{"id":11322,"date":"2026-06-14T08:43:00","date_gmt":"2026-06-14T08:43:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/2026\/06\/14\/hukuk-dilinde-derkenar-ne-anlama-gelir\/"},"modified":"2026-06-14T08:43:00","modified_gmt":"2026-06-14T08:43:00","slug":"hukuk-dilinde-derkenar-ne-anlama-gelir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/2026\/06\/14\/hukuk-dilinde-derkenar-ne-anlama-gelir\/","title":{"rendered":"Hukuk Dilinde DERKENAR Ne Anlama Gelir?"},"content":{"rendered":"<p>Hukuk mesle\u011finin kendine \u00f6zg\u00fc bir dili vard\u0131r. Bu dil yaln\u0131zca kanunlardan, i\u00e7tihatlardan ve doktrinden olu\u015fmaz; ayn\u0131 zamanda y\u00fczy\u0131llar\u0131n birikimiyle \u015fekillenmi\u015f kavramlardan, terimlerden ve mesleki al\u0131\u015fkanl\u0131klardan da beslenir. Baz\u0131 kavramlar vard\u0131r ki hukuk\u00e7ular taraf\u0131ndan s\u0131k\u00e7a kullan\u0131l\u0131r, ne i\u015fe yarad\u0131\u011f\u0131 bilinir; ancak neyi ifade etti\u011fi, hangi d\u00fc\u015f\u00fcnsel ve tarihsel arka plana sahip oldu\u011fu \u00e7o\u011fu zaman \u00fczerinde durulmayan bir husus olarak kal\u0131r. \u201cDerkenar\u201d bunlardan biridir.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn bir avukata, h\u00e2kime, savc\u0131ya veya zab\u0131t k\u00e2tibine derkenar\u0131n ne oldu\u011funu sorsan\u0131z, b\u00fcy\u00fck ihtimalle bunun bir evrak \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fclen not veya a\u00e7\u0131klama oldu\u011funu s\u00f6yleyecektir. Bu cevap yanl\u0131\u015f de\u011fildir; ancak eksiktir.<\/p>\n<div data-channel=\"121\" data-advert=\"temedya\" data-rotation=\"120\" class=\"mb-3 text-center\"><\/div>\n<div data-channel=\"121\" data-advert=\"temedya\" data-rotation=\"120\" class=\"mb-3 text-center\"><\/div>\n<p>Kelimenin k\u00f6kenine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u201cderkenar\u201d, Fars\u00e7a \u201cder\u201d ve \u201ckenar\u201d s\u00f6zc\u00fcklerinin birle\u015fmesinden olu\u015fur. Kelime anlam\u0131 itibar\u0131yla \u201ckenara yaz\u0131lan\u201d, \u201csayfa kenar\u0131na d\u00fc\u015f\u00fclen not\u201d demektir. Osmanl\u0131 b\u00fcrokrasisinde ve eski adliye uygulamalar\u0131nda gelen evraklar\u0131n veya dilek\u00e7elerin kenar\u0131na yaz\u0131lan k\u0131sa talimatlar, g\u00f6r\u00fc\u015fler veya kararlar derkenar olarak adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bir anlamda derkenar, evrak ile irade aras\u0131ndaki ilk temas noktas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Hen\u00fcz resm\u00ee bir karar h\u00e2line d\u00f6n\u00fc\u015fmemi\u015f d\u00fc\u015f\u00fcncenin, ilk kez k\u00e2\u011f\u0131t \u00fczerinde g\u00f6r\u00fcn\u00fcr oldu\u011fu yerdir.<\/p>\n<p>Bu y\u00f6n\u00fcyle derkenar yaln\u0131zca teknik bir i\u015flem de\u011fil, ayn\u0131 zamanda hukuki d\u00fc\u015f\u00fcncenin iz b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 ilk aland\u0131r.<\/p>\n<p>Asl\u0131nda hukuk tarihinde bir\u00e7ok \u00f6nemli geli\u015fmenin de bir t\u00fcr derkenar hik\u00e2yesi oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn anayasal g\u00fcvence alt\u0131nda bulunan pek \u00e7ok hak, ilk ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda hukukun merkezinde yer alm\u0131yordu. \u0130nsan haklar\u0131, adil yarg\u0131lanma hakk\u0131, ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, \u00f6zel hayat\u0131n korunmas\u0131, \u00e7evre hakk\u0131 ve ki\u015fisel verilerin korunmas\u0131 gibi kavramlar ba\u015flang\u0131\u00e7ta hukuk d\u00fczeninin merkezinde de\u011fil, adeta derkenar\u0131nda bulunuyordu. Zamanla o \u201ckenar notlar\u0131\u201d b\u00fcy\u00fcd\u00fc, geli\u015fti ve hukukun ana metninin ayr\u0131lmaz par\u00e7as\u0131 h\u00e2line geldi.<\/p>\n<p>Bu nedenle derkenar, sadece bir b\u00fcrokratik not de\u011fil; hukukun geli\u015fme ve yenilenme kapasitesinin de sembol\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>Nitekim tecr\u00fcbeli hukuk\u00e7ular bilirler ki bir dosyan\u0131n kaderi bazen uzun dilek\u00e7elerde de\u011fil, k\u00fc\u00e7\u00fck ayr\u0131nt\u0131larda sakl\u0131d\u0131r. Bir tebligat\u0131n \u00fczerindeki k\u0131sa bir a\u00e7\u0131klama, bir tutanakta yer alan tek bir c\u00fcmle, bir tarih, bir imza veya bir \u015ferh; y\u0131llarca s\u00fcrecek bir davan\u0131n sonucunu etkileyebilir.