131 Kanunun 12. maddesinde ‘Her kim bu Kanunun kapsam\u0131na giren ate\u015fli silahlarla bunlara ait mermileri \u00fclkeye sokar veya sokmaya kalk\u0131\u015f\u0131r veya bunlar\u0131n \u00fclkeye sokulmas\u0131na arac\u0131l\u0131k eder veya bunlar\u0131 29.6.2004 tarihli ve 5201 say\u0131l\u0131 Harp Ara\u00e7 ve Gere\u00e7leri ile Sil\u00e2h, M\u00fchimmat ve Patlay\u0131c\u0131 Madde \u00dcreten Sanayi Kurulu\u015flar\u0131n\u0131n Denetimi Hakk\u0131nda Kanun h\u00fck\u00fcmleri d\u0131\u015f\u0131nda \u00fclkede yapar veya bu suretle \u00fclkeye sokulmu\u015f ve \u00fclkede yap\u0131lm\u0131\u015f olan ate\u015fli silahlar\u0131 veya mermileri bir yerden di\u011fer bir yere ta\u015f\u0131r veya yollar veya ta\u015f\u0131maya bilerek arac\u0131l\u0131k eder, satar veya satmaya arac\u0131l\u0131k ederse veya bu ama\u00e7la bulundurursa be\u015f y\u0131ldan on iki y\u0131la kadar hapis ve be\u015f y\u00fcz g\u00fcnden be\u015f bin g\u00fcne kadar adl\u00ee para edas\u0131yla cezaland\u0131r\u0131l\u0131r’ \u015feklinde, yasak mermi bulundurmak su\u00e7u ise ayn\u0131 Kanunun 13. maddesinde ‘Bu Kanun h\u00fck\u00fcmlerine ayk\u0131r\u0131 olarak ate\u015fli silahlarla bunlara ait mermileri sat\u0131n alan veya ta\u015f\u0131yanlar veya bulunduranlar hakk\u0131nda bir y\u0131ldan \u00fc\u00e7 y\u0131la kadar hapis ve otuz g\u00fcnden y\u00fcz g\u00fcne kadar adl\u00ee para cezas\u0131na h\u00fckmolunur’ \u015feklinde d\u00fczenlenmi\u015f olup maddenin 3. f\u0131kras\u0131nda ‘Bu Kanunun 12 nci maddesinin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda say\u0131lanlar d\u0131\u015f\u0131ndaki ate\u015fli silah\u0131n bir adet olmas\u0131 ve mutat say\u0131daki mermilerinin ev veya i\u015fyerinde bulundurulmas\u0131 halinde verilecek ceza bir y\u0131ldan iki y\u0131la kadar hapis ve yirmibe\u015f g\u00fcnden y\u00fcz g\u00fcne kadar adl\u00ee para cezas\u0131d\u0131r’ \u015feklinde d\u00fczenlemeye yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n

6136 say\u0131l\u0131 Kanunda yasak silahlar bak\u0131m\u0131ndan say\u0131sal ve nitelik itibariyle, yasak mermiler bak\u0131m\u0131ndan ise sadece say\u0131sal vahamet hali d\u00fczenlenmi\u015f oldu\u011fundan ele ge\u00e7en mermilerin niteli\u011fi ile \u00e7e\u015fitlili\u011finin su\u00e7 vasf\u0131n\u0131n belirlenmesi y\u00f6n\u00fcnden bir \u00f6nemi bulunmamaktad\u0131r. Nitekim Y\u00fcksek Yarg\u0131tay 8. Ceza Dairesinin konu ile ilgili uygulamaya y\u00f6n veren i\u00e7tihatlar\u0131nda da, 6136 say\u0131l\u0131 Kanunun 12\/1. maddesinde yaz\u0131l\u0131 olan bireysel mermi ticareti yapmak su\u00e7u y\u00f6n\u00fcnden mermi say\u0131s\u0131n\u0131n \u00f6neminin bulunmad\u0131\u011f\u0131, ticaret maksad\u0131yla hareket edilmesi ko\u015fulunun arand\u0131\u011f\u0131, silah ticareti hedef al\u0131nd\u0131\u011f\u0131ndan, san\u0131\u011f\u0131n amac\u0131 silah ticaretine y\u00f6nelik olmad\u0131k\u00e7a bu maddenin de\u011fil ayn\u0131 kanunun 13. maddesinin uygulanaca\u011f\u0131n\u0131n, ele ge\u00e7en mermi say\u0131s\u0131n\u0131n ticaret yapmak kast\u0131na delalet eden bir unsur olmay\u0131p 13. maddenin hangi f\u0131kras\u0131n\u0131n uygulanaca\u011f\u0131n\u0131 belirlemek bak\u0131m\u0131ndan esas al\u0131nd\u0131\u011f\u0131, uygulamada su\u00e7a konu mermi say\u0131s\u0131n\u0131n 51 ila 250 adet aras\u0131nda olmas\u0131 durumunda, say\u0131 mutad kabul edilerek eylemin 6136 say\u0131l\u0131 Kanunun 13. maddenin 3. f\u0131kras\u0131 kapsam\u0131nda kabul edildi\u011fi g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n

Bu a\u00e7\u0131klamalar ve konu ile ilgili yasal d\u00fczenlemeler ve yarg\u0131sal i\u00e7tihatlar kar\u015f\u0131s\u0131nda; somut olayda, yasad\u0131\u015f\u0131 silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc ile ba\u011flant\u0131s\u0131 oldu\u011funa ve mermi ticareti yapt\u0131\u011f\u0131na dair aleyhine herhangi bir delil elde edilmeyen san\u0131\u011f\u0131n, dosya kapsam\u0131ndaki delillerle sabit olan 228 adet yasak mermiyi evinde bulundurmaktan ibaret eyleminin, ele ge\u00e7en mermilerin say\u0131s\u0131 itibariyle 6136 say\u0131l\u0131 Kanunun 13. .maddesinin 3. f\u0131kras\u0131nda yaz\u0131l\u0131 su\u00e7 tipine uydu\u011fu halde evinde ele ge\u00e7en mermilerin say\u0131s\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde bunu ancak ticaretini yapmak i\u00e7in bulundurdu\u011fu kanaatiyle, salt varsay\u0131ma dayal\u0131 olarak mermi ticareti yapmak su\u00e7undan 6136 say\u0131l\u0131 Kanunun 12\/1. maddesi uyar\u0131nca cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na karar verilmesi usul ve yasaya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu gibi, Y\u00fcksek Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulunun 01.02.2005 tarih ve 193-2 say\u0131l\u0131 karar\u0131nda belirtilen ‘\u015e\u00fcphe ve ayd\u0131nlat\u0131lmam\u0131\u015f olaylar ve iddialar san\u0131\u011f\u0131n aleyhine yorumlanarak h\u00fck\u00fcm tesis edilmez. Ceza mahkumiyeti bir ihtimale de\u011fil, kesin ve a\u00e7\u0131k bir ispata dayanmal\u0131d\u0131r. Bu ispat teorik de olsa hi\u00e7 bir ku\u015fku ve ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc bir olu\u015fa olanak vermemelidir. Y\u00fcksek dahi olsa bir ihtimale dayan\u0131larak san\u0131\u011f\u0131 cezaland\u0131rmak ceza yarg\u0131lamas\u0131n\u0131n en \u00f6nemli amac\u0131 olan ger\u00e7e\u011fe ula\u015fmadan h\u00fck\u00fcm vermektir, o halde ceza yarg\u0131lamas\u0131nda mahk\u00fbmiyet b\u00fcy\u00fck veya k\u00fc\u00e7\u00fck bir ihtimale de\u011fil ku\u015fkudan uzak bir kesinli\u011fe dayanmal\u0131d\u0131r’ \u015feklindeki temel hukuk prensiplerine de ayk\u0131r\u0131 olup bu nedenlerle h\u00fckm\u00fcn bozulmas\u0131 germektedir\u201d g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcyle itiraz kanun yoluna ba\u015fvurmu\u015ftur.<\/p>\n

CMK’nun 308. maddesi uyar\u0131nca inceleme yapan Yarg\u0131tay 9. Dairesince 09.04.2013 g\u00fcn ve 8270-5460 say\u0131 ile; itiraz nedenlerinin yerinde g\u00f6r\u00fclmedi\u011finden bahisle Yarg\u0131tay Birinci Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6nderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca de\u011ferlendirilerek a\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle karara ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

CEZA GENEL KURULU KARARI<\/strong><\/p>\n

\u00d6zel Daire ile Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 aras\u0131nda olu\u015fan ve Ceza Genel Kurulunca \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi gereken uyu\u015fmazl\u0131k; san\u0131\u011f\u0131n sabit kabul edilen 6136 say\u0131l\u0131 Kanuna muhalefet eyleminin an\u0131lan kanunun 12\/1. maddesi kapsam\u0131nda m\u0131 yoksa 13\/3. maddesi kapsam\u0131nda m\u0131 kald\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesine ili\u015fkin ise de; Anayasa Mahkemesi Birinci B\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn 07.03.2015 g\u00fcn ve 292288 say\u0131l\u0131 Resmi Gazetede Yay\u0131mlanan 19.11.2014 g\u00fcn ve 2013\/6183 Ba\u015fvuru numaral\u0131 karar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda, Yarg\u0131tay \u0130\u00e7 Y\u00f6netmeli\u011finin 27. maddesi uyar\u0131nca san\u0131\u011f\u0131n konutunda 5271 say\u0131l\u0131 CMK\u2019nun 119\/4. maddesine ayk\u0131r\u0131 davran\u0131larak o yer ihtiyar heyetinden veya kom\u015fular\u0131ndan iki ki\u015fi haz\u0131r bulundurulmaks\u0131z\u0131n yap\u0131lan arama neticesinde elde edilen delillerin \u201chukuka ayk\u0131r\u0131 delil\u201d olarak de\u011ferlendirilip de\u011ferlendirilemeyece\u011fi, hukuka ayk\u0131r\u0131 delil oldu\u011fu sonucuna ula\u015f\u0131lmas\u0131 durumunda ise aramada elde edilen maddi deliller d\u0131\u015f\u0131nda dosyada yer alan di\u011fer delillerin san\u0131\u011f\u0131n mahk\u00fbmiyeti i\u00e7in yeterli olup olmad\u0131\u011f\u0131 hususlar\u0131n\u0131n \u00f6ncelikle ele al\u0131nmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n

