{"id":11346,"date":"2026-06-16T06:41:00","date_gmt":"2026-06-16T06:41:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/2026\/06\/16\/aymnin-2024-236-e-2026-52-k-sayili-karari\/"},"modified":"2026-06-16T06:41:00","modified_gmt":"2026-06-16T06:41:00","slug":"aymnin-2024-236-e-2026-52-k-sayili-karari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/2026\/06\/16\/aymnin-2024-236-e-2026-52-k-sayili-karari\/","title":{"rendered":"AYM’nin 2024\/236 E., 2026\/52 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131"},"content":{"rendered":"

ANAYASA MAHKEMES\u0130 KARARI<\/strong><\/p>\n

Esas Say\u0131s\u0131<\/strong> :202<\/strong>4<\/strong>\/<\/strong>236<\/strong><\/p>\n

Karar<\/strong> Say\u0131s\u0131<\/strong> :<\/strong>202<\/strong>6<\/strong>\/<\/strong>52<\/strong><\/p>\n

Karar Tarihi :<\/strong>26\/2\/2026<\/strong><\/p>\n

R.<\/strong>G.Tarih<\/strong>-Say\u0131 : 16\/6\/2026-33<\/strong>28<\/strong>2<\/strong><\/p>\n

\u0130T\u0130RAZ YOLUNA BA\u015eVURAN:<\/strong> Sivas 1. Asliye Hukuk Mahkemesi<\/p>\n

\u0130T\u0130RAZIN KONUSU:<\/strong> 7\/5\/1987 tarihli ve 3359 say\u0131l\u0131 Sa\u011fl\u0131k Hizmetleri Temel Kanunu\u2019na 12\/5\/2022 tarihli ve 7406 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 14. maddesiyle eklenen ek 18. maddenin ikinci f\u0131kras\u0131n\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 130. maddesine ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclerek iptaline karar verilmesi talebidir.<\/p>\n

OLAY:<\/strong> T\u0131bbi uygulama hatas\u0131 nedeniyle \u00fcniversite taraf\u0131ndan \u00f6denen tazminat\u0131n olayda kusuru bulunan kamu g\u00f6revlilerinden r\u00fccuen tahsili talebiyle a\u00e7\u0131lan davada itiraz konusu kural\u0131n Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu kan\u0131s\u0131na varan Mahkeme, iptali i\u00e7in ba\u015fvurmu\u015ftur.<\/p>\n

I.<\/strong> \u0130PTAL\u0130 \u0130STENEN KANUN H\u00dcKM\u00dc<\/strong><\/p>\n

Kanun\u2019un ek 18. maddesinin itiraz konusu ikinci f\u0131kras\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n

\u201cKamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131 ve Devlet \u00fcniversitelerinde g\u00f6rev yapan hekim ve di\u015f hekimleri ile di\u011fer sa\u011fl\u0131k meslek mensuplar\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131k mesle\u011finin icras\u0131 kapsam\u0131nda yapt\u0131klar\u0131 muayene, te\u015fhis ve tedaviye ili\u015fkin t\u0131bbi i\u015flem ve uygulamalar nedeniyle idare taraf\u0131ndan \u00f6denen tazminattan dolay\u0131 ilgilisine r\u00fccu edilip edilmeyece\u011fine ve r\u00fccu miktar\u0131na, ilgilinin g\u00f6revinin gereklerine ayk\u0131r\u0131 hareket etmek suretiyle g\u00f6revini k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131p kullanmad\u0131\u011f\u0131 ve kusur durumu g\u00f6zetilerek Mesleki Sorumluluk Kurulu<\/u><\/strong><\/i> taraf\u0131ndan<\/u><\/strong><\/i> bir y\u0131l i\u00e7inde karar verilir<\/u><\/strong><\/i>. (Ek c\u00fcmle: 21\/2\/<\/i>2024 –<\/i> 7496\/21 md.)<\/i> Devlet \u00fcniversitelerinde g\u00f6rev yapanlar bak\u0131m\u0131ndan, ilgili \u00fcniversite taraf\u0131ndan Mesleki Sorumluluk Kurulu karar\u0131 ve varsa ilgili hakk\u0131nda g\u00f6revinin gereklerine ayk\u0131r\u0131 hareket etmek suretiyle g\u00f6revini k\u00f6t\u00fcye kulland\u0131\u011f\u0131na dair kesinle\u015fmi\u015f ceza mahkemesi karar\u0131 dikkate al\u0131narak alt\u0131 ay i\u00e7inde nihai karar verilir.<\/u><\/strong><\/i>\u201d <\/strong><\/p>\n

II. \u0130LK \u0130NCELEME<\/strong><\/p>\n

1. Anayasa Mahkemesi \u0130\u00e7t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc h\u00fck\u00fcmleri uyar\u0131nca Kadir \u00d6ZKAYA, Hasan Tahsin G\u00d6KCAN, Basri BA\u011eCI, Engin YILDIRIM, R\u0131dvan G\u00dcLE\u00c7, Recai AKYEL, Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ, Y\u0131ld\u0131z SEFER\u0130NO\u011eLU, Selahaddin MENTE\u015e, \u0130rfan F\u0130DAN, Kenan YA\u015eAR, Muhterem \u0130NCE, Y\u0131lmaz AK\u00c7\u0130L, \u00d6mer \u00c7INAR ve Metin KIRATLI\u2019n\u0131n kat\u0131l\u0131mlar\u0131yla 16\/1\/2025 tarihinde yap\u0131lan ilk inceleme toplant\u0131s\u0131nda \u00f6ncelikle uygulanacak kural ve s\u0131n\u0131rlama sorunlar\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n

2. Anayasa\u2019n\u0131n 152. ile 30\/3\/2011 tarihli ve 6216 say\u0131l\u0131 Anayasa Mahkemesinin Kurulu\u015fu ve Yarg\u0131lama Usulleri Hakk\u0131nda Kanun\u2019un 40. maddelerine g\u00f6re bir davaya bakmakta olan mahkeme, o dava sebebiyle uygulanacak bir kanunun veya Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 kararnamesinin h\u00fck\u00fcmlerini Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 g\u00f6rmesi veya taraflardan birinin ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc ayk\u0131r\u0131l\u0131k iddias\u0131n\u0131n ciddi oldu\u011fu kan\u0131s\u0131na varmas\u0131 durumunda bu h\u00fck\u00fcmlerin iptalleri i\u00e7in Anayasa Mahkemesine ba\u015fvurmaya yetkilidir. Ancak an\u0131lan maddeler uyar\u0131nca bir mahkemenin Anayasa Mahkemesine ba\u015fvurabilmesi i\u00e7in elinde y\u00f6ntemince a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f ve mahkemenin g\u00f6revine giren bir davan\u0131n bulunmas\u0131, iptali talep edilen kural\u0131n da o davada uygulanacak olmas\u0131 gerekir. Uygulanacak kural ise bak\u0131lmakta olan davan\u0131n de\u011fi\u015fik evrelerinde ortaya \u00e7\u0131kan sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde veya davay\u0131 sonu\u00e7land\u0131rmada olumlu ya da olumsuz y\u00f6nde etki yapacak nitelikteki kurallard\u0131r.<\/p>\n

3. 3359 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un ek 18. maddesinin itiraz konusu ikinci f\u0131kras\u0131n\u0131n birinci c\u00fcmlesinde kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131 ve devlet \u00fcniversitelerinde g\u00f6rev yapan hekim ve di\u015f hekimleri ile di\u011fer sa\u011fl\u0131k meslek mensuplar\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131k mesle\u011finin icras\u0131 kapsam\u0131nda yapt\u0131klar\u0131 muayene, te\u015fhis ve tedaviye ili\u015fkin t\u0131bbi i\u015flem ve uygulamalar nedeniyle idare taraf\u0131ndan \u00f6denen tazminat\u0131n ilgili meslek mensubuna r\u00fccu edilip edilmeyece\u011fine ve r\u00fccu miktar\u0131na, ilgilinin g\u00f6revinin gereklerine ayk\u0131r\u0131 hareket etmek suretiyle g\u00f6revini k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131p kullanmad\u0131\u011f\u0131 ve kusur durumu g\u00f6zetilmek suretiyle Mesleki Sorumluluk Kurulu (Kurul) taraf\u0131ndan bir y\u0131l i\u00e7inde karar verilece\u011fi belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n

4. \u0130tiraz yoluna ba\u015fvuran Mahkemede bak\u0131lmakta olan davan\u0131n konusunu devlet \u00fcniversitesinde g\u00f6rev yapan iki hekime kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131lan r\u00fccu davas\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla an\u0131lan c\u00fcmlede yer alan \u201cKamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131<\/i>\u2026<\/i>\u201d ibaresinin bak\u0131lmakta olan davada uygulanma imk\u00e2n\u0131 bulunmamaktad\u0131r. Bu itibarla s\u00f6z konusu ibareye y\u00f6nelik ba\u015fvurunun Mahkemenin yetkisizli\u011fi nedeniyle reddi gerekir.<\/p>\n

5. S\u00f6z konusu c\u00fcmlenin \u201c\u2026<\/i>ve<\/i> D<\/i>evlet \u00fcniversitelerinde<\/i>\u2026<\/i>\u201d ibaresi d\u0131\u015f\u0131nda kalan k\u0131sm\u0131 ise hem kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131 hem de devlet \u00fcniversitelerinde g\u00f6rev yapan hekim, di\u015f hekimleri ve di\u011fer sa\u011fl\u0131k meslek mensuplar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan genel, ortak kural niteli\u011findedir. Bak\u0131lmakta olan davan\u0131n konusu g\u00f6zetilerek c\u00fcmlenin kalan k\u0131sm\u0131n\u0131n esas\u0131na ili\u015fkin incelemenin \u201c\u2026ve<\/i> Devlet \u00fcniversitelerinde<\/i>\u2026<\/i>\u201d ibaresi ile s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak yap\u0131lmas\u0131 gerekir.<\/p>\n