<\/p>\n<p>Bu nedenle hukuk, ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 ciddiye alma sanat\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Belki de derkenar kavram\u0131n\u0131n hukuk\u00e7ulara verdi\u011fi en \u00f6nemli ders budur.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc hukuk yaln\u0131zca metnin merkezine bakarak anla\u015f\u0131lamaz.<\/p>\n<p>Bazen sat\u0131r aralar\u0131na bakmak gerekir.<\/p>\n<p>Bazen dipnotlar\u0131 okumak gerekir.<\/p>\n<p>Bazen de kenara yaz\u0131lanlar\u0131\u2026<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde elektronik yarg\u0131 sistemleri ve dijital belgeler nedeniyle klasik anlamdaki derkenar uygulamalar\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde ortadan kalkm\u0131\u015ft\u0131r. UYAP ekranlar\u0131nda art\u0131k dosyalar\u0131n kenarlar\u0131na kalemle not d\u00fc\u015f\u00fclmemektedir. Ancak derkenar\u0131n temsil etti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcnce ya\u015famaya devam etmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc hukukta h\u00e2l\u00e2 g\u00f6r\u00fcnenden daha fazlas\u0131 vard\u0131r. Dosyan\u0131n i\u00e7inde oldu\u011fu kadar, ayr\u0131nt\u0131lar\u0131nda da hakikat sakl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Kanaatimce derkenar kavram\u0131n\u0131n hukuk\u00e7ular i\u00e7in ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 en \u00f6nemli anlam da burada ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Hayatta oldu\u011fu gibi hukukta da merkez her zaman ger\u00e7e\u011fin tamam\u0131n\u0131 g\u00f6stermez.<\/p>\n<p>Bazen kenarda duran bir ayr\u0131nt\u0131, merkezde duran onlarca sayfadan daha fazla \u015fey anlat\u0131r.<\/p>\n<p>Bazen bir hak ihlali, herkesin bakt\u0131\u011f\u0131 yerde de\u011fil, kimsenin dikkat etmedi\u011fi k\u00fc\u00e7\u00fck bir ayr\u0131nt\u0131da gizlidir.<\/p>\n<p>Bazen de adalet, metnin tam ortas\u0131nda de\u011fil, derkenar\u0131nda bulunur.<\/p>\n<p>Bu nedenle hukuk\u00e7unun g\u00f6revi yaln\u0131zca \u00f6n\u00fcne konulan metni okumak de\u011fildir.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 zamanda derkenar\u0131 da okumakt\u0131r.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnk\u00fc kimi zaman tarihin y\u00f6n\u00fcn\u00fc de\u011fi\u015ftiren \u015fey, metnin kendisi de\u011fil; kenar\u0131na d\u00fc\u015f\u00fclen k\u00fc\u00e7\u00fck bir nottur.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.hukukihaber.net\/prof-dr-seyithan-deliduman\" title=\"Prof. Dr. Seyithan DEL\u0130DUMAN\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" alt=\"Prof. Dr. Seyithan DEL\u0130DUMAN\" height=\"96\" src=\"https:\/\/hukukihabernet.teimg.com\/crop\/200x200\/hukukihaber-net\/uploads\/2025\/12\/seyithan-deliduman.jpg\" width=\"96\" \/><\/a><\/p>\n<h4><strong><a href=\"https:\/\/www.hukukihaber.net\/prof-dr-seyithan-deliduman\" title=\"Prof. Dr. Seyithan DEL\u0130DUMAN\">Prof. Dr. Seyithan DEL\u0130DUMAN<\/a><\/strong><\/h4>\n<div class=\"article-source py-3 small \">\n    <\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hukuk mesle\u011finin kendine \u00f6zg\u00fc bir dili vard\u0131r. Bu dil yaln\u0131zca kanunlardan, i\u00e7tihatlardan ve doktrinden olu\u015fmaz; ayn\u0131 zamanda y\u00fczy\u0131llar\u0131n birikimiyle \u015fekillenmi\u015f kavramlardan, terimlerden ve mesleki al\u0131\u015fkanl\u0131klardan da beslenir. Baz\u0131 kavramlar vard\u0131r ki hukuk\u00e7ular taraf\u0131ndan s\u0131k\u00e7a kullan\u0131l\u0131r, ne i\u015fe yarad\u0131\u011f\u0131 bilinir; ancak neyi ifade etti\u011fi, hangi d\u00fc\u015f\u00fcnsel ve tarihsel arka plana sahip oldu\u011fu \u00e7o\u011fu zaman \u00fczerinde durulmayan&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11323,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-11322","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-diger"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11322","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11322"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11322\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11323"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11322"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11322"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11322"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}