{"id":11478,"date":"2026-06-26T15:41:00","date_gmt":"2026-06-26T15:41:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/2026\/06\/26\/iban-magdurlari-icin-yapilan-oneri-hakkinda-degerlendirmeler\/"},"modified":"2026-06-26T15:41:00","modified_gmt":"2026-06-26T15:41:00","slug":"iban-magdurlari-icin-yapilan-oneri-hakkinda-degerlendirmeler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/2026\/06\/26\/iban-magdurlari-icin-yapilan-oneri-hakkinda-degerlendirmeler\/","title":{"rendered":"IBAN MA\u011eDURLARI \u0130\u00c7\u0130N YAPILAN \u00d6NER\u0130 HAKKINDA DE\u011eERLEND\u0130RMELER"},"content":{"rendered":"

Doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k su\u00e7lar\u0131yla ilgili tart\u0131\u015fmalar bir s\u00fcredir kamuoyunun g\u00fcndemindedir. \u00d6zellikle doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k su\u00e7unda banka hesab\u0131n\u0131 ba\u015fkas\u0131na kulland\u0131ranlar\u0131n sosyal medya \u00fczerinden taleplerini ve ma\u011fduriyetlerini y\u00fcksek sesle dile getirdikleri g\u00f6r\u00fclmektedir. Nitekim bu talepler neticesinde 12. Yarg\u0131 Paketine bir madde \u00f6nerisi de eklenmi\u015f olup bu yaz\u0131n\u0131n konusu bahse konu teklifin de\u011ferlendirmesini ama\u00e7lamaktad\u0131r.<\/p>\n

Ger\u00e7ekten de doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k su\u00e7unun, artma e\u011filiminde oldu\u011fu bilinen bir ger\u00e7ektir. Kriminolojide karanl\u0131k say\u0131 olarak ifade edilen ma\u011fdurlar\u0131n, resmi makamlara ba\u015fvurmad\u0131\u011f\u0131 olaylar bir kenara b\u0131rak\u0131l\u0131p adli istatistiklere bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bile doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k olaylar\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu art\u0131\u015f\u0131n sebebi olarak bir\u00e7ok neden say\u0131labilir, ekonomik sorunlar, kolay para kazanma h\u0131rs\u0131, cezalar\u0131n yeteri kadar cayd\u0131r\u0131c\u0131 g\u00f6r\u00fclmemesi, e\u011fitim eksikli\u011fi bu nedenler aras\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n

“IBAN Ma\u011fdurlar\u0131” Ger\u00e7ekten Ma\u011fdur mudur?<\/strong><\/p>\n

Doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k su\u00e7unda esas ma\u011fdur, hileli hareketlerle doland\u0131r\u0131lan ki\u015filerdir. Ma\u011fdurlar; t\u00fcrl\u00fc hilelerle paras\u0131n\u0131, evini, arabas\u0131n\u0131 kaybeden ki\u015filerdir. As\u0131l doland\u0131r\u0131c\u0131lar ise doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k i\u00e7in rolleri planlayan, iyi niyetli ki\u015fileri istismar eden, ma\u011fdurun malvarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kendi \u00fcst\u00fcne alan ki\u015filerdir.<\/p>\n

Doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k su\u00e7unu i\u015fleyen as\u0131l faillerin, \u00e7e\u015fitli yollarla (gerekirse komisyon \u00f6deyerek) ikna ettikleri ki\u015filere ait hesab\u0131 kullanmas\u0131 soru\u015fturma s\u00fcrecinde bu hesap sahiplerinin “fail” olarak yarg\u0131lanmas\u0131na neden olmaktad\u0131r. Bu ki\u015filer, kendilerinde doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k kast\u0131 olmamas\u0131na ra\u011fmen fail olarak yarg\u0131land\u0131klar\u0131 i\u00e7in ma\u011fdur olduklar\u0131n\u0131 belirtmektedir. Basit bir ifadeyle IBAN ma\u011fduru, hukuk dilindeki anlam\u0131yla ma\u011fdur de\u011fildir, kendi a\u00e7\u0131lar\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ger\u00e7ek failler yerine olay\u0131n faili olarak yarg\u0131land\u0131klar\u0131 i\u00e7in kendilerini ma\u011fdur g\u00f6ren ki\u015filerdir.<\/p>\n