<\/div>\n
<\/div>\n

6. Kural\u0131n ikinci c\u00fcmlesinde ise devlet \u00fcniversitelerinde g\u00f6rev yapanlar bak\u0131m\u0131ndan, ilgili \u00fcniversite taraf\u0131ndan Kurul karar\u0131 ve varsa ilgili hakk\u0131nda g\u00f6revinin gereklerine ayk\u0131r\u0131 hareket etmek suretiyle g\u00f6revini k\u00f6t\u00fcye kulland\u0131\u011f\u0131na dair kesinle\u015fmi\u015f ceza mahkemesi karar\u0131 dikkate al\u0131narak alt\u0131 ay i\u00e7inde nihai karar\u0131n verilece\u011fi d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n

7. Bak\u0131lmakta olan davada hakk\u0131nda r\u00fccu davas\u0131 a\u00e7\u0131lan hekimler hakk\u0131nda kesinle\u015fmi\u015f bir ceza mahkemesi karar\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bu itibarla an\u0131lan c\u00fcmlenin \u201c\u2026ve varsa ilgili hakk\u0131nda g\u00f6revinin gereklerine ayk\u0131r\u0131 hareket etmek suretiyle g\u00f6revini k\u00f6t\u00fcye kulland\u0131\u011f\u0131na dair kesinle\u015fmi\u015f ceza mahkemesi karar\u0131\u2026<\/i>\u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn bak\u0131lmakta olan davada uygulanacak kural olmamas\u0131 nedeniyle bu b\u00f6l\u00fcme y\u00f6nelik ba\u015fvurunun Mahkemenin yetkisizli\u011fi nedeniyle reddi gerekmektedir.<\/p>\n

8. C\u00fcmlenin kalan k\u0131sm\u0131 ise c\u00fcmlede yer alan \u201c\u2026Mesleki Sorumluluk Kurulu karar\u0131<\/i>\u2026<\/i>\u201d ibaresinin yan\u0131 s\u0131ra bak\u0131lmakta olan davada uygulanma imk\u00e2n\u0131 olmayan b\u00f6l\u00fcm y\u00f6n\u00fcnden ge\u00e7erli, ortak kural niteli\u011findedir. Bu itibarla c\u00fcmlenin kalan k\u0131sm\u0131n\u0131n esas\u0131na ili\u015fkin incelemenin \u201c\u2026<\/i> <\/i>Mesleki Sorumluluk Kurulu karar\u0131<\/i>\u2026<\/i>\u201d ibaresi ile s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak yap\u0131lmas\u0131 gerekir.<\/p>\n

9. A\u00e7\u0131klanan nedenlerle 7\/5\/1987 tarihli ve 3359 say\u0131l\u0131 Sa\u011fl\u0131k Hizmetleri Temel Kanunu\u2019na 12\/5\/2022 tarihli ve 7406 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 14. maddesiyle eklenen ek 18. maddenin;<\/p>\n

A.<\/strong> \u0130kinci f\u0131kras\u0131n\u0131n;<\/p>\n

1.<\/strong> Birinci c\u00fcmlesinde yer alan \u201cKamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131\u2026<\/i>\u201d ibaresinin itiraz ba\u015fvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta oldu\u011fu davada uygulanma imk\u00e2n\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan bu ibareye y\u00f6nelik ba\u015fvurunun Mahkemenin yetkisizli\u011fi nedeniyle REDD\u0130NE,<\/p>\n

2.<\/strong> Birinci c\u00fcmlesinin kalan k\u0131sm\u0131n\u0131n esas\u0131n\u0131n incelenmesine, esasa ili\u015fkin incelemenin an\u0131lan c\u00fcmlede yer alan \u201c\u2026ve<\/i> Devlet \u00fcniversitelerinde<\/i>\u2026<\/i>\u201d ibaresi ile s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak yap\u0131lmas\u0131na,<\/p>\n

B.<\/strong> \u0130kinci f\u0131kras\u0131na 21\/2\/2024 tarihli ve 7496 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 21. maddesiyle eklenen ikinci c\u00fcmlenin;<\/p>\n

1.<\/strong> \u201c\u2026ve varsa ilgili hakk\u0131nda g\u00f6revinin gereklerine ayk\u0131r\u0131 hareket etmek suretiyle g\u00f6revini k\u00f6t\u00fcye kulland\u0131\u011f\u0131na dair kesinle\u015fmi\u015f ceza mahkemesi karar\u0131\u2026<\/i>\u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn itiraz ba\u015fvurusunda bulunan Mahkemenin bakmakta oldu\u011fu davada uygulanma imk\u00e2n\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan bu b\u00f6l\u00fcme y\u00f6nelik ba\u015fvurunun Mahkemenin yetkisizli\u011fi nedeniyle REDD\u0130NE,<\/p>\n

2.<\/strong> Kalan k\u0131sm\u0131n\u0131n esas\u0131n\u0131n incelenmesine, esasa ili\u015fkin incelemenin an\u0131lan c\u00fcmlede yer alan \u201c\u2026<\/i>Mesleki Sorumluluk Kurulu karar\u0131<\/i>\u2026<\/i>\u201d ibaresi ile s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak yap\u0131lmas\u0131na,<\/p>\n

OYB\u0130RL\u0130\u011e\u0130YLE karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n

III. ESASIN \u0130NCELENMES\u0130<\/strong><\/p>\n

10. Ba\u015fvuru karar\u0131 ve ekleri, Raport\u00f6r \u015eermin B\u0130RTANE taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan i\u015fin esas\u0131na ili\u015fkin rapor, itiraz konusu kanun h\u00fckm\u00fc, dayan\u0131lan Anayasa kurallar\u0131 ve bunlar\u0131n gerek\u00e7eleri ile di\u011fer yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gere\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcp d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc:<\/p>\n

A.<\/strong> Anlam ve Kapsam<\/strong><\/p>\n

11. 3359 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un ek 18. maddesiyle Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 (Bakanl\u0131k) b\u00fcnyesinde Kurul olu\u015fturulmu\u015ftur. An\u0131lan maddenin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda Kurulun yap\u0131s\u0131 d\u00fczenlenmi\u015ftir. Buna g\u00f6re Kurul; Sa\u011fl\u0131k Bakan\u0131 taraf\u0131ndan belirlenen bir bakan yard\u0131mc\u0131s\u0131, sa\u011fl\u0131k hizmetleri, kamu hastaneleri, hukuk hizmetleri, y\u00f6netim hizmetleri genel m\u00fcd\u00fcrleri veya yard\u0131mc\u0131lar\u0131 ile profes\u00f6r veya do\u00e7ent \u00fcnvanl\u0131 biri d\u00e2hil\u00ee, di\u011feri cerrahi bran\u015ftan hekim olmak \u00fczere yedi \u00fcyeden olu\u015fmaktad\u0131r. Kurulun ba\u015fkan\u0131 bakan yard\u0131mc\u0131s\u0131d\u0131r. Profes\u00f6r veya do\u00e7ent \u00fcnvanl\u0131 hekimlerin g\u00f6rev s\u00fcresi iki y\u0131l olarak belirlenmi\u015ftir.<\/p>\n

12. Maddenin birinci ve ikinci f\u0131kralar\u0131 uyar\u0131nca Kurul iki alanda yetkili k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu kapsamda birinci f\u0131kraya g\u00f6re Kurul, 4\/11\/1981 tarihli ve 2547 say\u0131l\u0131 Y\u00fcksek\u00f6\u011fretim Kanunu\u2019nun 53. maddesinde yer alan soru\u015fturma usul\u00fcne tabi olanlar hari\u00e7 olmak \u00fczere kamu veya \u00f6zel sa\u011fl\u0131k kurum ve kurulu\u015flar\u0131 ve vak\u0131f \u00fcniversitelerinde g\u00f6rev yapan hekim ve di\u015f hekimleri ile di\u011fer sa\u011fl\u0131k meslek mensuplar\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131k mesle\u011finin icras\u0131 kapsam\u0131nda yapt\u0131klar\u0131 muayene, te\u015fhis ve tedaviye ili\u015fkin t\u0131bbi i\u015flem ve uygulamalar nedeniyle yap\u0131lan soru\u015fturmalar hakk\u0131nda izin vermekle yetkilidir.<\/p>\n

13. \u0130kinci f\u0131kran\u0131n birinci c\u00fcmlesinde de Kurulun kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131 ve devlet \u00fcniversitelerinde g\u00f6rev yapan hekim ve di\u015f hekimleri ile di\u011fer sa\u011fl\u0131k meslek mensuplar\u0131n\u0131n birinci f\u0131kra kapsam\u0131nda belirtilen i\u015flem ve uygulamalar nedeniyle idare taraf\u0131ndan \u00f6denen tazminat y\u00f6n\u00fcnden -g\u00f6revin gereklerine ayk\u0131r\u0131 hareket edilmesi suretiyle g\u00f6revin k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131l\u0131p kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 ve kusur durumu g\u00f6zetilerek- ilgilisine r\u00fccu edilip edilmeyece\u011fi ve r\u00fccu miktar\u0131 ile ilgili hususlarda karar vermekle yetkili oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir. An\u0131lan c\u00fcmlede yer alan \u201c\u2026ve<\/i> Devlet \u00fcniversitelerinde<\/i>\u2026<\/i>\u201d ibaresi itiraz konusu kurallardan ilkini olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n

14. Anayasa Mahkemesi 30\/11\/2023 tarihli ve E.2022\/90, K.2023\/201 say\u0131l\u0131 karar\u0131yla devlet \u00fcniversitelerinde \u00e7al\u0131\u015fan sa\u011fl\u0131k personeline r\u00fccu bak\u0131m\u0131ndan Kurula yetki verilmesini Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 bularak 3359 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un ek 18. maddesinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131n\u0131, \u201cikinci f\u0131krada yer alan<\/i> \u2018\u2026Devlet \u00fcniversitelerinde\u2026\u2019<\/i> ibaresi<\/i>\u201d y\u00f6n\u00fcnden iptal etmi\u015ftir. An\u0131lan kararda, devlet \u00fcniversitelerinin b\u00fct\u00e7esinden \u00f6denen tazminat\u0131n r\u00fccu edilmesine ili\u015fkin olarak karar verme yetkisinin de bizzat \u00fcniversitelere ait oldu\u011fu, idari ve mali \u00f6zerkli\u011fe sahip \u00fcniversitelerin yerine ge\u00e7erek bu kurumlar\u0131n b\u00fct\u00e7e haz\u0131rlama yetkisi \u00fczerinde do\u011frudan etki do\u011furabilecek nitelikte karar alma yetkisine sahip bir Kurulun olu\u015fturulmas\u0131n\u0131n merkez\u00ee y\u00f6netimin vesayet yetkisinin s\u0131n\u0131rlar\u0131yla ba\u011fda\u015fmad\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir (AYM, E.2022\/90, K.2023\/201, 30\/11\/2023, \u00a7 63).<\/p>\n