\u0130ncelenen dosya kapsam\u0131ndan;<\/p>\n

25.12.2005 Pazar g\u00fcn\u00fc ak\u015fam saatlerinde Van Emniyet M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc 155 polis imdat hatt\u0131n\u0131 arayan erkek bir \u015fahs\u0131n; \u201cK……….. evde PKK ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc patlay\u0131c\u0131 sakl\u0131yor ve valiye suikast d\u00fczenleyecekler, bunu e\u015fim bizzat kendisi bayanlar konu\u015furken duymu\u015f ve ben de bu evin \u00e7ok yak\u0131n\u0131nda ikamet ediyorum\u201d \u015feklinde bir ihbarda bulunmas\u0131 \u00fczerine kolluk g\u00f6revlilerince durumun CMK’nun 250. maddesi ile yetkili Van n\u00f6bet\u00e7i Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na bildirildi\u011fi,<\/p>\n

Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan ayn\u0131 g\u00fcn saat 20.00\u2019de gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hal nedeniyle h\u00e2kim karar\u0131 al\u0131nmadan belirtilen adreste arama yap\u0131lmas\u0131na yaz\u0131l\u0131 emir verildi\u011fi,<\/p>\n

\u00d6zel Harek\u00e2t \u015eube M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ekiplerince saat 22.00\u2019de arama yap\u0131lacak yere gidilip kap\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131nd\u0131\u011f\u0131, 5-7 dakika sonra kap\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131, i\u00e7eride bulunan inceleme d\u0131\u015f\u0131 san\u0131klar S.. K.., L.. U.., A.. K.., A.. U.. ve H.. K..\u2019\u0131n yakaland\u0131klar\u0131, gerekli g\u00fcvenlik \u00f6nlemleri al\u0131nd\u0131ktan sonra saat 22.30\u2019da ter\u00f6rle m\u00fccadele \u015fube g\u00f6revlilerince o yer ihtiyar heyetinden veya kom\u015fulardan iki ki\u015fi bulundurulmaks\u0131z\u0131n aramaya ba\u015fland\u0131\u011f\u0131, evin giri\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fcne g\u00f6re sa\u011fdan ikinci s\u0131rada bulunan odada sand\u0131k i\u00e7erisinde beze sar\u0131lm\u0131\u015f vaziyette men\u015fei belli olmayan Kale\u015fnikof marka uzun namlulu silaha ait 55 adet dolu fi\u015fek, ayn\u0131 odada giri\u015fin hemen kar\u015f\u0131s\u0131nda bulunan karyolan\u0131n alt\u0131ndaki tahta kutu i\u00e7erisinde 1 \u00e7ift yeni kahve renkli tabanca kabzas\u0131 ve siyah deri kap i\u00e7erisinde 1 adet kelep\u00e7e, evin banyo b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde naylon bidon i\u00e7erisinde siyah bir po\u015fetin i\u00e7erisine b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f vaziyette men\u015fei belli olmayan Bixi olarak tabir edilen tam otomatik uzun namlulu silahta ve Kanas tabir edilen suikast silah\u0131nda kullan\u0131lan 170 adet dolu fi\u015fek ve 3 adet men\u015fei belli olmayan 7.65 \u00e7apl\u0131 dolu fi\u015fek, evin bodrum b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde yap\u0131lan aramada sar\u0131 renkli bir s\u0131rt \u00e7antas\u0131 i\u00e7erisinde serum \u015fi\u015fesine konulmu\u015f siyah renkli toz bir madde, L.. U..\u2019\u0131n \u00fcst aramas\u0131nda ise bel k\u0131sm\u0131nda beyaz naylona sar\u0131lm\u0131\u015f vaziyette 1 adet 7.65 mm. \u00e7ap\u0131nda \u00fczerinde …………ibareleri bulunan tabanca, \u015farj\u00f6r ve \u015farj\u00f6r i\u00e7erisinde 7 adet \u00fczerinde SB 7.65 ibaresi bulunan dolu fi\u015fe\u011fin ele ge\u00e7irilip zapt edildi\u011fi,
\nVan 4. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesi N\u00f6bet\u00e7i H\u00e2kimli\u011fince 26.12.2005 g\u00fcn ve 558 m\u00fcteferrik say\u0131 ile arama ve el koyma i\u015fleminin onaylanmas\u0131na karar verildi\u011fi,
\nVan Emniyet M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Olay Yeri \u0130nceleme ve Kimlik Tespit \u015eube M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnce ele ge\u00e7en tabanca, \u015farj\u00f6r, fi\u015fekler ve \u015feffaf naylon po\u015fet par\u00e7as\u0131 \u00fczerinde yap\u0131lan incelemede herhangi bir parmak izi tespit edilemedi\u011fi,<\/p>\n

Jandarma Genel Komutanl\u0131\u011f\u0131 Van B\u00f6lge Kriminal Laboratuvar Amirli\u011fi Balistik \u0130nceleme \u015eube M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnce d\u00fczenlenen 03.01.2006 tarihli ekspertiz raporuna g\u00f6re; ele ge\u00e7en silah\u0131n, sa\u011f yan y\u00fczeyinde “………..”, namlusunda “….” numaralar\u0131 bulunan, 7.65 mm. \u00e7ap\u0131nda Brovning tipi fi\u015fek istimal eden, \u00c7ekoslovakya yap\u0131s\u0131, Vz\u00f6r marka, yar\u0131 otomatik \u00e7al\u0131\u015fma sistemine sahip bir tabanca oldu\u011fu, yap\u0131lan teknik kontrol ve muayenesinde emniyet mandal\u0131n\u0131n sa\u011flam ve i\u015fler durumda bulundu\u011fu, at\u0131\u015f\u0131na mani veya kendili\u011finden ate\u015f almas\u0131na sebep olabilecek mekanik herhangi bir ar\u0131zas\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131, deneme ve mukayese at\u0131\u015flar\u0131nda \u00e7ap ve tipine uygun fi\u015fekleri patlatt\u0131\u011f\u0131, ele ge\u00e7en toplam 235 adet fi\u015fekten 170 adedinin 7.62×54 mm. \u00e7ap\u0131nda, 55 adedinin 7.62×39 mm. \u00e7ap\u0131nda, 10 adedinin ise 7.65 mm. \u00e7ap\u0131nda olup, \u00e7ap ve tiplerine uygun silahlarda kullan\u0131lmak \u00fczere imal edildikleri, 7.65 \u00e7apl\u0131 fi\u015feklerden tabancan\u0131n \u015farj\u00f6r\u00fcnden \u00e7\u0131kan 7 adedinin \u00fczerinde S&B 7.65B, banyodaki bidon i\u00e7erisinde bulunan po\u015fetten \u00e7\u0131kan fi\u015feklerin 2 tanesinin \u00fczerinde 80 7.65, bir tanesinin \u00fczerinde ise Geco ibarelerinin yaz\u0131l\u0131 bulundu\u011fu, ele ge\u00e7en fi\u015feklerden 10 adet 7.65 mm. \u00e7ap\u0131nda olanlar\u0131n tamam\u0131n\u0131n inceleme konusu silahla, 170 adet 7.62×54 mm ve 55 adet 7.62×39 mm. \u00e7ap\u0131nda olanlar\u0131n ise i\u00e7erisinden rastgele se\u00e7ilen yirmi\u015fer adedinin laboratuvarda bulunan \u00e7ap ve tiplerine uygun silahlarla yap\u0131lan deneme ve mukayese at\u0131\u015flar\u0131nda patlad\u0131klar\u0131, bu itibarla s\u00f6z konusu tabanca ve fi\u015feklerin 6136 say\u0131l\u0131 Kanuna g\u00f6re at\u0131\u015fa elveri\u015fli ve yasak niteli\u011fe haiz vahim nitelikte olmayan ate\u015fli silah ve fi\u015feklerden olduklar\u0131, 7.65 mm. \u00e7ap\u0131nda Browning tipi mukayese kovanlar\u0131 ile at\u0131ld\u0131\u011f\u0131 silah\u0131 tespit edilemeyen olaylar ar\u015fivinde mevcut ayn\u0131 \u00e7aptaki su\u00e7 konusu kovanlar\u0131n mikroskopta yap\u0131lan kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmalar\u0131 neticesinde mevcut genel izlere atfen, aralar\u0131nda bir ili\u015fkinin bulunmad\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n

Jandarma Genel Komutanl\u0131\u011f\u0131 Van B\u00f6lge Kriminal Laboratuvar Amirli\u011fi Balistik \u0130nceleme \u015eube M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnce d\u00fczenlenen 30.01.2006 tarihli ekspertiz raporuna g\u00f6re de; inceleme konusu tabancan\u0131n s\u00fcrg\u00fcs\u00fcn\u00fcn sol yan y\u00fczeyinde bulunan “67” rakam\u0131ndan 1967 y\u0131l\u0131nda imal edildi\u011fi, bu nedenle de\u011ferli belli bir \u00f6zelli\u011fi bulunmad\u0131\u011f\u0131 ve benzerlerine \u00e7ok miktarda rastlan\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan mevcut durumu itibar\u0131yla 6136 say\u0131l\u0131 Kanunun 11. maddesinin son f\u0131kras\u0131nda belirtilen antika vas\u0131fl\u0131 silahlardan say\u0131lmayaca\u011f\u0131,<\/p>\n

Jandarma Genel Komutanl\u0131\u011f\u0131 Van B\u00f6lge Kriminal Laboratuvar Amirli\u011fi Kimya \u0130nceleme \u015eube M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnce d\u00fczenlenen 03.01.2006 tarihli ekspertiz raporuna g\u00f6re; serum i\u00e7erisinde ele ge\u00e7en toz maddede uyu\u015fturucu, uyar\u0131c\u0131, patlay\u0131c\u0131 ve toksik \u00f6zellikte bir maddeye rastlan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, ne oldu\u011funun belirlenmesi i\u00e7in daha geni\u015f donan\u0131ml\u0131 bir ara\u015ft\u0131rma merkezinde incelenmesi gerekti\u011fi, Cumhuriyet savc\u0131l\u0131\u011f\u0131nca bu maddenin beyanlarda ge\u00e7ti\u011fi gibi k\u00f6kboyas\u0131 oldu\u011fu kabul edilerek \u015f\u00fcphelilere iade edildi\u011fi,<\/p>\n