\u201cTCK 158 ma\u011fdurlar\u0131\u201d veya “IBAN ma\u011fduru” olarak kendilerini ifade eden bu ki\u015filer, banka hesaplar\u0131 doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k su\u00e7unda kullan\u0131lanlard\u0131r. Bu ki\u015filer, \u00e7o\u011fu durumda yarg\u0131lama a\u015famas\u0131nda as\u0131l i\u015flenen \u201cdoland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k\u201d su\u00e7undan haberdar olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemektedir.<\/p>\n

Ger\u00e7ekten de hesab\u0131 kullan\u0131lan ki\u015filer; doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k kast\u0131yla hareket ediyor olabilir (bu ki\u015filer fail olarak cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekir ki tart\u0131\u015fman\u0131n konusu bu ki\u015filer de\u011fildir), bu olaydan hi\u00e7 haberi olmayabilir, belirli bir komisyon kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda hesab\u0131n\u0131 kiralam\u0131\u015f olabilir veya hi\u00e7 haberi olmadan ad\u0131na hesap a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f olabilir.<\/p>\n

Doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k su\u00e7u i\u015flendi\u011finde, kolluk ve savc\u0131l\u0131k makamlar\u0131 ilk \u00f6nce bu hesap sahiplerine, \u015f\u00fcpheli olarak i\u015flem yapmaktad\u0131r. As\u0131l doland\u0131r\u0131c\u0131lar, su\u00e7tan elde ettikleri haks\u0131z kazanc\u0131n b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131n\u0131 kendine almakta, belki k\u00fc\u00e7\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 hesap sahibine vererek bu ki\u015fileri, kendi yerlerine adalet sisteminin i\u00e7ine atmaktad\u0131r (A\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekilde soru\u015fturma “1” numaral\u0131 ok y\u00f6n\u00fcnde ilerlemektedir). Zaten ba\u015fkas\u0131na ait hesab\u0131 ve telefon hatt\u0131n\u0131 kullanman\u0131n amac\u0131 da budur, kendi kimliklerini gizlemektir.<\/p>\n

Doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k kast\u0131 olmayan hesap sahiplerine doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k su\u00e7unda t\u00fcm cezai sorumlulu\u011fun verilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 elbette bir adaletsizlik yaratmaktad\u0131r. Ancak bu ki\u015filerin kabullenmekte zorland\u0131klar\u0131 husus \u015fudur ki; bu ki\u015filer, ger\u00e7ekten de doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k kast\u0131yla olmasa bile belirli bir kabullenme veya i\u015flemle ilgili gerekli dikkat ve \u00f6zeni g\u00f6stermeyip as\u0131l faillere yard\u0131m etmektedir. Ba\u015fkas\u0131na hesap kulland\u0131rma nedeniyle as\u0131l faillere ula\u015f\u0131lamamakta, bu ki\u015filer cezaland\u0131r\u0131lamamaktad\u0131r. Ayr\u0131ca bu hesaplarda ka\u00e7 i\u015flem yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, ka\u00e7 ki\u015finin ma\u011fdur oldu\u011funun tespiti de zorla\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n

Teklif Maddesi Hakk\u0131nda De\u011ferlendirmeler<\/strong><\/p>\n

Kamuoyuna yans\u0131yan teklif maddesine g\u00f6re basit doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k (TCK m. 157) ve nitelikli doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k (TCK m. 158) su\u00e7lar\u0131nda su\u00e7a i\u015ftirakin hesap kiralama olarak kabul edilen fiiller ile s\u0131n\u0131rl\u0131 olmas\u0131 durumunda cezada indirim \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n

\u00d6ncelikle bu teklif, yukar\u0131da bahsedilen “IBAN ma\u011fdurlar\u0131n\u0131n durumu” ile \u00f6rt\u00fc\u015fmemektedir. Su\u00e7a i\u015ftirakten bahsedilebilmesi i\u00e7in hesap kulland\u0131ranlar\u0131n bu su\u00e7a kasten m\u00fcdahil olmalar\u0131 gerekir. Oysaki kamuoyunda kendilerini ma\u011fdur olarak ifade eden ki\u015filer; hat\u0131r i\u00e7in, arkada\u015fl\u0131k veya akrabal\u0131k ili\u015fkisi gibi sosyal ba\u011flar nedeniyle hesaplar\u0131n\u0131 kulland\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemektedir. Dolay\u0131s\u0131yla “doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k kast\u0131yla” hareket etmediklerini iddia ederek kendi durumlar\u0131 lehine bir kanun de\u011fi\u015fikli\u011fi istemektedir.<\/p>\n