15. Anayasa Mahkemesinin s\u00f6z konusu iptal karar\u0131ndan sonra 7496 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 21. maddesiyle ek 18. maddenin ikinci f\u0131kras\u0131na eklenen ikinci c\u00fcmleyle devlet \u00fcniversitelerinde g\u00f6rev yapanlar bak\u0131m\u0131ndan, Kurul karar\u0131n\u0131n ve -varsa- ilgili hakk\u0131nda g\u00f6revinin gereklerine ayk\u0131r\u0131 hareket etmek suretiyle g\u00f6revini k\u00f6t\u00fcye kulland\u0131\u011f\u0131na dair kesinle\u015fmi\u015f ceza mahkemesi karar\u0131n\u0131n dikkate al\u0131narak ilgili \u00fcniversite taraf\u0131ndan alt\u0131 ay i\u00e7inde nihai karar\u0131n verilmesi \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. An\u0131lan c\u00fcmlede yer alan \u201c\u2026<\/i> <\/i>Mesleki Sorumluluk Kurulu karar\u0131<\/i>\u2026<\/i>\u201d ibaresi de itiraz konusu di\u011fer kural\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n

B. \u0130tiraz\u0131n Gerek\u00e7esi<\/strong><\/p>\n

16. Ba\u015fvuru karar\u0131nda \u00f6zetle; devlet \u00fcniversitelerinde \u00e7al\u0131\u015fan hekimlerle ilgili olarak r\u00fccu davas\u0131 a\u00e7\u0131labilmesi i\u00e7in Kurul karar\u0131 al\u0131nmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren d\u00fczenlemenin Anayasa Mahkemesi taraf\u0131ndan iptal edildi\u011fi, an\u0131lan iptal karar\u0131ndan sonra yap\u0131lan itiraz konusu kuralla da devlet \u00fcniversitelerinde \u00e7al\u0131\u015fan hekimler bak\u0131m\u0131ndan Kurulun r\u00fccu konusunda karar alma yetkisinin devam etti\u011fi, bu durumun \u00fcniversitelerin \u00f6zerkli\u011fi ilkesine uygun olmad\u0131\u011f\u0131, Kurul karar\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131ndan sonra ilgili \u00fcniversitenin alt\u0131 ay i\u00e7inde nihai karar\u0131 alaca\u011f\u0131 belirtilmesine kar\u015f\u0131n \u00fcniversitenin Kurul karar\u0131n\u0131n aksine karar verip veremeyece\u011finin, verdi\u011fi takdirde hangi karara itibar edilece\u011finin belirsiz oldu\u011fu ifade edilerek kural\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 130. maddesine ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n

C. Anayasa\u2019ya Ayk\u0131r\u0131l\u0131k Sorunu<\/strong><\/p>\n

17. Anayasa\u2019n\u0131n y\u00fcksek\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131n\u0131 d\u00fczenleyen 130. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda \u201c\u00c7a\u011fda\u015f e\u011fitim-\u00f6\u011fretim esaslar\u0131na dayanan bir d\u00fczen i\u00e7inde milletin ve \u00fclkenin ihtiya\u00e7lar\u0131na uygun insan g\u00fcc\u00fc yeti\u015ftirmek amac\u0131 ile; orta\u00f6\u011fretime dayal\u0131 \u00e7e\u015fitli d\u00fczeylerde e\u011fitim-\u00f6\u011fretim, bilimsel ara\u015ft\u0131rma, yay\u0131n ve dan\u0131\u015fmanl\u0131k yapmak, \u00fclkeye ve insanl\u0131\u011fa hizmet etmek \u00fczere \u00e7e\u015fitli birimlerden olu\u015fan kamu t\u00fczelki\u015fili\u011fine ve bilimsel \u00f6zerkli\u011fe sahip \u00fcniversiteler Devlet taraf\u0131ndan kanunla kurulur.<\/i>\u201d, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda \u201d\u00dcniversiteler ile \u00f6\u011fretim \u00fcyeleri ve yard\u0131mc\u0131lar\u0131 serbest\u00e7e her t\u00fcrl\u00fc bilimsel ara\u015ft\u0131rma ve yay\u0131nda bulunabilirler. Ancak, bu yetki, Devletin varl\u0131\u011f\u0131 ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve milletin ve \u00fclkenin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ve b\u00f6l\u00fcnmezli\u011fi aleyhinde faaliyette bulunma serbestli\u011fi vermez.<\/i>\u201d, sekizinci f\u0131kras\u0131nda \u201d\u00dcniversitelerin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00e7eler; Y\u00fcksek\u00f6\u011fretim Kurulunca tetkik ve onayland\u0131ktan sonra Mill\u00ee E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131na sunulur ve merkez\u00ee y\u00f6netim b\u00fct\u00e7esinin ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu esaslara uygun olarak i\u015fleme t\u00e2bi tutularak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konulur ve denetlenir<\/i>.<\/i>\u201d, dokuzuncu f\u0131kras\u0131nda da \u201dY\u00fcksek\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131n\u0131n kurulu\u015f ve organlar\u0131 ile i\u015fleyi\u015fleri ve bunlar\u0131n se\u00e7imleri, g\u00f6rev, yetki ve sorumluluklar\u0131 \u00fcniversiteler \u00fczerinde Devletin g\u00f6zetim ve denetim hakk\u0131n\u0131 kullanma usulleri, \u2026 \u00f6\u011frenimin ve \u00f6\u011fretimin h\u00fcrriyet ve teminat i\u00e7inde ve \u00e7a\u011fda\u015f bilim ve teknoloji gereklerine g\u00f6re y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi, \u2026 kanunla d\u00fczenlenir.<\/i>\u201d h\u00fck\u00fcmleri yer almaktad\u0131r.<\/p>\n

18. \u00dcniversitelerin bilimsel \u00f6zerkli\u011fi; \u00fcniversitelerde y\u00fcr\u00fct\u00fclen e\u011fitim, ara\u015ft\u0131rma, yay\u0131n ve benzeri etkinliklerin planlanmas\u0131, d\u00fczenlenmesi ve icra edilmesi a\u015famalar\u0131nda y\u00f6netim yetkisinin serbest\u00e7e kullan\u0131labilmesini, belirtilen faaliyetlerle ilgili \u00fcniversite kaynaklar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131na y\u00f6nelik kararlar\u0131n \u00fcniversite y\u00f6netim organlar\u0131nca serbest\u00e7e al\u0131nabilmesini gerektirmektedir. Bilimsel \u00f6zerklik, idari ve mali \u00f6zerklikle birlikte \u00fcniversitelerin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in olmazsa olmaz nitelikte bir b\u00fct\u00fcn\u00fcn par\u00e7alar\u0131n\u0131 olu\u015fturur. Bu unsurlardan herhangi birine yap\u0131lacak m\u00fcdahale di\u011fer unsurlar\u0131n da olumsuz \u015fekilde etkilenmesine neden olacakt\u0131r (AYM, E.2015\/61, K.2016\/172, 2\/11\/2016, \u00a7\u00a7 43-45).<\/p>\n

19. Anayasa\u2019n\u0131n 130. maddesinde de belirtildi\u011fi \u00fczere, anayasal d\u00fczeyde sahip olunan idari \u00f6zerklik elbette \u00fcniversitelere s\u0131n\u0131rs\u0131z bir y\u00f6netim yetkisi tan\u0131mamaktad\u0131r. Nitekim an\u0131lan maddede merkez\u00ee idarenin \u00fcniversiteler \u00fczerinde g\u00f6zetim ve denetim yetkisinin bulundu\u011fu a\u00e7\u0131k\u00e7a h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

20. Bununla birlikte Anayasa\u2019n\u0131n an\u0131lan maddesinin sekizinci f\u0131kras\u0131nda \u00fcniversitelerin b\u00fct\u00e7elerinin kendileri taraf\u0131ndan haz\u0131rlanaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtilmek suretiyle mali konularda anayasal s\u0131n\u0131rlar g\u00f6zetilerek karar alma yetkisinin \u00fcniversitelere ait oldu\u011fu h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu itibarla devlet \u00fcniversitelerinin b\u00fct\u00e7esinden \u00f6denen tazminat\u0131n r\u00fccu edilmesine ili\u015fkin karar verme yetkisinin de bizzat \u00fcniversitelere ait bir yetki oldu\u011fu hususunda \u015f\u00fcphe bulunmamaktad\u0131r (AYM, E.2022\/90, K.2023\/201, 30\/11\/2023, \u00a7 59).<\/p>\n

21. Devlet \u00fcniversitelerinde g\u00f6rev yapan hekim ve di\u015f hekimleri ile di\u011fer sa\u011fl\u0131k meslek mensuplar\u0131n\u0131n mesle\u011fin icras\u0131 kapsam\u0131nda yapt\u0131klar\u0131 muayene, te\u015fhis ve tedaviye ili\u015fkin t\u0131bbi i\u015flem ve uygulamalar nedeniyle do\u011fabilecek tazminat sorumlulu\u011fu, bu g\u00f6revlilerin istihdam edildikleri \u00fcniversitelere y\u00f6neltilmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla ilgili kamu g\u00f6revlisine r\u00fccu yetkisinin \u00fcniversitelerin idari ve mali \u00f6zerkli\u011fi kapsam\u0131nda ele al\u0131nmas\u0131 gerekmektedir (AYM, E.2022\/90, K.2023\/201, 30\/11\/2023, \u00a7 54).<\/p>\n