\u015e\u00fcphelilerin ifadelerinde ele ge\u00e7en mermilerin evde olmad\u0131klar\u0131 bir zamanda ba\u015fkas\u0131 taraf\u0131ndan konuldu\u011funu ve \u015f\u00fcpheli A.. K..\u2019\u0131n evde kald\u0131\u011f\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fcn giri\u015f k\u0131sm\u0131 farkl\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131z bir b\u00f6l\u00fcm oldu\u011funu beyan etmeleri \u00fczerine Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n talimat\u0131 ile olay yeri inceleme ekiplerinde 27.12.2005 g\u00fcn\u00fc saat 15.30\u2019da su\u00e7a konu yerde yap\u0131lan incelemede; bahse konu evin 3 oda 1 salon, mutfak, banyo ve tuvaletten olu\u015ftu\u011fu, odalarda herhangi bir da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131\u011f\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131, eve 3 ayr\u0131 kap\u0131dan girilebildi\u011fi, kap\u0131lar\u0131n ah\u015faptan imal edildi\u011fi, pencerelerin demir parmakl\u0131klarla muhafaza edildi\u011fi, kap\u0131lar ve pencereler \u00fczerinde yap\u0131lan incelemede her hangi bir zorlama veya k\u0131r\u0131lma izine rastlan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, su\u00e7 aletlerinin ta\u015f\u0131nmaz\u0131n hangi b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ele ge\u00e7irildi\u011fini g\u00f6sterecek bi\u00e7imde evin krokisinin \u00e7izilip kap\u0131, pencere ve odalar\u0131n foto\u011fraflar\u0131n\u0131n \u00e7ekildi\u011fi,<\/p>\n

GBT ve ar\u015fiv kay\u0131tlar\u0131ndan san\u0131klar\u0131n daha \u00f6nceden ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri herhangi bir yasad\u0131\u015f\u0131 eylemlerinin tespit edilemedi\u011fi, PKK ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcyle ba\u011flant\u0131l\u0131 olup olmad\u0131klar\u0131 ve ba\u011flant\u0131l\u0131 iseler \u00f6rg\u00fctsel konumlar\u0131yla ilgili olarak araman\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve n\u00fcfusa kay\u0131tl\u0131 olduklar\u0131 emniyet m\u00fcd\u00fcrl\u00fckleri ve jandarma komutanl\u0131klar\u0131na yaz\u0131lan m\u00fczekkerelere san\u0131klar hakk\u0131nda belirtilen konularla ilgili bir ar\u015fiv kayd\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 cevaplar\u0131n\u0131n verildi\u011fi,<\/p>\n

Van Cumhuriyet savc\u0131l\u0131\u011f\u0131nca \u015f\u00fcphelilerin savunmalar\u0131nda bahsi ge\u00e7en H….in \u015f\u00fcpheliler Kar\u015f\u0131yaka Mahallesinde oturduklar\u0131 halde ve bu ki\u015finin k\u00f6yl\u00fcleri olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemelerine ra\u011fmen Van Merkez H…..muhtar\u0131ndan sorulup tan\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 \u015feklinde cevap al\u0131nd\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n

Anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

Hakk\u0131nda verilen beraat karar\u0131 kesinle\u015fen, san\u0131\u011f\u0131n e\u015fi S.. K.. a\u015famalarda \u00f6zetle; evde e\u015fi, \u00e7ocuklar\u0131, k\u0131z karde\u015fi L.. ve kay\u0131nbiraderi A.. ile birlikte kald\u0131klar\u0131n\u0131, e\u015fi \u0130.. K..\u2019\u0131n k\u00f6yde \u00e7obanl\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in olay an\u0131nda evde olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, olay g\u00fcn\u00fc k\u0131z karde\u015fi L.. ile birlikte bir akrabalar\u0131n\u0131 ziyarete gittiklerini, ak\u015fam vakti karanl\u0131k \u00e7\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fcnde eve d\u00f6nd\u00fcklerini, geldiklerinde kap\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k oldu\u011funu fark ettiklerini, giderken kap\u0131y\u0131 kilitleyip kilitlemediklerini hat\u0131rlamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, eve d\u00f6nmelerinden hemen sonra di\u011fer san\u0131klar A…. ile A…., onlardan k\u0131sa bir s\u00fcre sonra da polislerin eve geldi\u011fini, Van Valisine y\u00f6nelik suikast yapacaklar\u0131 ve bu suikast\u0131n evlerinde ele ge\u00e7irilen m\u00fchimmatla yap\u0131laca\u011f\u0131 iddias\u0131n\u0131 kabul etmedi\u011fini, kendisinin ve ailesinin bu iddia ile en ufak bir alakas\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, karde\u015fi L……\u0131n \u00fczerinde ele ge\u00e7en tabancan\u0131n kocas\u0131 H.. A.. K..’a ait oldu\u011funu bildi\u011fini ancak mermilerle alakalar\u0131olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, kim taraf\u0131ndan ve ne ama\u00e7la evlerine konuldu\u011funu bilmedi\u011fini, kendilerini ihbar eden ki\u015fi taraf\u0131ndan kas\u0131tl\u0131 olarak konuldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, tabanca kabzas\u0131 ve kelep\u00e7enin ise o\u011flu M..taraf\u0131ndan y\u0131llar \u00f6nce \u00e7\u00f6pl\u00fckte bulundu\u011funu, uzun zamand\u0131r evlerinde durdu\u011funu, serum \u015fi\u015fesindeki toz maddenin y\u00fcn boyamada kullan\u0131lan k\u00f6kboyas\u0131 oldu\u011funu, mermilerin bulundu\u011fu odan\u0131n e\u015fi san\u0131k \u0130brahim ile birlikte kulland\u0131klar\u0131 yatak odalar\u0131 oldu\u011funu, kay\u0131nbiraderi A.. K..\u2019\u0131n odas\u0131n\u0131n ayr\u0131 oldu\u011funu, bu odan\u0131n balkonundan d\u0131\u015far\u0131 a\u00e7\u0131lan ayr\u0131 kap\u0131s\u0131 bulundu\u011funu, mermilerin ele ge\u00e7irildi\u011fi di\u011fer bir yer olan banyoyu ise ortak kulland\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015f,<\/p>\n

Hakk\u0131nda verilen beraat karar\u0131 kesinle\u015fen, \u00fczerinde tabanca bulunan, san\u0131\u011f\u0131n \u00fcvey annesi ayn\u0131 zamanda e\u015fi S..\u2019\u0131n k\u0131z karde\u015fi L.. U.. a\u015famalarda \u00f6zetle; araman\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve mermilerin ele ge\u00e7irildi\u011fi eve yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7 ay kadar \u00f6nce ta\u015f\u0131nd\u0131klar\u0131n\u0131, bu evde \u00fcvey o\u011flu \u0130brahim ve onun e\u015fi ayn\u0131 zamanda k\u0131z karde\u015fi olan Siyahal ve \u00fcvey o\u011flu A.. ile birlikte ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131, A..\u2019\u0131n kald\u0131\u011f\u0131 yerin ayr\u0131 giri\u015fi bulunan ba\u011f\u0131ms\u0131z bir b\u00f6l\u00fcm oldu\u011funu, mermilerin ele ge\u00e7ti\u011fi oday\u0131 san\u0131k \u0130.. ile S..l\u2019\u0131n kulland\u0131klar\u0131n\u0131, olay g\u00fcn\u00fc Siyahal ile birlikte bir akrabalar\u0131n\u0131 ziyarete gittiklerini, ak\u015fam karanl\u0131k \u00e7\u00f6k\u00fcnce eve d\u00f6nd\u00fcklerini, giderken kap\u0131y\u0131 kilitleyip anahtar\u0131 yanlar\u0131na ald\u0131klar\u0131n\u0131, geldiklerinde evin giri\u015f kap\u0131s\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k oldu\u011funu fark ettiklerini, kap\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k olmas\u0131ndan \u015f\u00fcphelendiklerini, eve girdikten k\u0131sa bir s\u00fcre sonra polislerin gelip arama yapt\u0131klar\u0131n\u0131, polisleri g\u00f6r\u00fcnce sand\u0131k i\u00e7inde bulunan kocas\u0131 H.. A..\u2019ye ait tabancay\u0131 alarak ete\u011finin aras\u0131na saklamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00fczerini arayan polislerin tabancay\u0131 bulduklar\u0131n\u0131, ele ge\u00e7en di\u011fer malzemelerin nerede ve nas\u0131l bulundu\u011funu bilmedi\u011fini, mermilerden haberi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, husumetli olduklar\u0131 k\u00f6yl\u00fcleri H.. \u015e.. adl\u0131 ki\u015finin eve koymu\u015f olabilece\u011finden \u015f\u00fcphelendi\u011fini, aramada ele ge\u00e7en toz maddenin y\u00fcn boyama i\u015finde kulland\u0131klar\u0131 k\u00f6kboyas\u0131 oldu\u011funu, PKK ile bir ba\u011flant\u0131lar\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatm\u0131\u015f,<\/p>\n

Hakk\u0131nda verilen beraat karar\u0131 kesinle\u015fen ve san\u0131kla birlikte ayn\u0131 evde kalan erkek karde\u015fi A.. K.. a\u015famalarda \u00f6zetle; arama yap\u0131lan evde a\u011fabeyi san\u0131k \u0130.. K.. ve ailesi birlikte ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ancak kendisinin evin sadece bir odas\u0131n\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131, olay g\u00fcn\u00fc Abdulhalik ile birlikte sinemaya gittiklerini, saat 19.00 s\u0131ralar\u0131nda d\u00f6nd\u00fcklerini, eve geldiklerinde yengesi S..ve \u00fcvey annesi L..\u2019\u0131n evde oldu\u011funu, e\u015fi ile birlikte kendi odas\u0131nda istirahate \u00e7ekildi\u011fini, saat 21.00 s\u0131ralar\u0131nda polislerin gelip arama yapt\u0131klar\u0131n\u0131, kald\u0131\u011f\u0131 odada herhangi bir su\u00e7 unsuru bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, mermilerin ele ge\u00e7ti\u011fi oday\u0131 abisi \u0130brahim ve yengesi Siyahal\u2019\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131, ele ge\u00e7en mermilerle ve di\u011fer malzemelerle ilgilisinin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, PKK ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc ile ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ihbar konusundan polisler bahsedince haberdar oldu\u011funu, kendilerine iftirada bulunuldu\u011funu ifade etmi\u015f,<\/p>\n