<\/div>\n
<\/div>\n

Doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k su\u00e7una “kasten” i\u015ftirak edenler bak\u0131m\u0131ndan hali haz\u0131rda cezaland\u0131rmada sorun bulunmamaktad\u0131r. Hatta bu ki\u015filer, fail olarak bile cezaland\u0131r\u0131labilmektedir. Kanun de\u011fi\u015fiklik teklifi ise bu durumda fail olarak cezaland\u0131rma ihtimali ortadan kald\u0131r\u0131lmakta sadece yard\u0131m eden olarak cezaland\u0131r\u0131lman\u0131n \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131lmaktad\u0131r. Bu d\u00fczenleme, fail olarak cezaland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f mahkumiyetleri kesinle\u015fmi\u015f ki\u015filer i\u00e7in bile “lehe kanun” olaca\u011f\u0131 i\u00e7in binlerce dosya yeniden ele al\u0131nmas\u0131 gerekecektir. Yine \u00f6ng\u00f6r\u00fclen ceza indirimi de genel h\u00fck\u00fcmlerdekine benzerdir (TCK m. 39). Dolay\u0131s\u0131yla kasten su\u00e7 i\u015fleyip fail olarak cezaland\u0131r\u0131lanlar d\u0131\u015f\u0131nda “lehe” bir durum bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n

Teklifte Ne Olmal\u0131?<\/strong><\/p>\n

As\u0131l su\u00e7un m\u00fc\u015fterek faili olunmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece hesap kiralama ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir su\u00e7 olmal\u0131d\u0131r. Hesap kiralama; h\u0131rs\u0131zl\u0131k su\u00e7lar\u0131nda, yasa d\u0131\u015f\u0131 bahis su\u00e7lar\u0131nda veya benzer su\u00e7lar i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir sorundur. D\u00fczenleme sadece doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k ile s\u0131n\u0131rl\u0131 olmamal\u0131, genele etkili olmal\u0131d\u0131r. Bu konuda yap\u0131lacak d\u00fczenlemeye aklama su\u00e7lar\u0131nda zaten mevcut olan 5549 say\u0131l\u0131 kanun m. 15 \u00f6rnek olabilir.<\/p>\n

Hesap kiralayanlar\u0131n etkin pi\u015fmanl\u0131ktan faydalanabilmesi i\u00e7in su\u00e7un faillerini bildirmeleri ve ma\u011fdurun zarar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamalar\u0131 da \u015fart olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Hesaplar\u0131n\u0131 su\u00e7 i\u00e7in kiralayanlar\u0131n bankalar nezdinde hesap a\u00e7mas\u0131 da bir g\u00fcvenlik tedbiri olarak yasaklanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\"Do\u00e7.<\/a><\/p>\n

Do\u00e7. Dr. Enver KA\u015eLI<\/a><\/strong><\/h4>\n
\n <\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k su\u00e7lar\u0131yla ilgili tart\u0131\u015fmalar bir s\u00fcredir kamuoyunun g\u00fcndemindedir. \u00d6zellikle doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k su\u00e7unda banka hesab\u0131n\u0131 ba\u015fkas\u0131na kulland\u0131ranlar\u0131n sosyal medya \u00fczerinden taleplerini ve ma\u011fduriyetlerini y\u00fcksek sesle dile getirdikleri g\u00f6r\u00fclmektedir. Nitekim bu talepler neticesinde 12. Yarg\u0131 Paketine bir madde \u00f6nerisi de eklenmi\u015f olup bu yaz\u0131n\u0131n konusu bahse konu teklifin de\u011ferlendirmesini ama\u00e7lamaktad\u0131r. Ger\u00e7ekten de doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k su\u00e7unun, artma e\u011filiminde oldu\u011fu bilinen…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11479,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-11478","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-diger"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11478","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11478"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11478\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11479"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11478"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11478"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11478"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}