22. Kanun koyucu, \u00fcniversitelerin idari ve mali \u00f6zerkli\u011fi kapsam\u0131ndaki faaliyetlerine y\u00f6nelik olarak idari vesayet niteli\u011finde d\u00fczenlemeler yaparken hukuk devleti ilkesinin bir gere\u011fi olan \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesiyle ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu ilke ise elveri\u015flilik, gereklilik<\/i> ve orant\u0131l\u0131l\u0131k<\/i> olmak \u00fczere \u00fc\u00e7 alt ilkeden olu\u015fmaktad\u0131r. Elveri\u015flilik<\/i>, \u00f6ng\u00f6r\u00fclen s\u0131n\u0131rlaman\u0131n ula\u015f\u0131lmak istenen ama\u00e7 i\u00e7in elveri\u015fli olmas\u0131n\u0131, gereklilik<\/i> s\u0131n\u0131rlaman\u0131n ula\u015f\u0131lmak istenen ama\u00e7 bak\u0131m\u0131ndan gerekli olmas\u0131n\u0131, orant\u0131l\u0131l\u0131k<\/i> ise s\u0131n\u0131rlaman\u0131n ve ula\u015f\u0131lmak istenen ama\u00e7 aras\u0131nda olmas\u0131 gereken \u00f6l\u00e7\u00fcy\u00fc ifade etmektedir.<\/p>\n

23. \u0130tiraz konusu kurallarda idare taraf\u0131ndan \u00f6denen tazminat\u0131n ilgilisine r\u00fccu edilmesi konusunda karar al\u0131nmak \u00fczere \u00f6ncelikle Kurula ba\u015fvurulmas\u0131, Kurul karar\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131ndan sonra \u00fcniversitenin nihai karar\u0131 vermesi \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n

24. Devlet \u00fcniversitelerinin, b\u00fcnyelerinde g\u00f6rev yapan sa\u011fl\u0131k personelinin t\u0131bbi i\u015flem ve uygulamalar\u0131 nedeniyle \u00f6dedi\u011fi tazminat\u0131n ilgilisine r\u00fccu edilip edilmeyece\u011fine karar vermeden \u00f6nce konuya ili\u015fkin olarak Kurul taraf\u0131ndan verilen karar\u0131 dikkate almas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren kural\u0131n r\u00fccu konusunda uygulamada yeknesakl\u0131\u011f\u0131n sa\u011flanmas\u0131na katk\u0131da bulunmak amac\u0131yla ihdas edildi\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bu y\u00f6n\u00fcyle kurallar\u0131n me\u015fru amaca y\u00f6nelik ve bu amaca ula\u015fma bak\u0131m\u0131ndan elveri\u015fli oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n

25. Kanun koyucunun vesayet yetkisinin kullan\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin y\u00f6ntemi belirleme hususunda takdir yetkisinin bulundu\u011fu da g\u00f6zetildi\u011finde kurallarla \u00f6ng\u00f6r\u00fclen usul\u00fcn s\u00f6z konusu amaca ula\u015fma bak\u0131m\u0131ndan gerekli olmad\u0131\u011f\u0131 da s\u00f6ylenemez.<\/p>\n

26. \u00d6te yandan 3359 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un ek 18. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131n\u0131n birinci c\u00fcmlesine g\u00f6re Kurul; kamu kurumlar\u0131nda ve devlet \u00fcniversitelerinde g\u00f6rev yapan sa\u011fl\u0131k personelinin sa\u011fl\u0131k mesle\u011finin icras\u0131 kapsam\u0131nda yapt\u0131klar\u0131 muayene, te\u015fhis ve tedaviye ili\u015fkin t\u0131bbi i\u015flem ve uygulamalar nedeniyle idare taraf\u0131ndan \u00f6denen tazminattan dolay\u0131 ilgilisine r\u00fccu edilip edilmeyece\u011fine ve r\u00fccu miktar\u0131na karar verecektir. \u0130kinci c\u00fcmlede ise devlet \u00fcniversitelerinde g\u00f6rev yapanlar bak\u0131m\u0131ndan, ilgili \u00fcniversite taraf\u0131ndan Kurul karar\u0131n\u0131n dikkate al\u0131narak nihai karar\u0131n verilece\u011fi belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n

27. Bu itibarla kurallarda \u00fcniversitenin Kurul karar\u0131n\u0131 dikkate alaca\u011f\u0131 belirtilmekle birlikte r\u00fccu konusundaki nihai de\u011ferlendirmenin ve icrai karar alma yetkisinin \u00fcniversiteye ait oldu\u011fu anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla ilgili \u00fcniversitenin r\u00fccu konusunda verece\u011fi karar y\u00f6n\u00fcnden Kurul karar\u0131n\u0131n herhangi bir ba\u011flay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 bulunmamaktad\u0131r. \u00d6te yandan \u00f6denen tazminat\u0131n ilgilisine r\u00fccu edilmesine ili\u015fkin s\u00fcrecin hangi kurum taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclece\u011fi hususu da \u00f6zerklik bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Devlet \u00fcniversitelerinde g\u00f6rev yapan sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n hatal\u0131 t\u0131bbi i\u015flem ve uygulamalar\u0131 nedeniyle a\u00e7\u0131lacak tazminat davalar\u0131 ilke olarak ilgili \u00fcniversite aleyhine a\u00e7\u0131lacak ve bunun sonucu olarak h\u00fckmedilen tazminat da \u00fcniversite taraf\u0131ndan \u00f6denecektir. Dolay\u0131s\u0131yla ilgili \u00fcniversite taraf\u0131ndan mahkeme karar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak \u00f6denen tazminat\u0131n sa\u011fl\u0131k mensubundan r\u00fccuen tazmin edilip edilmeyece\u011fi konusunda ek 18. maddede \u00f6ng\u00f6r\u00fclen s\u00fcrecin de \u00fcniversite taraf\u0131ndan ba\u015flat\u0131laca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. \u00dcniversite, Kurulun g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc ald\u0131ktan sonra nihai de\u011ferlendirmeyi de yaparak s\u00fcreci sonland\u0131racakt\u0131r. Bu itibarla \u00fcniversitelerin sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131na kar\u015f\u0131 r\u00fccu davas\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131p a\u00e7\u0131lmayaca\u011f\u0131na karar verirken Kurul karar\u0131n\u0131 dikkate almas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren kural\u0131n \u00fcniversite \u00f6zerkli\u011fi ile \u00e7eli\u015fen bir y\u00f6n\u00fc bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n

28. A\u00e7\u0131klanan nedenlerle kurallar, Anayasa\u2019n\u0131n 130. maddesine ayk\u0131r\u0131 de\u011fildir. \u0130tiraz\u0131n reddi gerekir.<\/p>\n

Engin YILDIRIM, Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ ve Y\u0131ld\u0131z SEFER\u0130NO\u011eLU bu g\u00f6r\u00fc\u015fe kat\u0131lmam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n

IV. H\u00dcK\u00dcM<\/strong><\/p>\n

7\/5\/1987 tarihli ve 3359 say\u0131l\u0131 Sa\u011fl\u0131k Hizmetleri Temel Kanunu\u2019na 12\/5\/2022 tarihli ve 7406 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 14. maddesiyle eklenen ek 18. maddenin;<\/p>\n

A.<\/strong> \u0130kinci f\u0131kras\u0131n\u0131n birinci c\u00fcmlesinde yer alan \u201c\u2026ve<\/i> D<\/i>evlet \u00fcniversitelerinde<\/i>\u2026<\/i>\u201d ibaresinin,<\/p>\n

B<\/strong>.<\/strong> \u0130kinci f\u0131kras\u0131na 21\/2\/2024 tarihli ve 7496 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 21. maddesiyle eklenen ikinci c\u00fcmlede yer alan \u201c\u2026<\/i>Mesleki Sorumluluk Kurulu karar\u0131<\/i>\u2026<\/i>\u201d ibaresinin,<\/p>\n

Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 olmad\u0131klar\u0131na ve itiraz\u0131n REDD\u0130NE, Engin YILDIRIM, Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ ile Y\u0131ld\u0131z SEFER\u0130NO\u011eLU\u2019nun kar\u015f\u0131oylar\u0131 ve OY\u00c7OKLU\u011eUYLA 26\/2\/2026 tarihinde karar verildi.<\/p>\n

\u200b<\/p>\n\n\n\n
\n\n\n\n
\n

Ba\u015fkanvekili<\/p>\n

Basri BA\u011eCI<\/p>\n<\/td>\n

\n

\u00dcye<\/p>\n

Engin YILDIRIM<\/p>\n<\/td>\n

\n

\u00dcye<\/p>\n

Recai AKYEL<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

\u200b<\/p>\n\n\n\n
\n\n\n\n
\n

\u00dcye<\/p>\n

Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ<\/p>\n<\/td>\n

\n

\u00dcye<\/p>\n

Y\u0131ld\u0131z SEFER\u0130NO\u011eLU<\/p>\n<\/td>\n

\n

\u00dcye<\/p>\n

Selahaddin MENTE\u015e<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

\u200b<\/p>\n\n\n\n
\n\n\n\n
\n

\u00dcye<\/p>\n

\u0130rfan F\u0130DAN<\/p>\n<\/td>\n

\n

\u00dcye<\/p>\n

Kenan YA\u015eAR<\/p>\n<\/td>\n

\n

\u00dcye<\/p>\n

Muhterem \u0130NCE<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

\u200b<\/p>\n\n\n\n
\n\n\n\n
\n

\u00dcye<\/p>\n

Y\u0131lmaz AK\u00c7\u0130L<\/p>\n<\/td>\n

\n

\u00dcye<\/p>\n

\u00d6mer \u00c7INAR<\/p>\n<\/td>\n

\n

\u00dcye<\/p>\n

Metin KIRATLI<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

\u200b<\/p>\n

\u200b<\/p>\n

\u200b<\/p>\n

KAR\u015eIOY GEREK\u00c7ES\u0130<\/strong><\/p>\n

1.<\/strong> 3359 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un ek 18. maddesinde Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 (Bakanl\u0131k) b\u00fcnyesinde Mesleki Sorumluluk Kurulu (Kurul,) olu\u015fturulmu\u015ftur. Maddenin itiraz konusu ikinci f\u0131kras\u0131nda Kurulun, kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131 ve devlet \u00fcniversitelerinde g\u00f6rev yapan hekim ve di\u015f hekimleri ile di\u011fer sa\u011fl\u0131k meslek mensuplar\u0131n\u0131n birinci f\u0131kra kapsam\u0131nda belirtilen i\u015flem ve uygulamalar nedeniyle idare taraf\u0131ndan \u00f6denen tazminat nedeniyle -g\u00f6revin gereklerine ayk\u0131r\u0131 hareket edilmesi suretiyle g\u00f6revin k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131l\u0131p kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 ve kusur durumu g\u00f6zetilerek- ilgilisine r\u00fccu edilip edilmeyece\u011fi ve r\u00fccu miktar\u0131 ile ilgili hususlarda karar vermekle yetkili oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir. An\u0131lan c\u00fcmlede yer alan \u201c\u2026ve Devlet \u00fcniversitelerinde\u2026\u201d ibaresi itiraz konusu kurallardan ilkini olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n