Hakk\u0131nda verilen beraat karar\u0131 kesinle\u015fen ve olay g\u00fcn\u00fc arama yap\u0131lan evde misafir olarak kald\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lan A.. U.. a\u015famalarda \u00f6zetle; olay g\u00fcn\u00fc i\u015f bulmak amac\u0131yla geldi\u011fi Van\u2019da teyzeleri S.. ve L..\u2019\u0131n evinde misafir olarak kald\u0131\u011f\u0131n\u0131, A.. ile birlikte sinemaya gittiklerini, saat 19.00 s\u0131ralar\u0131nda d\u00f6nd\u00fcklerinde teyzelerinin evde oldu\u011funu, 1-1,5 saat birlikte oturduklar\u0131n\u0131, saat 21.00 s\u0131ralar\u0131nda polislerin eve gelip arama yapt\u0131klar\u0131n\u0131, evin farkl\u0131 b\u00f6l\u00fcmlerinde mermilerin ele ge\u00e7irildi\u011fini, daha \u00f6nce bu mermileri hi\u00e7 g\u00f6rmedi\u011fini, ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc ile ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getirmi\u015f,<\/p>\n

Hakk\u0131nda verilen beraat karar\u0131 kesinle\u015fen san\u0131\u011f\u0131n \u00f6z o\u011flu H.. K.. a\u015famalarda \u00f6zetle; aramada ele ge\u00e7en mermi, tabanca ve di\u011fer malzemelerle bir ilgisinin bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, kim taraf\u0131ndan ve nas\u0131l evlerine konuldu\u011funu bilmedi\u011fini, PKK ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc ile ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, mermilerin ele ge\u00e7irildi\u011fi oday\u0131 anne ve babas\u0131n\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ancak babas\u0131n\u0131n k\u00f6yde olmas\u0131 nedeniyle uzun zamand\u0131r odan\u0131n kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, amcas\u0131 A.. K..\u2019\u0131n kald\u0131\u011f\u0131 odan\u0131n ise ayr\u0131 giri\u015fi olan ba\u011f\u0131ms\u0131z bir b\u00f6l\u00fcm oldu\u011funu, banyo ve tuvaleti ortak kulland\u0131klar\u0131n\u0131 anlatm\u0131\u015f,<\/p>\n

Hakk\u0131nda 6136 say\u0131l\u0131 Kanuna muhalefet su\u00e7undan h\u00fckm\u00fcn a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131n geri b\u0131rak\u0131lmas\u0131 karar\u0131 verilen san\u0131\u011f\u0131n babas\u0131 A.. K.. a\u015famalarda \u00f6zetle; G……..oturdu\u011funu, gayr\u0131 resmi e\u015fi L.. U..\u2019\u0131n \u00fczerinde ele ge\u00e7en tabancan\u0131n babas\u0131ndan kalan \u00e7ok eski bir tabanca oldu\u011funu, PKK ile bir ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ele ge\u00e7en mermiler ve di\u011fer malzemelerle de ilgisinin bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015f,<\/p>\n

San\u0131k \u0130.. K.. a\u015famalarda \u00f6zetle; arama yap\u0131lan evi 3-4 ay \u00f6nce kiralad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ancak ge\u00e7imini ve di\u011fer i\u015flerini karde\u015fi A.. K..\u2019a b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131, arama s\u0131ras\u0131nda evde olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00e7obanl\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131 Y… Mezras\u0131nda oldu\u011funu, ele ge\u00e7en mermilerin kendisine ait olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, kimin taraf\u0131ndan evine konuldu\u011funu bilmedi\u011fini, husumetli olduklar\u0131 k\u00f6yl\u00fcleri H..taraf\u0131ndan konulmu\u015f olabilece\u011fini, kendilerine iftira at\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, PKK ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc ile ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, valiye suikast haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 yapma gibi bir durumunun bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunmu\u015ftur.<\/p>\n

Arama, T\u00fcrk Dil Kurumu T\u00fcrk\u00e7e S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcnde, “arama i\u015fi, taharri”, aramak ise \u201cbirini veya bir \u015feyi bulmaya \u00e7al\u0131\u015fmak, ara\u015ft\u0131rmak, yoklamak\u201d \u015feklinde tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. (T\u00fcrk\u00e7e S\u00f6zl\u00fck, T\u00fcrk Dil Kurumu Yay\u0131nlar\u0131, Ankara, 2009, s. 113)<\/p>\n

Arama, gizli, sakl\u0131 olan bir \u015feyin ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 i\u00e7in y\u00fcr\u00fct\u00fclen bir faaliyet olup g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclen veya a\u00e7\u0131kta b\u0131rak\u0131lan \u015feyler arama kavram\u0131 i\u00e7erisine girmemektedir. Bu nedenle \u00f6rne\u011fin; bir polis memurunun yolda yayalar ya da di\u011fer ara\u00e7lar bak\u0131m\u0131ndan tehlike olu\u015fturacak \u015fekilde kullan\u0131lmas\u0131 nedeniyle durdurdu\u011fu bir arac\u0131n arka koltu\u011funda uyu\u015fturucu madde veya tabanca g\u00f6rmesi \u00fczerine bunlara el koymas\u0131 arama olarak kabul edilmemektedir. (Veli \u00d6zer \u00d6zbek, Ceza Muhakemesinde Koruma Tedbiri Olarak Arama, Se\u00e7kin Yay\u0131nlar\u0131, Ankara, 1999, 1. Bas\u0131, s. 18)<\/p>\n

Arama ki\u015filerin konut ve eklentileri, i\u015f yerleri, ara\u00e7lar\u0131, \u00fcstleri, e\u015fyalar\u0131, \u00f6zel ka\u011f\u0131tlar\u0131, kulland\u0131\u011f\u0131 bilgisayar veya bilgisayar programlar\u0131 ile bilgisayar k\u00fct\u00fckleri \u00fczerinde yap\u0131lmaktad\u0131r. Ki\u015finin \u00fcst\u00fcnde yap\u0131lan araman\u0131n beden muayenesi boyutuna varmamas\u0131 gerekir. Zira beden muayenesi ve v\u00fccuttan \u00f6rnek al\u0131nmas\u0131 aramadan farkl\u0131 h\u00fck\u00fcmlere t\u00e2bi k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f olup, cinsel organlar veya an\u00fcs b\u00f6lgesine bak\u0131lmas\u0131 i\u00e7 beden muayenesi say\u0131lmaktad\u0131r. Bu b\u00f6lgeler haricindeki a\u011f\u0131z, koltuk alt\u0131 gibi beden bo\u015fluklar\u0131 ile ayak, kol, sa\u00e7 aras\u0131 gibi v\u00fccut b\u00f6lgelerine t\u0131bbi ara\u00e7 veya y\u00f6ntemler kullan\u0131lmaks\u0131z\u0131n bak\u0131lmas\u0131 arama h\u00fck\u00fcmlerine tabidir.
\nArama ba\u015fta \u00f6zel hayat\u0131n gizlili\u011fi olmak \u00fczere temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere \u00f6nemli bir m\u00fcdahale niteli\u011findedir. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda aranan yer ve icra edili\u015f \u015fekline g\u00f6re araman\u0131n konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131na, ki\u015fi \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne, seyahat \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne ve v\u00fccut b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne m\u00fcdahale olu\u015fturmas\u0131 da m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu nedenle gerek arama karar\u0131 verilmesi gerekse, araman\u0131n icras\u0131 s\u0131k\u0131 usul kurallar\u0131na ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Arama kolluk taraf\u0131ndan icra edilmekle birlikte h\u00e2kim veya Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n her zaman aramaya kat\u0131l\u0131p nezaret etmesi de m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.
\n5271 say\u0131l\u0131 CMK’nun 119\/4. maddesi uyar\u0131nca Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 haz\u0131r olmaks\u0131z\u0131n konut, i\u015fyeri veya di\u011fer kapal\u0131 yerlerde arama yapabilmek i\u00e7in o yer ihtiyar heyetinden veya kom\u015fulardan iki ki\u015finin bulundurulmas\u0131 zorunludur. Bu ki\u015filere arama (i\u015flem) tan\u0131\u011f\u0131 denilmektedir.<\/p>\n

Kanun koyucu “bulundurulur” demek suretiyle arama tan\u0131klar\u0131n\u0131n bulundurulmalar\u0131 zorunlulu\u011funu, “arama yapabilmek i\u00e7in” demek suretiyle de arama tan\u0131klar\u0131n araman\u0131n ba\u015f\u0131ndan sonuna kadar haz\u0131r bulundurulmalar\u0131 gerekti\u011fini vurgulam\u0131\u015f, aramada tan\u0131klar\u0131n araman\u0131n sonunda veya sadece bir k\u0131sm\u0131nda haz\u0131r bulundurulmalar\u0131 yeterli say\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Ancak aramaya engel olundu\u011fu i\u00e7in zor kullan\u0131lm\u0131\u015f veya aran\u0131lacak yere haber verilmeden bask\u0131n \u015feklinde girilmi\u015f ise arama tan\u0131klar\u0131 g\u00fcvenli\u011fin sa\u011flanmas\u0131ndan hemen sonra getirilebilirse de ancak aramaya tan\u0131klar getirilmeden ba\u015flanamaz. Bu durumda d\u00fczenlenen tutana\u011fa arama tan\u0131klar\u0131n\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7ta getirilmeme sebepleri ve hangi a\u015famada getirildikleri yaz\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Arama tan\u0131\u011f\u0131 bulundurma zorunlulu\u011fu konut, i\u015fyeri veya di\u011fer kapal\u0131 yerlerde yap\u0131lacak aramalar bak\u0131m\u0131ndan ge\u00e7erlidir. Kanun koyucu bu yerlerin dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6zel hayat\u0131n gizlili\u011fi ilkesi bak\u0131m\u0131ndan ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 \u00f6nem nedeniyle arama koruma tedbirine maruz kalan ki\u015filere teminat sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

H\u00e2kim veya Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131yla yap\u0131lan aramalarda h\u00e2kim ve savc\u0131n\u0131n aramaya kat\u0131lmas\u0131 yeterli bir g\u00fcvence say\u0131lm\u0131\u015f, ayr\u0131ca d\u0131\u015far\u0131dan arama tan\u0131\u011f\u0131 haz\u0131r bulundurulmas\u0131na gerek g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir. CMK’nun 169. maddesi uyar\u0131nca her soru\u015fturma i\u015flemi tutana\u011fa ba\u011flan\u0131r. Tutanak, adl\u00ee kolluk g\u00f6revlisi, Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 veya sulh ceza h\u00e2kimi ile haz\u0131r bulunan zab\u0131t k\u00e2tibi taraf\u0131ndan imza edilir. Arama da bir soru\u015fturma i\u015flemi oldu\u011funa g\u00f6re, h\u00e2kim ve Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131lan aramalarda h\u00e2kim ve savc\u0131lar\u0131n yanlar\u0131nda zab\u0131t k\u00e2tibi de bulunacakt\u0131r.<\/p>\n

Araman\u0131n icra edilmesi s\u0131ras\u0131nda do\u011fabilecek muhtemel sorunlar ile elde edilebilecek delillerin g\u00fcvenilirli\u011fine ili\u015fkin do\u011fabilecek \u015f\u00fcphelerin giderilmesi y\u00f6n\u00fcnden CMK’nun 116\/4. maddesindeki d\u00fczenleme \u00f6zel bir \u00f6nem arzetmektedir. Kanun koyucu taraf\u0131ndan kolluk\u00e7a yap\u0131lan aramalarda arama tan\u0131\u011f\u0131 bulundurma zorunlu\u011funun kabul edilme sebebi ileride do\u011fabilecek iddialar\u0131n, asl\u0131nda orada olmayan delillerin g\u00f6revlilerce yerle\u015ftirildi\u011fi gibi uygulamada s\u0131kl\u0131kla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan su\u00e7lamalar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek ve b\u00f6ylece araman\u0131n her t\u00fcrl\u00fc \u015f\u00fcpheden uzak bir \u015fekilde yap\u0131lmas\u0131n\u0131 ve arama sonucunda elde edilen delillerin g\u00fcvenilirli\u011fini sa\u011flamakt\u0131r. Ger\u00e7ekten de arama sonunda aramaya maruz kalan ki\u015filerle aramay\u0131 yapan kollu\u011fun araman\u0131n hukuka uygunlu\u011fu, ele ge\u00e7en delillerin varl\u0131\u011f\u0131 ve ele ge\u00e7irili\u015f bi\u00e7imleri bak\u0131m\u0131ndan uyu\u015fmazl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fmesi her zaman m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. H\u00e2kim ve savc\u0131lar\u0131n haz\u0131r bulunmad\u0131\u011f\u0131 aramalarda arama tan\u0131\u011f\u0131 haz\u0131r bulundurulmaz ise bu uyu\u015fmazl\u0131klar nedeniyle arama i\u015flemi ve ele ge\u00e7en deliller \u00fczerinde olu\u015fan \u015f\u00fcphenin giderilebilmesi i\u00e7in tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131na ba\u015fvurulabilecek ayn\u0131 zamanda arama faaliyetinde g\u00f6rev alm\u0131\u015f sorumlu kolluk g\u00f6revlileri d\u0131\u015f\u0131nda kimse kalmayacak ve bu durum yarg\u0131lama s\u0131ras\u0131nda arama sonucunda elde edilen delillerin g\u00fcvenilirli\u011fi \u00fczerindeki tart\u0131\u015fmalar\u0131n s\u00fcr\u00fcp gitmesine neden olabilecektir.<\/p>\n

Arama tan\u0131\u011f\u0131 arama yerine gelmek istemez ise zorla getirilebilir. Nitekim Jandarma Te\u015fkilat\u0131 G\u00f6rev Yetkileri Y\u00f6netmeli\u011finin 115\/c maddesinde “H\u00e2kim ya da Cumhuriyet Savc\u0131s\u0131 haz\u0131r bulunmaks\u0131z\u0131n yap\u0131lan arama s\u0131ras\u0131nda; o yerin muhtar\u0131 ve ihtiyar heyetinden, bunlar\u0131n yoklu\u011fu durumunda aranacak kimsenin kom\u015fular\u0131ndan iki ki\u015fi i\u015flem tan\u0131\u011f\u0131 olarak bulundurulur. Bu kimseleri emirle arama yerine getirmeye ve emrine uymayanlar hakk\u0131nda gerekli kanuni i\u015flemi yapmaya Jandarma yetkilidir” denilmi\u015ftir.<\/p>\n

Arama tan\u0131klar\u0131 ancak kanunda belirtilen o yer ihtiyar heyetinden veya kom\u015fulardan ki\u015filer olabilir. Her hal\u00fckarda ba\u015fka bir birimde \u00e7al\u0131\u015fsa bile kolluk g\u00f6revlileri aras\u0131ndan arama tan\u0131\u011f\u0131 se\u00e7ilemez.<\/p>\n

5271 say\u0131l\u0131 CMK’nun “Aramada haz\u0131r bulunabilecekler” ba\u015fl\u0131kl\u0131 120\/1. maddesi uyar\u0131nca aranacak yerlerin sahibi veya e\u015fyan\u0131n zilyedi aramada haz\u0131r bulunabilir; kendisi bulunmazsa temsilcisi veya ay\u0131rt etme g\u00fcc\u00fcne sahip h\u0131s\u0131mlar\u0131ndan biri veya kendisiyle birlikte oturmakta olan bir ki\u015fi veya kom\u015fusu haz\u0131r bulundurulur. Arama tan\u0131klar\u0131 ile aramada haz\u0131r bulunacak ki\u015filer birbirini tamamlayan ancak birbirinden farkl\u0131 konulard\u0131r. CMK’nun 119\/4. maddesi kolluk taraf\u0131ndan yap\u0131lan aramaya ili\u015fkin olup, haz\u0131r bulunacak ki\u015filer tan\u0131k niteli\u011fini ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Halbu ki CMK’nun 120\/1. maddesinde aramay\u0131 yapacak ki\u015fi bak\u0131m\u0131ndan bir ayr\u0131m yap\u0131lmam\u0131\u015f olup, arama kimin taraf\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015f olursa olsun maddede belirtilen ki\u015filerin aramada haz\u0131r bulundurulmalar\u0131 gerekir. Ayr\u0131ca aramada bulunacak ki\u015filerden m\u00fcmessil, m\u00fcmeyyiz akraba, birlikte sakin olunan kimse veya kom\u015fu, arama tan\u0131klar\u0131ndan farkl\u0131 bir i\u015fleve sahiptir. Bunlar sahip veya zilyedin bulunmamas\u0131 halinde onun yerinde aramada haz\u0131r bulunarak sahip ve zilyedin menfaatini korumaktad\u0131r. Bu bak\u0131mdan CMK’nun 120\/1. maddesi araman\u0131n g\u00fcvenirli\u011finin sa\u011flanmas\u0131ndan ziyade savunma hakk\u0131 ile ilgili bir konudur. (Veli \u00d6zer \u00d6zbek, M.Nihat Kanbur, Koray Do\u011fan, P\u0131nar Bacaks\u0131z, \u0130lker Tepe, Ceza Muhakemesi Hukuku, Se\u00e7kin Yay\u0131nevi, Ankara 2012, 4. Bas\u0131, s. 360; Veli \u00d6zer \u00d6zbek, Ceza Muhakemesinde Koruma Tedbiri Olarak Arama, Se\u00e7kin Yay\u0131nlar\u0131, Ankara, 1999, 1. Bas\u0131, s. 18)
\nCMK’nun 119\/4. maddesine ayk\u0131r\u0131 davran\u0131larak kolluk taraf\u0131ndan konut, i\u015fyeri veya di\u011fer kapal\u0131 yerlerde arama tan\u0131\u011f\u0131 bulundurmadan yap\u0131lan aramalarda ele ge\u00e7en delillerin hukuki niteli\u011fi ve h\u00fckme esas al\u0131n\u0131p al\u0131namayaca\u011f\u0131 Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulunun 26.06.2007 g\u00fcn ve 147-159 ve 13.03.2012 g\u00fcn 278-96 say\u0131l\u0131 kararlar\u0131nda tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f, her iki kararda da; s\u0131rf arama s\u0131ras\u0131ndaki \u015fekle ili\u015fkin bu ko\u015fulun ihlal edilmesine dayan\u0131larak araman\u0131n hukuka ayk\u0131r\u0131 say\u0131lamayaca\u011f\u0131 ve ele ge\u00e7en delillerin de \u201chukuka ayk\u0131r\u0131 bi\u00e7imde elde edilmi\u015f delil\u201d olarak nitelenemeyece\u011fi sonucuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Ancak bu kararlardan sonra, Anayasa Mahkemesi Birinci B\u00f6l\u00fcm\u00fcnce ba\u015fvurucunun konutunda arama tan\u0131klar\u0131 haz\u0131r bulundurulmadan yap\u0131lan bir aramada ele ge\u00e7en delillerin h\u00fckme esas al\u0131nmas\u0131 ile ilgili bir olayda verilen 19.11.2014 g\u00fcn ve 2013\/6183 numaral\u0131 Bireysel Ba\u015fvuru karar\u0131nda ;<\/p>\n

“…Olay tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan 1412 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 97. maddesine g\u00f6re, h\u00e2kim veya Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 haz\u0131r olmaks\u0131z\u0131n s\u00fcknada (konutta) veya i\u015f g\u00f6rme\u011fe mahsus mahaller ile kapal\u0131 yerlerde aramada bulunabilmek i\u00e7in o mahal ihtiyar heyetinden veya kom\u015fulardan iki ki\u015fi bulundurulacakt\u0131r. \u0130htiyar heyetinden veya kom\u015fulardan kimse haz\u0131r bulundurulmadan yap\u0131lan araman\u0131n, o tarihte y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan 1412 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 97. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131na ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n

Di\u011fer taraftan, Anayasa\u2019n\u0131n 36. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda, hak arama \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ancak me\u015fru vas\u0131talardan yararlanmak suretiyle kullan\u0131labilece\u011fine a\u00e7\u0131k\u00e7a i\u015faret edilmi\u015ftir. Hal b\u00f6yle olunca, adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 bak\u0131m\u0131ndan, araman\u0131n icras\u0131ndaki ‘kanuna ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n’ bir b\u00fct\u00fcn olarak yarg\u0131laman\u0131n adil olup olmamas\u0131na etkisi incelenmelidir.<\/p>\n