2.<\/strong> Anayasa Mahkemesinin 30\/11\/2023 tarihli ve E.2022\/90, K.2023\/201 say\u0131l\u0131 karar\u0131yla 3359 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019a eklenen ek 18. maddenin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131n\u0131n, ikinci f\u0131kras\u0131nda yer alan \u201c\u2026Devlet \u00fcniversitelerinde\u2026\u201d ibaresi y\u00f6n\u00fcnden iptaline karar verilmi\u015ftir. Anayasa Mahkemesi devlet \u00fcniversitelerinde \u00e7al\u0131\u015fan sa\u011fl\u0131k meslek mensuplar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan Kurula yetki verilmesini Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 bulmu\u015ftur. An\u0131lan karar\u0131n gerek\u00e7esinde, devlet \u00fcniversitelerinin b\u00fct\u00e7esinden \u00f6denen tazminat\u0131n r\u00fccu edilmesine ili\u015fkin karar verme yetkisinin de bizzat \u00fcniversitelere ait bir yetki oldu\u011fu, idari ve mali \u00f6zerkli\u011fe sahip \u00fcniversitelerin yerine ge\u00e7erek bu kurumlar\u0131n b\u00fct\u00e7e haz\u0131rlama yetkisi \u00fczerinde do\u011frudan etki do\u011furabilecek nitelikte karar alma yetkisine sahip bir Kurulun olu\u015fturulmas\u0131n\u0131n merkez\u00ee y\u00f6netimin vesayet yetkisinin s\u0131n\u0131rlar\u0131yla ba\u011fda\u015fmad\u0131\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir (\u00a7 63).<\/p>\n

3.<\/strong> Anayasa Mahkemesinin s\u00f6z konusu iptal karar\u0131ndan sonra 7496 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 21. maddesiyle ek 18. maddenin ikinci f\u0131kras\u0131na eklenen c\u00fcmleyle devlet \u00fcniversitelerinde g\u00f6rev yapanlar bak\u0131m\u0131ndan, ilgili \u00fcniversite taraf\u0131ndan Kurul karar\u0131 ve varsa ilgili hakk\u0131nda g\u00f6revinin gereklerine ayk\u0131r\u0131 hareket etmek suretiyle g\u00f6revini k\u00f6t\u00fcye kulland\u0131\u011f\u0131na dair kesinle\u015fmi\u015f ceza mahkemesi karar\u0131 dikkate al\u0131narak alt\u0131 ay i\u00e7inde nihai karar verilece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. C\u00fcmlede yer alan \u201c\u2026 Mesleki Sorumluluk Kurulu karar\u0131 ve\u2026\u201d ibaresi de itiraz konusu di\u011fer kural\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n

4.<\/strong> Anayasa\u2019n\u0131n y\u00fcksek\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131n\u0131 d\u00fczenleyen 130. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda \u201c\u00c7a\u011fda\u015f e\u011fitim-\u00f6\u011fretim esaslar\u0131na dayanan bir d\u00fczen i\u00e7inde milletin ve \u00fclkenin ihtiya\u00e7lar\u0131na uygun insan g\u00fcc\u00fc yeti\u015ftirmek amac\u0131 ile; orta\u00f6\u011fretime dayal\u0131 \u00e7e\u015fitli d\u00fczeylerde e\u011fitim-\u00f6\u011fretim, bilimsel ara\u015ft\u0131rma, yay\u0131n ve dan\u0131\u015fmanl\u0131k yapmak, \u00fclkeye ve insanl\u0131\u011fa hizmet etmek \u00fczere \u00e7e\u015fitli birimlerden olu\u015fan kamu t\u00fczelki\u015fili\u011fine ve bilimsel \u00f6zerkli\u011fe sahip \u00fcniversiteler Devlet taraf\u0131ndan kanunla kurulur.\u201d, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda \u201c\u00dcniversiteler ile \u00f6\u011fretim \u00fcyeleri ve yard\u0131mc\u0131lar\u0131 serbest\u00e7e her t\u00fcrl\u00fc bilimsel ara\u015ft\u0131rma ve yay\u0131nda bulunabilirler. Ancak, bu yetki, Devletin varl\u0131\u011f\u0131 ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve milletin ve \u00fclkenin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ve b\u00f6l\u00fcnmezli\u011fi aleyhinde faaliyette bulunma serbestli\u011fi vermez.\u201d, sekizinci f\u0131kras\u0131nda \u201c\u00dcniversitelerin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00e7eler; Y\u00fcksek\u00f6\u011fretim Kurulunca tetkik ve onayland\u0131ktan sonra Mill\u00ee E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131na sunulur ve merkez\u00ee y\u00f6netim b\u00fct\u00e7esinin ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu esaslara uygun olarak i\u015fleme t\u00e2bi tutularak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konulur ve denetlenir.\u201d dokuzuncu f\u0131kras\u0131nda da \u201cY\u00fcksek\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131n\u0131n kurulu\u015f ve organlar\u0131 ile i\u015fleyi\u015fleri ve bunlar\u0131n se\u00e7imleri, g\u00f6rev, yetki ve sorumluluklar\u0131 \u00fcniversiteler \u00fczerinde Devletin g\u00f6zetim ve denetim hakk\u0131n\u0131 kullanma usulleri, \u2026 \u00f6\u011frenimin ve \u00f6\u011fretimin h\u00fcrriyet ve teminat i\u00e7inde ve \u00e7a\u011fda\u015f bilim ve teknoloji gereklerine g\u00f6re y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi, \u2026 kanunla d\u00fczenlenir.\u201d h\u00fck\u00fcmleri yer almaktad\u0131r.<\/p>\n

5.<\/strong> \u00dcniversitelerin bilimsel \u00f6zerkli\u011fi; \u00fcniversitelerde y\u00fcr\u00fct\u00fclen e\u011fitim, ara\u015ft\u0131rma, yay\u0131n ve benzeri etkinliklerin planlanmas\u0131, d\u00fczenlenmesi ve icra edilmesi a\u015famalar\u0131nda y\u00f6netim yetkisinin serbest\u00e7e kullan\u0131labilmesini, belirtilen faaliyetlerle ilgili \u00fcniversite kaynaklar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131na y\u00f6nelik kararlar\u0131n \u00fcniversite y\u00f6netim organlar\u0131nca serbest\u00e7e al\u0131nabilmesini gerektirmektedir Bilimsel \u00f6zerklik, idari ve mali \u00f6zerklikle birlikte \u00fcniversitelerin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in olmazsa olmaz nitelikte bir b\u00fct\u00fcn\u00fcn par\u00e7alar\u0131n\u0131 olu\u015fturur. Bu unsurlardan herhangi birine yap\u0131lacak m\u00fcdahale di\u011fer unsurlar\u0131n da olumsuz \u015fekilde etkilenmesine neden olacakt\u0131r (AYM, E.2015\/61, K.2016\/172, 2\/11\/2016, \u00a7 \u00a7 43- 45).<\/p>\n

6.<\/strong> Anayasa\u2019n\u0131n 130. maddesinde de belirtildi\u011fi \u00fczere, anayasal d\u00fczeyde sahip olunan idari \u00f6zerklik elbette \u00fcniversitelere s\u0131n\u0131rs\u0131z bir y\u00f6netim yetkisi tan\u0131mamaktad\u0131r. Nitekim an\u0131lan maddede merkez\u00ee idarenin \u00fcniversiteler \u00fczerinde g\u00f6zetim ve denetim yetkisinin bulundu\u011fu a\u00e7\u0131k\u00e7a h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

7.<\/strong> Bununla birlikte Anayasa\u2019n\u0131n an\u0131lan maddesinin sekizinci f\u0131kras\u0131nda \u00fcniversitelerin b\u00fct\u00e7elerinin kendileri taraf\u0131ndan haz\u0131rlanaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtilmek suretiyle mali konularda anayasal s\u0131n\u0131rlar g\u00f6zetilerek karar alma yetkisinin \u00fcniversitelere ait oldu\u011fu h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu itibarla devlet \u00fcniversitelerinin b\u00fct\u00e7esinden \u00f6denen tazminat\u0131n r\u00fccu edilmesine ili\u015fkin karar verme yetkisinin de bizzat \u00fcniversitelere ait bir yetki oldu\u011fu hususunda \u015f\u00fcphe bulunmamaktad\u0131r (AYM, E.2022\/90, K.2023\/201, 30\/11\/2023, \u00a7 59).<\/p>\n

8.<\/strong> Devlet \u00fcniversitelerinde g\u00f6rev yapan hekim ve di\u015f hekimleri ile di\u011fer sa\u011fl\u0131k meslek mensuplar\u0131n\u0131n mesle\u011fin icras\u0131 kapsam\u0131nda yapt\u0131klar\u0131 muayene, te\u015fhis ve tedaviye ili\u015fkin t\u0131bbi i\u015flem ve uygulamalar nedeniyle do\u011fabilecek tazminat sorumlulu\u011fu, bu g\u00f6revlilerin istihdam edildikleri \u00fcniversitelere y\u00f6neltilmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla ilgili kamu g\u00f6revlisine r\u00fccu yetkisinin \u00fcniversitelerin idari ve mali \u00f6zerkli\u011fi kapsam\u0131nda ele al\u0131nmas\u0131 gerekmektedir (AYM, E.2022\/90, K.2023\/201, 30\/11\/2023, \u00a7 54).<\/p>\n

9.<\/strong> Buna g\u00f6re kanun koyucu, \u00fcniversitelerin idari ve mali \u00f6zerkli\u011fi kapsam\u0131ndaki faaliyetlerine y\u00f6nelik idari vesayet niteli\u011finde d\u00fczenlemeler yaparken hukuk devleti ilkesinin bir gere\u011fi olan \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesiyle ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu ilke ise elveri\u015flilik, gereklilik ve orant\u0131l\u0131l\u0131k olmak \u00fczere \u00fc\u00e7 alt ilkeden olu\u015fmaktad\u0131r. Elveri\u015flilik, ba\u015fvurulan \u00f6nlemin ula\u015f\u0131lmak istenen ama\u00e7 i\u00e7in elveri\u015fli olmas\u0131n\u0131, gereklilik ba\u015fvurulan \u00f6nlemin ula\u015f\u0131lmak istenen ama\u00e7 bak\u0131m\u0131ndan gerekli olmas\u0131n\u0131, orant\u0131l\u0131l\u0131k ise ba\u015fvurulan \u00f6nlem ve ula\u015f\u0131lmak istenen ama\u00e7 aras\u0131nda olmas\u0131 gereken \u00f6l\u00e7\u00fcy\u00fc ifade etmektedir.<\/p>\n

10.<\/strong> Kuralda idare taraf\u0131ndan \u00f6denen tazminat\u0131n r\u00fccusu konusunda karar al\u0131nmak \u00fczere \u00f6ncelikle Mesleki Sorumluluk Kuruluna ba\u015fvurulmas\u0131, Kurul karar\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131ndan sonra \u00fcniversitenin nihai karar\u0131 vermesi usul\u00fc \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n

11.<\/strong> \u0130dari vesayet, hiyerar\u015fik denetimden farkl\u0131 olarak genel nitelikte bir yetki olmay\u0131p kanunla belirlenen s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde kullan\u0131labilen istisnai bir yetkidir. Bu nedenle vesayetin temel \u00f6zellikleri istisnailik ve kanuniliktir. Vesayet makamlar\u0131 bu yetkiyi yerinden y\u00f6netim kurulu\u015flar\u0131n\u0131n i\u015flemlerini iptal etme, onama, erteleme, izin verme, yeniden g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmesini isteme, d\u00fczeltme ya da bu i\u015flemlere kar\u015f\u0131 idari yarg\u0131da dava a\u00e7ma yollar\u0131yla kullanabilir. Ancak vesayet yetkisi kural olarak merkez\u00ee idareye yerinden y\u00f6netim kurulu\u015funun yerine ge\u00e7erek icrai karar alma yetkisi tan\u0131maz. (AYM, E.2019\/112, K.2020\/35, 25\/6\/2020, \u00a7 \u00a7 43-44).<\/p>\n

12.<\/strong> Ek 18. maddenin ikinci f\u0131kras\u0131n\u0131n ilk c\u00fcmlesine g\u00f6re Mesleki Sorumluluk Kurulu, kamu kurumlar\u0131 ile devlet \u00fcniversitelerinde g\u00f6rev yapan sa\u011fl\u0131k personelinin mesleklerini icra ederken ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri muayene, te\u015fhis ve tedaviye ili\u015fkin t\u0131bbi i\u015flem ve uygulamalar nedeniyle idare taraf\u0131ndan \u00f6denen tazminat\u0131n personele r\u00fccu edilip edilmeyece\u011fi ve r\u00fccu edilecek tutar hakk\u0131nda karar verme yetkisine sahiptir. Ayn\u0131 f\u0131kran\u0131n ikinci c\u00fcmlesinde ise devlet \u00fcniversitelerinde \u00e7al\u0131\u015fanlar bak\u0131m\u0131ndan nihai karar\u0131n, Mesleki Sorumluluk Kurulunun karar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak ilgili \u00fcniversite taraf\u0131ndan verilece\u011fi ifade edilmi\u015ftir.<\/p>\n

13.<\/strong> Anayasa Mahkemesi\u2019nin 30\/11\/2023 tarihli ve E.2022\/90, K.2023\/201 say\u0131l\u0131 karar\u0131nda da vurguland\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, idari ve mali \u00f6zerkli\u011fe sahip \u00fcniversitelerin b\u00fct\u00e7e olu\u015fturma yetkisini do\u011frudan etkileyebilecek nitelikte kararlar alma yetkisi bulunan bir kurulun kurulmas\u0131, merkez\u00ee idarenin \u00fcniversiteler \u00fczerindeki vesayet yetkisinin s\u0131n\u0131rlar\u0131yla ba\u011fda\u015fmamaktad\u0131r.<\/p>\n

14.<\/strong> Kurala g\u00f6re r\u00fccu mekanizmas\u0131n\u0131n i\u015fletilebilmesi i\u00e7in \u00f6ncelikle Mesleki Sorumluluk Kurulunun karar almas\u0131, ard\u0131ndan \u00fcniversitenin bu karar do\u011frultusunda nihai de\u011ferlendirmeyi yapmas\u0131 gerekmektedir. Bu nedenle \u00fcniversitenin kendili\u011finden r\u00fccu s\u00fcrecini ba\u015flatmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \u00dcniversite hem s\u00fcreci ba\u015flatmak i\u00e7in Kurulun karar\u0131n\u0131 beklemek hem de nihai karar\u0131n\u0131 verirken bu karar\u0131 dikkate almak durumundad\u0131r.<\/p>\n

15.<\/strong> Bakanl\u0131k b\u00fcnyesinde kurulan Kurulun bu yetkisi, \u00fcniversitenin karar alma s\u00fcrecinde belirleyici bir rol \u00fcstlenmesine ve merkezi idarenin denetim ve g\u00f6zetim yetkisinin \u00f6tesine ge\u00e7en bir etki kullanmas\u0131na yol a\u00e7maktad\u0131r. Her ne kadar nihai karar\u0131n \u00fcniversite taraf\u0131ndan verilece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fclse de Kurul karar\u0131n\u0131n dikkate al\u0131nmas\u0131n\u0131n zorunlu olmas\u0131, Kurulun \u00fcniversite karar\u0131 \u00fczerinde fiilen etkili ve ba\u011flay\u0131c\u0131 bir konumda bulundu\u011funu g\u00f6stermektedir. Nitekim Kurulun uygun g\u00f6r\u00fc\u015f vermemesi h\u00e2linde \u00fcniversitenin r\u00fccu karar\u0131 almas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu nedenle tercih edilen vesayet arac\u0131n\u0131n \u00fcniversite \u00f6zerkli\u011fini anlams\u0131z h\u00e2le getirdi\u011fi sonucuna ula\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

16.<\/strong> A\u00e7\u0131klanan nedenlerle kural, ek 18. maddenin ikinci f\u0131kras\u0131n\u0131n birinci c\u00fcmlesinde yer alan \u201c\u2026Devlet \u00fcniversitelerinde\u2026\u201d ibaresi ve ikinci c\u00fcmlesinde yer alan \u201c\u2026Mesleki Sorumluluk Kurulu karar\u0131\u2026\u201d ibaresi y\u00f6n\u00fcnden Anayasa\u2019n\u0131n 130. maddesine ayk\u0131r\u0131l\u0131k ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7o\u011funluk karar\u0131na kat\u0131lmad\u0131m.<\/p>\n\n\n\n
\n<\/td>\n\n<\/td>\n\n

\u00dcye<\/p>\n

Engin YILDIRIM<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

\u200b<\/p>\n

\u200b<\/p>\n

\u200b<\/p>\n

KAR\u015eIOY GEREK\u00c7ES\u0130<\/strong><\/p>\n

1. Mahkememiz \u00e7o\u011funlu\u011funun7\/5\/1987 tarihli ve 3359 say\u0131l\u0131 Sa\u011fl\u0131k Hizmetleri Temel Kanunu\u2019na 12\/5\/2022 tarihli ve 7406 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 14. maddesiyle eklenen ek 18. maddenin ikinci f\u0131kras\u0131n\u0131n birinci c\u00fcmlesinde yer alan \u201c\u2026ve Devlet \u00fcniversitelerinde<\/i>\u2026\u201d ibaresinin ve ikinci c\u00fcmlesinde yer alan \u201c\u2026Mesleki Sorumluluk Kurulu karar\u0131<\/i>\u2026\u201d ibaresinin Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin kanaatine kat\u0131lmamaktay\u0131m.<\/p>\n

2. Dava konusu ibarelerin i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131 ikinci f\u0131krada kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131 ve devlet \u00fcniversitelerinde g\u00f6rev yapan hekim ve di\u015f hekimleri ile di\u011fer sa\u011fl\u0131k meslek mensuplar\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131k mesle\u011finin icras\u0131 kapsam\u0131nda yapt\u0131klar\u0131 muayene, te\u015fhis ve tedaviye ili\u015fkin i\u015flem ve uygulamalar nedeniyle idare taraf\u0131ndan \u00f6denen tazminat nedeniyle ilgilisine r\u00fccu edilip edilmeyece\u011fi hususu d\u00fczenlenmektedir.<\/p>\n