Yarg\u0131lama, ‘arama’ ve ‘arama esnas\u0131nda elde edilen e\u015fyalar’ \u00fczerine bina edilmi\u015ftir. \u0130lk derece Mahkemesinin davay\u0131 kabul gerek\u00e7esi incelendi\u011finde, 23.1.2003 tarihinde jandarma taraf\u0131ndan tutulan tutanakta post, trofe ve boynuzlar\u0131n daval\u0131ya ait k\u00f6y meras\u0131 \u00fczerindeki evlerde bulundu\u011funun tespit edildi\u011fi, buna g\u00f6re tutanak tutuldu\u011fu, bu belgenin resmi evrak niteli\u011finde oldu\u011fu, aksinin ge\u00e7erli delillerle kan\u0131tlanamad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki tespitler oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.
\nMahkeme karar\u0131ndan anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, yarg\u0131laman\u0131n esasl\u0131 ve belirleyici delili, aramada ele ge\u00e7en post, trofe ve boynuzlard\u0131r. Dayan\u0131lan di\u011fer deliller ise, aramada elde edilen e\u015fyalar\u0131n de\u011fer ve niteli\u011fini tespite ili\u015fkin ‘bilirki\u015fi raporlar\u0131’ ile kolluk\u00e7a tanzim edilmi\u015f ‘tespit tutana\u011f\u0131’d\u0131r. Di\u011fer bir anlat\u0131mla, h\u00fckm\u00fcn esas ve belirleyici unsuru, ger\u00e7ekle\u015ftirilen hukuka ayk\u0131r\u0131 arama i\u015flemi sonucunda elde edilen delillerdir. Bilirki\u015fi raporlar\u0131, aramada ele ge\u00e7en delillerin de\u011ferlendirilmesine y\u00f6nelik bir ara\u00e7t\u0131r.
\nBelirli bir davaya ili\u015fkin olarak delilleri de\u011ferlendirme yetkisi kural olarak yarg\u0131lamay\u0131 y\u00fcr\u00fcten mahkemeye ait olmakla birlikte, somut olayda, koruma tedbiri niteli\u011findeki arama karar\u0131n\u0131n icras\u0131n\u0131n hukuka ayk\u0131r\u0131 \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi ile elde edilen delillerin tek ve belirleyici delil olarak kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n bir b\u00fct\u00fcn olarak yarg\u0131laman\u0131n hakkaniyetini zedeledi\u011fi ve araman\u0131n icras\u0131ndaki ‘kanuna ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n’ yarg\u0131laman\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fc y\u00f6n\u00fcnden adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131 ihlal eder nitelikte oldu\u011fu kanaatine var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu sebeplerle ba\u015fvurucunun Anayasa\u2019n\u0131n 36. maddesinde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fine karar verilmesi gerekir” \u015feklinde a\u00e7\u0131klamalarda bulunulmu\u015ftur.<\/p>\n

G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere Anayasa Mahkemesince araman\u0131n icras\u0131na ili\u015fkin CMK 119\/4 (CMUK 97\/2) maddesine ayk\u0131r\u0131l\u0131k sadece basit \u015fekli bir kurala ayk\u0131r\u0131l\u0131k olarak telakki edilmemi\u015f, bu kurala ayk\u0131r\u0131 bir arama sonucunda elde edilen deliller tek ve belirleyici delil olarak kullan\u0131larak h\u00fck\u00fcm kurulmas\u0131n\u0131n adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlali niteli\u011finde oldu\u011funa karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n

Bilindi\u011fi \u00fczere Anayasan\u0131n 148. maddesi uyar\u0131nca herkesin Anayasada g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinden Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi kapsam\u0131ndaki herhangi birinin kamu g\u00fcc\u00fc taraf\u0131ndan, ihlal edildi\u011fi iddias\u0131yla Anayasa Mahkemesine bireysel ba\u015fvuruda bulunma hakk\u0131 bulunmaktad\u0131r. Anayasa Mahkemesinin di\u011fer kararlar\u0131 gibi bireysel ba\u015fvurular\u0131 inceleyen B\u00f6l\u00fcm kararlar\u0131 da yasama, y\u00fcr\u00fctme ve yarg\u0131 organlar\u0131n\u0131, idare makamlar\u0131n\u0131, ger\u00e7ek ve t\u00fczelki\u015fileri ba\u011flamaktad\u0131r. Bu itibarla Anayasa Mahkemesinin emsal nitelikteki bu karar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda mevcut i\u00e7tihatlar\u0131n yeniden g\u00f6zden ge\u00e7irilmesi gerekmi\u015ftir.<\/p>\n

Araman\u0131n hukuka ayk\u0131r\u0131 olmas\u0131, arama karar veya emrinin ya da araman\u0131n icras\u0131n\u0131n hukuka ayk\u0131r\u0131 olmas\u0131 anlam\u0131na gelmektedir.<\/p>\n

Hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k bir hukuk kural\u0131n\u0131n uygulanmamas\u0131 veya yanl\u0131\u015f uygulanmas\u0131d\u0131r. Kanuna ayk\u0131r\u0131l\u0131ktan daha geni\u015f bir i\u00e7eri\u011fe sahip olan hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k kavram\u0131n\u0131n \u00e7er\u00e7evesi ve kapsam\u0131 belirlenirken gerek pozitif hukuk kurallar\u0131na gerekse temel hak ve h\u00fcrriyetlere ili\u015fkin evrensel hukuk ilkelerine ayk\u0131r\u0131l\u0131k bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zetilmeli ve ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 halinde hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n mevcudiyeti kabul edilmelidir. Nitekim Anayasa Mahkemesi\u2019nin 22.06.2001 g\u00fcn ve 2-2 say\u0131l\u0131 karar\u0131nda: \u201cHukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k en ba\u015fta milli hukuk sistemimiz i\u00e7inde y\u00fcr\u00fcrl\u00fckteki t\u00fcm hukuk kurallar\u0131na ayk\u0131r\u0131l\u0131k anlam\u0131na gelir. Bu \u00e7er\u00e7eve i\u00e7inde, anayasaya, usul\u00fcne uygun olarak kabul edilmi\u015f uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015fmelere, kanunlara, kanun h\u00fckm\u00fcnde kararnamelere, t\u00fcz\u00fcklere, y\u00f6netmeliklere, i\u00e7tihad\u0131 birle\u015ftirme kararlar\u0131na ve team\u00fcl hukukuna ayk\u0131r\u0131 uygulamalar\u0131n t\u00fcm\u00fc hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k kavram\u0131 i\u00e7inde yer al\u0131r.<\/p>\n

Bunun d\u0131\u015f\u0131nda, hukuk sistemimiz, hukukun genel ilkeleri ad\u0131 verilen ve uygar d\u00fcnyan\u0131n t\u00fcm medeni \u00fclkelerinde uygulanan kurallar\u0131 da hukuk kural\u0131 olarak kabul etmektedir. Hukukun genel ilkelerinin neler oldu\u011fu konusunda bir belirsizlik olsa da, hukukun genel ilkelerinin hukuki ba\u011flay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 bulundu\u011fu gerek uygulamada gerekse doktrinde tart\u0131\u015fmas\u0131z olarak kabul edilmektedir. Anayasa Mahkememiz de bir\u00e7ok karar\u0131nda, hukukun genel ilkelerinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmenin hukuk devletinin gereklerinden biri oldu\u011funu ve bu ilkelerin yasakoyucu taraf\u0131ndan dahi yok edilemeyece\u011fini h\u00fckme ba\u011flam\u0131\u015ft\u0131r (\u00d6rne\u011fin, E. 1985\/31. K. 1986\/1, KT. 17.3.1986, Anayasa Mahkemesi Kararlar Dergisi, S.22. s.115). Anayasa Mahkemesi\u2019nin bu g\u00f6r\u00fc\u015fleri \u00e7er\u00e7evesinde hukukun genel ilkeleri, yasalardan, hatta Anayasa\u2019n\u0131n de\u011fi\u015ftirilebilir h\u00fck\u00fcmlerinden de \u00fcst\u00fcn bir konuma getirilmi\u015ftir\u201d denilmektedir.<\/p>\n

Bu itibarla araman\u0131n hukuka uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131 arama tedbirine ba\u015fvurulma \u015fartlar\u0131 ve uygulanmas\u0131yla ilgili gerek pozitif hukuk kurallar\u0131 gerekse evrensel hukuk kaideleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla belirlenmelidir.<\/p>\n

Hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak yap\u0131lan araman\u0131n hem ceza muhakemesi hukuku, hem maddi ceza hukuku, hem de tazminat hukuku bak\u0131m\u0131ndan birtak\u0131m m\u00fceyyedeleri ortaya \u00e7\u0131kabilecektir.<\/p>\n

Araman\u0131n hukuka ayk\u0131r\u0131 olmas\u0131n\u0131n ceza muhakemesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan sonucu arama sonucunda elde edilen delillerin h\u00fckme esas al\u0131namamas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Ceza Muhakemesinde, \u015fekl\u00ee ger\u00e7ekle yetinilmeyip i\u015fin esas\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r. Ceza muhakemesinin amac\u0131 hi\u00e7 bir duraksamaya yer vermeden madd\u00ee ger\u00e7e\u011fin ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131d\u0131r. Ancak, bir hukuk devletinde, madd\u00ee ger\u00e7e\u011fin \u201cher ne pahas\u0131na olursa olsun\u201d ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 kabul edilmemekte; delil yasaklar\u0131 ile bunlar\u0131n sonucu olarak ortaya \u00e7\u0131kan yasak delillerle bu ilkeye baz\u0131 s\u0131n\u0131rlar getirilmektedir. Hukuk devleti esaslar\u0131na uygun bir \u015fekilde yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bulunan bir ceza muhakemesinde delil elde edilmesi ve de\u011ferlendirilmesi i\u015flemlerine getirilen s\u0131n\u0131rlamalara delil yasaklar\u0131 denilmektedir.<\/p>\n

5271 say\u0131l\u0131 CMK’nun 217. maddesinde; “1) H\u00e2kim, karar\u0131n\u0131 ancak duru\u015fmaya getirilmi\u015f ve huzurunda tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f delillere dayand\u0131rabilir. Bu deliller h\u00e2kimin vicdan\u00ee kanaatiyle serbest\u00e7e takdir edilir.<\/p>\n