3. Bu f\u0131kra h\u00fckm\u00fcne g\u00f6re kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131 ve devlet \u00fcniversitelerinde g\u00f6rev yapan hekim ve di\u015f hekimleri ile di\u011fer sa\u011fl\u0131k meslek mensuplar\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131k mesle\u011finin icras\u0131 kapsam\u0131nda yapt\u0131klar\u0131 muayene, te\u015fhis ve tedaviye ili\u015fkin t\u0131bbi i\u015flem ve uygulamalar nedeniyle idare taraf\u0131ndan \u00f6denen tazminattan dolay\u0131 ilgilisine r\u00fccu edilip edilmeyece\u011fine ve r\u00fccu miktar\u0131na, ilgilinin g\u00f6revinin gereklerine ayk\u0131r\u0131 hareket etmek suretiyle g\u00f6revini k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131p kullanmad\u0131\u011f\u0131 ve kusur durumu g\u00f6zetilerek Mesleki Sorumluluk Kurulu taraf\u0131ndan bir y\u0131l i\u00e7inde karar verilir. Devlet \u00fcniversitelerinde g\u00f6rev yapanlar bak\u0131m\u0131ndan, ilgili \u00fcniversite taraf\u0131ndan Mesleki Sorumluluk Kurulu karar\u0131 ve varsa ilgili hakk\u0131nda g\u00f6revinin gereklerine ayk\u0131r\u0131 hareket etmek suretiyle g\u00f6revini k\u00f6t\u00fcye kulland\u0131\u011f\u0131na dair kesinle\u015fmi\u015f ceza mahkemesi karar\u0131 dikkate al\u0131narak alt\u0131 ay i\u00e7inde nihai karar verilir.<\/p>\n

4. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere kuralda devlet \u00fcniversitelerinde g\u00f6revli hekim ve di\u015f hekimleri ile di\u011fer sa\u011fl\u0131k meslek mensuplar\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131k mesle\u011finin icras\u0131 ba\u011flam\u0131nda bir r\u00fccu durumu s\u00f6z konusu oldu\u011funda dava konusu kuralla bu konuda karar verme yetkisi Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 b\u00fcnyesinde kurulan Mesleki Sorumluluk Kuruluna b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

5. Anayasa Mahkemesi kararlar\u0131nda da ifade edildi\u011fi \u00fczere Anayasa\u2019n\u0131n y\u00fcksek\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131n\u0131 d\u00fczenleyen 130. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda \u201c\u00c7a\u011fda\u015f e\u011fitim-\u00f6\u011fretim esaslar\u0131na dayanan bir d\u00fczen i\u00e7inde milletin ve \u00fclkenin ihtiya\u00e7lar\u0131na uygun insan g\u00fcc\u00fc yeti\u015ftirmek amac\u0131 ile; orta\u00f6\u011fretime dayal\u0131 \u00e7e\u015fitli d\u00fczeylerde e\u011fitim-\u00f6\u011fretim, bilimsel ara\u015ft\u0131rma, yay\u0131n ve dan\u0131\u015fmanl\u0131k yapmak, \u00fclkeye ve insanl\u0131\u011fa hizmet etmek \u00fczere \u00e7e\u015fitli birimlerden olu\u015fan kamu t\u00fczelki\u015fili\u011fine ve bilimsel \u00f6zerkli\u011fe sahip \u00fcniversiteler Devlet taraf\u0131ndan kanunla kurulur.\u201d, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda \u201c\u00dcniversiteler ile \u00f6\u011fretim \u00fcyeleri ve yard\u0131mc\u0131lar\u0131 serbest\u00e7e her t\u00fcrl\u00fc bilimsel ara\u015ft\u0131rma ve yay\u0131nda bulunabilirler. Ancak, bu yetki, Devletin varl\u0131\u011f\u0131 ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve milletin ve \u00fclkenin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ve b\u00f6l\u00fcnmezli\u011fi aleyhinde faaliyette bulunma serbestli\u011fi vermez.\u201d, sekizinci f\u0131kras\u0131nda \u201c\u00dcniversitelerin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00e7eler; Y\u00fcksek\u00f6\u011fretim Kurulunca tetkik ve onayland\u0131ktan sonra Mill\u00ee E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131na sunulur ve merkez\u00ee y\u00f6netim b\u00fct\u00e7esinin ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu esaslara uygun olarak i\u015fleme t\u00e2bi tutularak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konulur ve denetlenir.\u201d dokuzuncu f\u0131kras\u0131nda da \u201cY\u00fcksek\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131n\u0131n kurulu\u015f ve organlar\u0131 ile i\u015fleyi\u015fleri ve bunlar\u0131n se\u00e7imleri, g\u00f6rev, yetki ve sorumluluklar\u0131 \u00fcniversiteler \u00fczerinde Devletin g\u00f6zetim ve denetim hakk\u0131n\u0131 kullanma usulleri, \u2026 \u00f6\u011frenimin ve \u00f6\u011fretimin h\u00fcrriyet ve teminat i\u00e7inde ve \u00e7a\u011fda\u015f bilim ve teknoloji gereklerine g\u00f6re y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi, \u2026 kanunla d\u00fczenlenir.\u201d h\u00fck\u00fcmleri yer almaktad\u0131r (AYM, E.2022\/90, K.2023\/201, 30\/11\/2023, \u00a7 55).<\/p>\n

6. Bu ba\u011flamda kendi g\u00f6rev alanlar\u0131ndaki konularda \u00fcniversiteler \u00f6zerklik ilkesi \u00e7er\u00e7evesinde i\u015flerini y\u00fcr\u00fct\u00fcrler. \u00dcniversitelerin bilimsel \u00f6zerkli\u011fi; \u00fcniversitelerde y\u00fcr\u00fct\u00fclen e\u011fitim, ara\u015ft\u0131rma, yay\u0131n ve benzeri etkinliklerin planlanmas\u0131, d\u00fczenlenmesi ve icra edilmesi a\u015famalar\u0131nda y\u00f6netim yetkisinin serbest\u00e7e kullan\u0131labilmesini, belirtilen faaliyetlerle ilgili \u00fcniversite kaynaklar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131na y\u00f6nelik kararlar\u0131n \u00fcniversite y\u00f6netim organlar\u0131nca serbest\u00e7e al\u0131nabilmesini gerektirmektedir Bilimsel \u00f6zerklik, idari ve mali \u00f6zerklikle birlikte \u00fcniversitelerin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in olmazsa olmaz nitelikte bir b\u00fct\u00fcn\u00fcn par\u00e7alar\u0131n\u0131 olu\u015fturur. Bu unsurlardan herhangi birine yap\u0131lacak m\u00fcdahale di\u011fer unsurlar\u0131n da olumsuz \u015fekilde etkilenmesine neden olacakt\u0131r (AYM, E.2015\/61, K.2016\/172, 2\/11\/2016, \u00a7 \u00a7 43- 45).<\/p>\n

7. Bununla birlikte Anayasa\u2019n\u0131n 130. maddesinde de belirtildi\u011fi \u00fczere, anayasal d\u00fczeyde sahip olunan idari \u00f6zerklik elbette \u00fcniversitelere s\u0131n\u0131rs\u0131z bir y\u00f6netim yetkisi tan\u0131mamaktad\u0131r. Nitekim an\u0131lan maddede merkez\u00ee idarenin \u00fcniversiteler \u00fczerinde g\u00f6zetim ve denetim yetkisinin bulundu\u011fu a\u00e7\u0131k\u00e7a h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r (AYM, E.2022\/90, K.2023\/201, 30\/11\/2023, \u00a7 58).<\/p>\n

8. Her ne kadar dava konusu kurallarla devlet \u00fcniversitelerinde g\u00f6rev yapan sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131na, sa\u011fl\u0131k mesle\u011finin icras\u0131 kapsam\u0131nda yapt\u0131klar\u0131 muayene, te\u015fhis ve tedaviye ili\u015fkin t\u0131bbi i\u015flem ve uygulamalar nedeniyle r\u00fccu edilmesine karar verme yetkisinin tek bir elden y\u00fcr\u00fct\u00fclmesinin farkl\u0131 ve \u00e7eli\u015fkili kararlar verilmesinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilerek bu konuda uygulama birli\u011finin sa\u011flanmas\u0131na hizmet edece\u011fi a\u00e7\u0131k ise de idari vesayet yetkisi, hiyerar\u015fik denetimde oldu\u011fu gibi genel bir yetki niteli\u011fi ta\u015f\u0131may\u0131p kanunla \u00e7er\u00e7evesi \u00e7izilen s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde kullan\u0131lmas\u0131 gereken istisnai bir yetkidir. \u0130stisnailik ve kanunilik idari vesayetin en belirgin iki temel \u00f6zelli\u011fidir. Vesayet makamlar\u0131nca bu yetki yerinden y\u00f6netim kurulu\u015funun i\u015flemlerini iptal, onama, erteleme, izin verme, tekrar g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmesini isteme, d\u00fczeltme \u015feklinde kullan\u0131labilece\u011fi gibi bunlar\u0131n organlar\u0131n\u0131n kararlar\u0131na kar\u015f\u0131 idari yarg\u0131 mercilerinde dava a\u00e7ma \u015feklinde de kullan\u0131labilir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k vesayet yetkisi ilke olarak merkez\u00ee idareye, yerinden y\u00f6netim kurulu\u015flar\u0131 yerine ge\u00e7erek icrai karar alma yetkisi vermez (AYM, E.2019\/112, K.2020\/35, 25\/6\/2020, \u00a7 \u00a7 43-44: E.2022\/90, K.2023\/201, 30\/11\/2023, \u00a7\u00a7 61-62).<\/p>\n

9. Oysa f\u0131kradaki d\u00fczenleyi\u015f bi\u00e7iminden halen Devlet \u00dcniversitelerinin re\u2019sen r\u00fccu s\u00fcrecini ba\u015flatma yetkisinin bulundu\u011fu \u015feklindeki bir anlam \u00e7\u0131kmamaktad\u0131r. Kuraldan Mesleki Sorumluluk Kurulunun halen devlet \u00fcniversitelerinde g\u00f6rev yapan hekim ve di\u015f hekimleri ile di\u011fer sa\u011fl\u0131k meslek mensuplar\u0131 ile ilgili r\u00fcc\u00fc s\u00fcre\u00e7lerini ba\u015flatmada tek ba\u015f\u0131na inisiyatifi elinde tuttu\u011fu \u015feklindeki anlam ge\u00e7erlili\u011fini korudu\u011fu s\u00fcrece devlet \u00fcniversitelerinin bu s\u00fcreci kendili\u011finden ba\u015flatmalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6z\u00fckmemektedir. Bu durum ise \u00fcniversitelerin idari \u00f6zerkli\u011fi ile \u00e7eli\u015fmektedir.<\/p>\n