(2) Y\u00fcklenen su\u00e7, hukuka uygun bir \u015fekilde elde edilmi\u015f her t\u00fcrl\u00fc delille ispat edilebilir\u201d \u015feklindeki d\u00fczenlemeyle hakimin ancak hukukun izin verdi\u011fi y\u00f6ntemlerle elde edilen delilleri dikkate alabilece\u011fi h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

An\u0131lan kanunun 206. maddesinin 2. f\u0131kras\u0131n\u0131n (a) bendinde de ortaya konulmak istenen delilin kanuna ayk\u0131r\u0131 olarak elde edilmi\u015f olmas\u0131 halinde reddolunaca\u011f\u0131 ifade edilerek hukuka uygun elde edilmeyen delillerin ispat arac\u0131 olarak kabul edilmeyece\u011fi ve h\u00fckme esas al\u0131nmayaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r. Kald\u0131 ki, ayn\u0131 kanunun 230. maddenin birinci f\u0131kras\u0131 uyar\u0131nca, mahk\u00fbmiyet h\u00fckm\u00fcn\u00fcn gerek\u00e7esinde, delillerin tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 ve de\u011ferlendirilmesi, h\u00fckme esas al\u0131nan ve reddedilen delillerin belirtilmesi; bu kapsamda dosya i\u00e7erisinde bulunan ve hukuka ayk\u0131r\u0131 y\u00f6ntemlerle elde edilen delillerin ayr\u0131ca ve a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6sterilmesi de zorunludur.
\nUyu\u015fmazl\u0131k konusunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir hukuki sonuca ula\u015fabilmek i\u00e7in \u00f6\u011fretideki g\u00f6r\u00fc\u015flerinde ele al\u0131n\u0131p incelenmesinde yarar bulunmaktad\u0131r. Bu konuda \u00f6\u011fretide; \u201cCumhuriyet savc\u0131s\u0131 haz\u0131r olmaks\u0131z\u0131n konut, i\u015fyeri veya di\u011fer kapal\u0131 yerlerde arama yapabilmek i\u00e7in o yer ihtiyar heyetinden veya kom\u015fulardan iki ki\u015fi bulundurulur. Bu ki\u015filere arama tan\u0131\u011f\u0131 ad\u0131 verilmektedir. \u0130ki de\u011fil, bir ki\u015fi bulundurulmas\u0131 aramay\u0131 hukuka ayk\u0131r\u0131 k\u0131lar ve bu nedenle de bu yolla elde edilen deliller kullan\u0131lamaz (AY m. 38\/6, CMK m. 217\/2)\u201d (Bahri \u00d6zt\u00fcrk, Durmu\u015f Tezcan, Mustafa Ruhan Erdem, \u00d6zge S\u0131rma, Yasemin F. Sayg\u0131lar K\u0131r\u0131t, \u00d6zdem \u00d6zayd\u0131n, Esra Alan Ak\u00e7an, Efser Erdem, Nazari ve Uygulamal\u0131 Ceza Muhakemesi Hukuku, Se\u00e7kin Yay\u0131nevi, 5. Bas\u0131, Ankara, 2013, s. 511); “Burada belirtilen ki\u015filerin aramada haz\u0131r bulundurulmas\u0131 zorunludur. Nitekim yasa koyucu ‘bulundurulur’ diyerek bu kesinli\u011fi ifade etmi\u015ftir. B\u00f6ylece arama koruma tedbirine maruz kalan ki\u015fiye g\u00fcvence sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu bak\u0131mdan, ad\u0131 ge\u00e7en ki\u015filerin arama karar\u0131n\u0131n yerine getirilmesi s\u0131ras\u0131nda bulundurulmamalar\u0131 aramay\u0131 hukuka ayk\u0131r\u0131 k\u0131lar ve bu suretle elde edilen delilleri de kullan\u0131lamaz hale sokar” (Bahri \u00d6zt\u00fcrk, Behiye Eker Kazanc\u0131, Sesim Soyer G\u00fcle\u00e7, Ceza Muhakemesi Hukukunda Koruma Tedbirleri, Se\u00e7kin Yay\u0131nevi, 1. Bas\u0131, Ankara, Eyl\u00fcl 2013, s. 121); “H\u00e2kim veya Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilmeyen ve ihtiyar heyetinden veya kom\u015fular\u0131ndan iki ki\u015fi bulundurulmaks\u0131z\u0131n CMK’ya ayk\u0131r\u0131 olarak san\u0131\u011f\u0131n evinde yap\u0131lan aramada ele ge\u00e7irilen deliller CMK’nun 217\/2 (CMUK’nun 254\/2) madde ve f\u0131kras\u0131 h\u00fckm\u00fc uyar\u0131nca soru\u015fturma ve kovu\u015fturma organlar\u0131n\u0131n hukuka ayk\u0131r\u0131 \u015fekilde elde ettikleri deliller niteli\u011findedir ve h\u00fckme esas al\u0131namaz” (Yener \u00dcnver, Hakan Hakeri, Ceza Muhakemesi Hukuku Cilt 1, Adalet Yay\u0131nevi, 8. Bas\u0131, Ankara, May\u0131s 2013, s. 556-557); “Dolay\u0131s\u0131yla kolluk, arama i\u015flemi ger\u00e7ekle\u015ftirilirken aramada bulunmaya yetkili ki\u015filerin i\u015flem s\u0131ras\u0131nda haz\u0131r bulunmas\u0131na imkan tan\u0131mak zorundad\u0131r. Bununla birlikte kanunun \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc hallerde aramada haz\u0131r bulunmas\u0131 gerekli ki\u015filerin var olup olmad\u0131\u011f\u0131na dikkat etmek ve bu hususu arama tutana\u011f\u0131na ge\u00e7irmekle de g\u00f6revlidir. Kanaatimizce s\u00f6z konusu kom\u015fu veya ihtiyar heyetinden iki ki\u015fi bulunmaks\u0131z\u0131n arama yap\u0131lmas\u0131 halinde elde edilecek deliller hukuka ayk\u0131r\u0131 olacak ve h\u00fckme esas te\u015fkil etmeyecektir.” (Hakan Karakehya, Ceza Muhakemesi Hukuku I, Sava\u015f Yay\u0131nevi, 1. Bas\u0131, Ankara, Ekim 2014, s. 252) “E\u011fer, konutta, i\u015fyerinde veya di\u011fer kapal\u0131 yerlerde aramada Cumhuriyet Savc\u0131s\u0131 haz\u0131r bulunam\u0131yorsa, arama yapabilmek i\u00e7in o yer ihtiyar heyetinden veya kom\u015fulardan iki ki\u015finin bulundurulmas\u0131 yasal zorunluluktur. (CMK.md.119\/4) Aksi durumda hem arama i\u015flemi hem de dolay\u0131s\u0131yla bu i\u015flemden ele ge\u00e7irilen deliller hukuka ayk\u0131r\u0131 duruma gelip, h\u00fckme esas al\u0131namazlar. (CMK.md.217\/2)” (Serap Keskin Kiziro\u011flu, 5271 say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanunu\u2019nda Basit Arama (Adli Arama), Ankara \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi Dergisi, 2009, Cilt 58, Say\u0131 1, s. 165) \u201cDelilin elde edilmesinde yap\u0131lacak hukuka veya kanuna ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u00f6nemli veya \u00f6nemsiz, mutlak veya nisbi bir hakk\u0131 ihlal etmesi gibi ayr\u0131mlar yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Delil kanunda kabul edilen usul h\u00fck\u00fcmlerinin t\u00fcm\u00fc uygulanarak elde edilmelidir. Aksi takdirde, delil elde eden soru\u015fturma ve kovu\u015fturma organlar\u0131n\u0131n bir k\u0131s\u0131m kanun h\u00fck\u00fcmlerini ‘\u00f6nemsiz’, ‘ihmal edilebilir’, ‘ihlali mutlak haklar\u0131 zedelemeyen’ gibi ayr\u0131mlara tabi tutarak uygulamamas\u0131 hali s\u00f6z konusu olur ki, bu durum bir tak\u0131m kanun h\u00fck\u00fcmlerinin uygulamada y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte kald\u0131r\u0131lmas\u0131 sonucunu do\u011furur. Yarg\u0131tay CGK\u2019n\u0131n (26.07.2007 g\u00fcn ve 147-159 say\u0131l\u0131 karar\u0131nda) kabul etti\u011fi \u015fekilde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, arama s\u0131ras\u0131nda arama tan\u0131klar\u0131n\u0131n haz\u0131r bulundurulmas\u0131na ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlerin hi\u00e7bir uygulama alan\u0131 kalmayacakt\u0131r. Arama tan\u0131klar\u0131 ‘olmasalar da olur’ kabul edilecek bir ayr\u0131nt\u0131 haline getirilmi\u015ftir. Uygulaman\u0131n bu \u015fekilde yerle\u015fmesi halinde CMK\u2019n\u0131n arama tan\u0131klar\u0131n\u0131 d\u00fczenleyen h\u00fckm\u00fc fiilen y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kalkm\u0131\u015f olacakt\u0131r” (Murat Ayd\u0131n, Arama ve El Koyma, Se\u00e7kin Yay\u0131nevi, 2. Bas\u0131, Ankara, Ocak 2012, s. 67) \u015feklinde g\u00f6r\u00fc\u015fler ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n

Bu a\u00e7\u0131klamalar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda arama i\u015fleminin hukuka uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin \u00f6nsorunun de\u011ferlendirilmesinde;<\/p>\n