10. Bu nedenle dava konusu ibarelerin Anayasa\u2019n\u0131n 130. maddesine ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in iptal gerekti\u011fi gerek\u00e7esiyle \u00e7o\u011funlu\u011fun iptal talebinin reddi \u015feklindeki karar\u0131na kat\u0131lmamaktay\u0131m.<\/p>\n\n\n\n
\n<\/td>\n\n<\/td>\n\n

\u00dcye<\/p>\n

Yusuf \u015eevki HAKYEMEZ<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

\u200b<\/p>\n

\u200b<\/p>\n

\u200b<\/p>\n

KAR\u015eIOY<\/strong><\/p>\n

\u200b1- 3359 say\u0131l\u0131 Sa\u011fl\u0131k Hizmetleri Temel Kanunu\u2019nun ek 18. maddesinin birinci ve ikinci f\u0131kralar\u0131nda yer alan, devlet \u00fcniversitelerinde g\u00f6rev yapan sa\u011fl\u0131k personeline y\u00f6nelik r\u00fccu s\u00fcrecinde Mesleki Sorumluluk Kurulu\u2019nun (Kurul) yetkili k\u0131l\u0131nmas\u0131na ili\u015fkin d\u00fczenlemelerin, Anayasa\u2019ya uygun oldu\u011funa dair \u00e7o\u011funluk g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne kat\u0131lm\u0131yorum.<\/p>\n

\u200b2- Anayasa\u2019n\u0131n 130. maddesi uyar\u0131nca \u00fcniversiteler; bilimsel, idari ve mali \u00f6zerkli\u011fe sahip, kamu t\u00fczel ki\u015fili\u011fini haiz anayasal kurumlard\u0131r. \u00dcniversitelerin \u201cmali \u00f6zerkli\u011fi\u201d, kendi b\u00fct\u00e7elerini olu\u015fturma ve bu b\u00fct\u00e7e \u00fczerindeki harcamalar ile gelir kalemlerini y\u00f6netme yetkisini de kapsar.<\/p>\n

\u200b3- Mahkememizin daha \u00f6nce oybirli\u011fiyle al\u0131nan emsal karar\u0131nda (E.2022\/90, K.2023\/201, 30.11.2023) ;<\/p>\n

\u201cAnayasa\u2019n\u0131n an\u0131lan maddesinin sekizinci f\u0131kras\u0131nda \u00fcniversitelerin b\u00fct\u00e7elerinin kendileri taraf\u0131ndan haz\u0131rlanaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtilmek suretiyle mali konularda anayasal s\u0131n\u0131rlar g\u00f6zetilerek karar alma yetkisinin \u00fcniversitelere ait oldu\u011fu h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu itibarla devlet \u00fcniversitelerinin b\u00fct\u00e7esinden \u00f6denen tazminat\u0131n r\u00fccu edilmesine ili\u015fkin karar verme yetkisinin de bizzat \u00fcniversitelere ait bir yetki oldu\u011fu hususunda \u015f\u00fcphe bulunmamaktad\u0131r.\u201d (AYM, E.2022\/90, K.2023\/201, 30.11.2023, \u00a7 59).<\/p>\n

\u200b\u201cDevlet \u00fcniversitelerinde g\u00f6rev yapan hekim ve di\u015f hekimleri ile di\u011fer sa\u011fl\u0131k meslek mensuplar\u0131n\u0131n mesle\u011fin icras\u0131 kapsam\u0131nda yapt\u0131klar\u0131 muayene, te\u015fhis ve tedaviye ili\u015fkin t\u0131bbi i\u015flem ve uygulamalar nedeniyle do\u011fabilecek tazminat sorumlulu\u011fu, bu g\u00f6revlilerin istihdam edildikleri \u00fcniversitelere y\u00f6neltilmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla ilgili kamu g\u00f6revlisine r\u00fccu yetkisinin \u00fcniversitelerin idari ve mali \u00f6zerkli\u011fi kapsam\u0131nda ele al\u0131nmas\u0131 gerekmektedir.\u201d (AYM, E.2022\/90, K.2023\/201, 30.11.2023, \u00a7 54) \u015feklinde vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

\u200b4- Anayasa\u2019n\u0131n 130. maddesi, merkezi idareye \u00fcniversiteler \u00fczerinde sadece \u201cg\u00f6zetim ve denetim\u201d yetkisi tan\u0131maktad\u0131r. Ancak idari vesayet niteli\u011findeki bu yetki, yerinden y\u00f6netim kurulu\u015funun (\u00fcniversitenin) yerine ge\u00e7erek karar alma veya onun iradesini tamamen devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakma sonucunu do\u011furamaz.<\/p>\n

\u200b5- Dava konusu kuralda, r\u00fccu s\u00fcrecinin ba\u015flat\u0131lmas\u0131 ve r\u00fccu miktar\u0131n\u0131n belirlenmesi konusunda merkezi idare b\u00fcnyesinde, ba\u015fkan\u0131 Bakan yard\u0131mc\u0131s\u0131 olan bir Kurulun \u201ckarar verici\u201d konumda oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. \u00dcniversitenin ancak bu Kurul karar\u0131ndan sonra \u201cnihai karar\u201d verebilece\u011finin \u00f6ng\u00f6r\u00fclmesi, \u00fcniversite iradesini merkezi idarenin hiyerar\u015fik veya a\u011f\u0131r vesayet denetimine tabi k\u0131lmaktad\u0131r. Kurul karar\u0131 olmaks\u0131z\u0131n \u00fcniversitenin r\u00fccu s\u00fcrecini kendili\u011finden i\u015fletememesi, anayasal g\u00f6zetim s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015fan, \u201cyerindelik\u201d denetimi mahiyetinde bir m\u00fcdahaledir.<\/p>\n

\u200b6- Kurulun yap\u0131s\u0131 incelendi\u011finde; Bakan yard\u0131mc\u0131s\u0131 ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 b\u00fcrokratlar\u0131ndan olu\u015fan bir heyetin, \u00fcniversite personeli hakk\u0131nda mali bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck karar\u0131 vermesi \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u00dcniversitenin kendi personeli \u00fczerindeki disiplin ve mali sorumluluk yetkisinin, b\u00fcnyesinde hi\u00e7bir \u00fcniversite temsilcisi bar\u0131nd\u0131rmayan veya \u00fcniversitenin karar organlar\u0131n\u0131 d\u0131\u015flayan merkezi bir kurula devredilmesi, Anayasa\u2019n\u0131n 130. maddesindeki \u201cidari \u00f6zerklik\u201d g\u00fcvencesini i\u015flevsiz b\u0131rakmaktad\u0131r.<\/p>\n

\u200b7- D\u00fczenleme ile getirilmek istenen \u201cuygulama birli\u011fi\u201d ve \u201ckamu yarar\u0131\u201d amac\u0131, anayasal bir ilke olan \u201c\u00f6zerkli\u011fin\u201d ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n gerek\u00e7esi olamaz. R\u00fccu mekanizmas\u0131n\u0131n i\u015fletilmesi i\u00e7in Kurulun karar vermesinin \u201c\u00f6n \u015fart\u201d olarak dayat\u0131lmas\u0131, \u00fcniversitenin anayasal yetkilerini kullanmas\u0131n\u0131 imk\u00e2ns\u0131z hale getiren veya a\u015f\u0131r\u0131 zorla\u015ft\u0131ran bir \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fczl\u00fck te\u015fkil etmektedir. Ayr\u0131ca, \u00fcniversitenin Kurul karar\u0131na ayk\u0131r\u0131 bir karar verip veremeyece\u011fi konusundaki mu\u011flakl\u0131k, \u201chukuki belirlilik\u201d ilkesine de ayk\u0131r\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\u200b8- Sonu\u00e7 olarak; devlet \u00fcniversitelerinde g\u00f6rev yapan sa\u011fl\u0131k personelinin t\u0131bbi i\u015flem ve uygulamalar\u0131ndan kaynaklanan r\u00fccu davalar\u0131nda, karar yetkisinin \u00fcniversite d\u0131\u015f\u0131ndaki merkezi bir kurula verilmesi, Anayasa\u2019n\u0131n 130. maddesinde d\u00fczenlenen \u201cidari ve mali \u00f6zerklik\u201d ilkesine a\u00e7\u0131k\u00e7a ayk\u0131r\u0131d\u0131r. A\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131m bu nedenlerle ilgili kural\u0131n iptal edilmesi gerekti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle \u00e7o\u011funlu\u011fa i\u015ftirak etmiyorum.<\/p>\n\n\n\n
\n<\/td>\n\n<\/td>\n\n

\u00dcye<\/p>\n

Y\u0131ld\u0131z SEFER\u0130NO\u011eLU<\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

\n <\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

ANAYASA MAHKEMES\u0130 KARARI Esas Say\u0131s\u0131 :2024\/236 Karar Say\u0131s\u0131 :2026\/52 Karar Tarihi :26\/2\/2026 R.G.Tarih-Say\u0131 : 16\/6\/2026-33282 \u0130T\u0130RAZ YOLUNA BA\u015eVURAN: Sivas 1. Asliye Hukuk Mahkemesi \u0130T\u0130RAZIN KONUSU: 7\/5\/1987 tarihli ve 3359 say\u0131l\u0131 Sa\u011fl\u0131k Hizmetleri Temel Kanunu\u2019na 12\/5\/2022 tarihli ve 7406 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 14. maddesiyle eklenen ek 18. maddenin ikinci f\u0131kras\u0131n\u0131n Anayasa\u2019n\u0131n 130. maddesine ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclerek iptaline…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11347,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-11346","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-diger"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11346","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11346"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11346\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11347"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11346"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11346"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11346"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}