Kolluk taraf\u0131ndan ihbar \u00fczerine san\u0131\u011f\u0131n evinde PKK silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne ait patlay\u0131c\u0131 madde bulundu\u011fu ve valiye suikast yap\u0131laca\u011f\u0131 ihbar\u0131 \u00fczerine Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n yaz\u0131l\u0131 emri ile konutta o yer ihtiyar heyetinden veya kom\u015fulardan iki ki\u015fi bulundurulmaks\u0131z\u0131n yap\u0131lan arama sonucunda 228 adet ruhsats\u0131z merminin ele ge\u00e7irilen, yasad\u0131\u015f\u0131 herhangi bir eyleme kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dair kay\u0131t bulunmayan ve PKK ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc ile de ba\u011flant\u0131s\u0131 tespit edilemeyen san\u0131\u011f\u0131n t\u00fcm a\u015famalarda aramada ele ge\u00e7en su\u00e7 unsuru \u015feylerin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve zilyetli\u011fini kabul etmedi\u011fi, ba\u015fka ki\u015filer taraf\u0131ndan evine konulmu\u015f olabilece\u011fini savundu\u011fu, arama s\u0131ras\u0131nda evde bulunan ve beraatlerine karar verilen inceleme d\u0131\u015f\u0131 san\u0131klar\u0131n da eve geldiklerinde kap\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k oldu\u011fu, ele ge\u00e7en mermileri evde daha \u00f6nce hi\u00e7 g\u00f6rmedikleri \u015feklinde beyanda bulunduklar\u0131, su\u00e7a konu mermiler ve bu mermilerin i\u00e7inde bulundu\u011fu \u015feffaf naylon po\u015fet par\u00e7as\u0131 \u00fczerinde yap\u0131lan incelemede parmak izi tespit edilemedi\u011fi, po\u015fet i\u00e7eresinden \u00e7\u0131kan 7,65 mm \u00e7apl\u0131 fi\u015fekler ile inceleme d\u0131\u015f\u0131 san\u0131klardan Lalihan’\u0131n \u00fczerinde bulunan ayn\u0131 \u00e7apl\u0131 tabancan\u0131n \u015farj\u00f6r\u00fcnden \u00e7\u0131kan mermilerin modellerinin farkl\u0131 oldu\u011fu anla\u015f\u0131lan somut olayda; kolluk taraf\u0131ndan araman\u0131n 5271 say\u0131l\u0131 CMK’nun araman\u0131n g\u00fcvenirlili\u011fi ile ilgili 119\/4. maddesinin “Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 haz\u0131r olmaks\u0131z\u0131n konut, i\u015fyeri veya di\u011fer kapal\u0131 yerlerde arama yapabilmek i\u00e7in o yer ihtiyar heyetinden veya kom\u015fulardan iki ki\u015fi bulundurulur” amir h\u00fckm\u00fcne ayk\u0131r\u0131 olarak o yer ihtiyar heyetinden veya kom\u015fulardan iki ki\u015fi haz\u0131r bulundurulmaks\u0131z\u0131n yap\u0131lmas\u0131 nedeniyle icras\u0131 bak\u0131m\u0131ndan hukuka ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu ve arama sonucu elde edilen su\u00e7a konu mermilerin hukuka ayk\u0131r\u0131 y\u00f6ntemle elde edilmi\u015f delil niteli\u011finde bulundu\u011funun kabul\u00fcnde zorunluluk bulunmaktad\u0131r.
\nBu itibarla, hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak ger\u00e7ekle\u015ftirilen arama i\u015fleminde elde edilen delilin ve buna ili\u015fkin d\u00fczenlenen tutana\u011f\u0131n, yerel mahkemece h\u00fckme esas al\u0131nmas\u0131nda ve \u00d6zel Dairece de bu h\u00fckm\u00fcn onanmas\u0131nda isabet bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n

Yap\u0131lan arama i\u015fleminin icras\u0131 bak\u0131m\u0131ndan hukuka ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu kabul edildikten sonra, hukuka ayk\u0131r\u0131 aramada elde edilen maddi delil d\u0131\u015f\u0131ndaki di\u011fer delillerin somut olayda mahk\u00fbmiyet i\u00e7in yeterli olup olmad\u0131\u011f\u0131na gelince;<\/p>\n

Amac\u0131, somut olayda maddi ger\u00e7e\u011fe ula\u015farak adaleti sa\u011flamak, su\u00e7u i\u015fledi\u011fi sabit olan faili cezaland\u0131rmak, kamu d\u00fczeninin bozulmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek ve bozulan kamu d\u00fczenini yeniden tesis etmek olan ceza muhakemesinin en \u00f6nemli ve evrensel nitelikteki ilkelerinden biri de, \u00f6\u011freti ve uygulamada; “su\u00e7suzluk” ya da “masumiyet karinesi” olarak adland\u0131r\u0131lan kural\u0131n bir uzant\u0131s\u0131 olan ve Latincede; “in dubio pro reo” olarak ifade edilen “\u015f\u00fcpheden san\u0131k yararlan\u0131r” ilkesidir. Bu ilkenin \u00f6z\u00fc, ceza davas\u0131nda san\u0131\u011f\u0131n mahkumiyetine karar verilebilmesi bak\u0131m\u0131ndan g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulundurulmas\u0131 gereken herhangi bir soruna ili\u015fkin \u015f\u00fcphenin, mutlaka san\u0131k yarar\u0131na de\u011ferlendirilmesidir. Olduk\u00e7a geni\u015f bir uygulama alan\u0131 bulunan bu kural, dava konusu su\u00e7un i\u015flenip i\u015flenmedi\u011fi, i\u015flenmi\u015fse san\u0131k taraf\u0131ndan i\u015flenip i\u015flenmedi\u011fi veya ger\u00e7ekle\u015ftirilme bi\u00e7imi konusunda bir \u015f\u00fcphe belirmesi halinde de ge\u00e7erlidir. San\u0131\u011f\u0131n bir su\u00e7tan cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na karar verilebilmesinin temel \u015fart\u0131, su\u00e7un hi\u00e7bir \u015f\u00fcpheye mahal b\u0131rakmayacak kesinlikte hukuka uygun olarak elde edilmi\u015f delillerle ispat edilebilmesidir.<\/p>\n

Bu itibarla, hukuka uygun olmayan arama i\u015flemi sonucunda ele ge\u00e7en delillerin h\u00fckme esas al\u0131namayaca\u011f\u0131n\u0131n belirlendi\u011fi olayda; san\u0131\u011f\u0131n t\u00fcm a\u015famalarda su\u00e7lamay\u0131, aramada ele ge\u00e7en \u015feylerin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve zilyetli\u011fini kabul etmedi\u011fi de g\u00f6zetildi\u011finde dosyadaki hukuka ayk\u0131r\u0131 y\u00f6ntemlerle elde edilen deliller de\u011ferlendirme d\u0131\u015f\u0131 tutuldu\u011funda san\u0131\u011f\u0131n cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na yeterli delil bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n

Sonu\u00e7 olarak; Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 itiraz\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fik gerek\u00e7eyle kabul\u00fcne, \u00d6zel Daire onama karar\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131na, yerel mahkeme h\u00fckm\u00fcn\u00fcn san\u0131k hakk\u0131nda yap\u0131lan arama i\u015flemi hukuka ayk\u0131r\u0131 olup bu arama sonucunda elde edilen delillerin h\u00fckme esas al\u0131namayaca\u011f\u0131, dosyadaki hukuka ayk\u0131r\u0131 y\u00f6ntemlerle elde edilen deliller de\u011ferlendirme d\u0131\u015f\u0131 tutuldu\u011funda ise san\u0131\u011f\u0131n cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 yeterli ba\u015fkaca delil bulunmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zetilmeden beraati yerine yaz\u0131l\u0131 \u015fekilde mahkumiyetine karar verilmesi isabetsizli\u011finden bozulmas\u0131na karar verilmelidir.<\/p>\n

\u00c7o\u011funluk g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kat\u0131lmayan iki Genel Kurul \u00dcyesi; “arama i\u015fleminin hukuka uygun oldu\u011fu ve mevcut delillerin san\u0131\u011f\u0131n mahk\u00fbmiyet i\u00e7in yeterli bulundu\u011fu” d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle kar\u015f\u0131 oy kullanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

SONU\u00c7:<\/strong><\/p>\n

A\u00e7\u0131klanan nedenlerle;<\/p>\n

1- Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 itiraz\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fik gerek\u00e7eyle KABUL\u00dcNE,<\/p>\n

<\/div>\n
<\/div>\n

2- Yarg\u0131tay 9. Ceza Dairesinin 09.01.2012 g\u00fcn ve 22094-394 say\u0131l\u0131 d\u00fczeltilerek onama karar\u0131n\u0131n KALDIRILMASINA,<\/p>\n

3- Van 3. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesinin 10.07.2008 g\u00fcn ve 28-327 say\u0131l\u0131 karar\u0131n\u0131n san\u0131k hakk\u0131nda icra edilen arama i\u015flemi hukuka ayk\u0131r\u0131 olup bu arama sonucunda elde edilen delillerin h\u00fckme esas al\u0131namayaca\u011f\u0131, dosyadaki hukuka ayk\u0131r\u0131 y\u00f6ntemlerle elde edilen deliller de\u011ferlendirme d\u0131\u015f\u0131 tutuldu\u011funda ise san\u0131\u011f\u0131n cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yeterli ba\u015fkaca yeterli delil bulunmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zetilmeden beraati yerine yaz\u0131l\u0131 \u015fekilde mahkumiyetine karar verilmesi isabetsizli\u011finden BOZULMASINA,<\/p>\n

4- Dosyan\u0131n, mahalline g\u00f6nderilmek \u00fczere Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na TEVD\u0130\u0130NE, 28.04.2015 tarihinde yap\u0131lan m\u00fczakerede oy\u00e7oklu\u011fuyla karar verildi.<\/p>\n

\n <\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

T.C. Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu 2013\/464 E., 2015\/132 K. ATE\u015eL\u0130 S\u0130LAHLAR KANUNUNA MUHALEFET HUKUKA AYKIRI DEL\u0130L ARAMA G\u00dcVEN\u0130RL\u0130\u011e\u0130 \u0130\u015eLEM TANI\u011eI BULUNDURULMASI ZORUNLULU\u011eU ATE\u015eL\u0130 S\u0130LAHLAR VE BI\u00c7AKLAR \u0130LE D\u0130\u011eER ALETLER HAKKINDA KANUN (6136) Madde 12 ATE\u015eL\u0130 S\u0130LAHLAR VE BI\u00c7AKLAR \u0130LE D\u0130\u011eER ALETLER HAKKINDA KANUN (6136) Madde 13 ATE\u015eL\u0130 S\u0130LAHLAR VE BI\u00c7AKLAR \u0130LE D\u0130\u011eER ALETLER HAKKINDA KANUN…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11650,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-11649","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-diger"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11649","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11649"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11649\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11650"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11649"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11649"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11649"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}