{"id":11306,"date":"2026-06-12T13:14:24","date_gmt":"2026-06-12T13:14:24","guid":{"rendered":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/?p=11306"},"modified":"2026-06-12T13:14:26","modified_gmt":"2026-06-12T13:14:26","slug":"turk-hukuk-sisteminde-yoksulluk-nafakasinin-suresi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/2026\/06\/12\/turk-hukuk-sisteminde-yoksulluk-nafakasinin-suresi\/","title":{"rendered":"T\u00dcRK HUKUK S\u0130STEM\u0130NDE YOKSULLUK NAFAKASININ S\u00dcRES\u0130"},"content":{"rendered":"\n

\u00dcRK HUKUK S<\/strong>\u0130<\/strong>STEM<\/strong>\u0130NDE YOKSULLUK NAFAKASININ S<\/strong>\u00dc<\/strong>RES<\/strong>\u0130<\/strong><\/p>\n\n\n\n

TERM OF ALIMONY FOR THE FORMER SPOUSE IN TURKISH LEGAL SYSTEM<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00d6ZET<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nafaka, bo\u015fanman\u0131n mali sonu\u00e7lar\u0131ndan biridir. Nafaka konusu, son g\u00fcnlerde medya taraf\u0131ndan s\u0131kl\u0131kla tart\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bu nedenle bu makalede eski e\u015fe verilen yoksulluk nafakas\u0131 konusu ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Nitekim nafakan\u0131n s\u00fcresi konusu, son zamanlarda \u201cbir y\u0131l evli kal\u0131p on y\u0131l, yirmi y\u0131l nafaka \u00f6demek\u201d , \u201c\u00f6l\u00fcnceye dek nafaka \u00f6demek\u201d vb. ifadelerle s\u0131kl\u0131kla g\u00fcndeme gelmektedir. Bu gibi ifadelerle an\u0131lan ve bu makalede ele al\u0131nan nafaka t\u00fcr\u00fc, yoksulluk nafakas\u0131 olup; T\u00fcrk Hukuk Siteminde nafaka t\u00fcrlerinden yaln\u0131zca bir tanesidir. Yoksulluk nafakas\u0131 uygulamada yayg\u0131n olarak, eski e\u015fe ayl\u0131k olarak \u00f6denir ve e\u015flerden birinin \u00f6l\u00fcm\u00fcne veya nafaka alacakl\u0131s\u0131n\u0131n yeniden evlenmesine kadar devam eder.<\/p>\n\n\n\n

Bu makalede ele al\u0131nan nafaka t\u00fcr\u00fc olan yoksulluk nafakas\u0131, maddi ve manevi tazminat, T\u00fcrk Hukuk Sistemindeki di\u011fer nafaka t\u00fcrleri ile kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Bu \u00e7al\u0131\u015fmada, giri\u015f k\u0131sm\u0131nda, bu nafaka t\u00fcrleri ve tazminat aras\u0131ndaki farklardan k\u0131saca bahsedilmi\u015f ve devam\u0131nda ise yoksulluk nafakas\u0131n\u0131n s\u00fcresi bir\u00e7ok a\u00e7\u0131dan detayl\u0131ca incelenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

ABSTRACT<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Alimony refers to court-ordered payments awarded to a former spouse within divorcement. So alimony, as one of the financial consequences of divorce, is one of the topic which has been discussed frequently in recent days in Turkish media. This is why alimony awarded to a former spouse is studied in this article. As a matter of fact, term of alimony has been discussed very often with those pharases “being married for one year and then paying the alimony for ten years or twenty year” , “paying the alimony until you\u2019re death” etc. recently. The type of alimony referred to with such expressions, is only one of the types of alimony in Turkish Legal System. The type of alimony (hereinafter Poverty Alimony) which is studied in this article is the one paid to former spouse on a monthly basis and this continues until the death of either spouse or the remarriage of the lower-earning spouse mostly.<\/p>\n\n\n\n

The type of alimony which is studied in this article, poverty alimony, should not be confused with material and moral compensation and also with any other types of alimony in Turkish Legal System. In this article, into the introduction, the diffrences between these types of alimonies and compensation are briefly mantioned and as follows the term of Povery Alimony is studied in detail from many aspects.<\/p>\n\n\n\n

G\u0130R\u0130\u015e<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Mevzuat\u0131m\u0131zda nafaka, bak\u0131m nafakas\u0131 ve yard\u0131m nafakas\u0131 olarak ikiye ayr\u0131lmaktad\u0131r. Yard\u0131m nafakas\u0131, herkesin yard\u0131m etmedi\u011fi takdirde yoksullu\u011fa d\u00fc\u015fecek olan \u00fcst soyu ve alt soyu ile karde\u015flerine nafaka vermesi \u015feklinde d\u00fczenlenmi\u015fken; bak\u0131m nafakas\u0131, do\u011fum, evlenme ve bo\u015fanma gibi olgularla ilgili nafaka y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini kapsamaktad\u0131r. Bak\u0131m nafakas\u0131; tedbir nafakas\u0131, yoksulluk nafakas\u0131 ve i\u015ftirak nafakas\u0131 olmak \u00fczere \u00fc\u00e7 ayr\u0131 alt ba\u015fl\u0131kta ele al\u0131nmaktad\u0131r. Bu \u00e7al\u0131\u015fmada bak\u0131m nafakalar\u0131n\u0131n alt ba\u015fl\u0131klar\u0131ndan biri olan yoksulluk nafakas\u0131 ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bo\u015fanman\u0131n mali sonu\u00e7lar\u0131ndan biri olarak nafaka ile tazminat birbirinden ay\u0131rt edilmelidir. Nafaka ve tazminat aras\u0131ndaki temel fark \u201ckusur\u201ddur. Nitekim yoksulluk nafakas\u0131 bir ceza veya tazminat niteli\u011finde de\u011fildir. Yoksulluk nafakas\u0131 talep eden e\u015fin daha a\u011f\u0131r kusurlu olmamas\u0131 nafakaya h\u00fckmedilebilmesi i\u00e7in yeterlidir. Kusursuz e\u015fin dahi, mahkeme karar\u0131yla yoksulluk nafakas\u0131 \u00f6demekle y\u00fck\u00fcml\u00fc k\u0131l\u0131nmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.[2]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n

Buna kar\u015f\u0131l\u0131k tazminat sorumlulu\u011funun amac\u0131, zarar g\u00f6renin zarar\u0131n\u0131n giderilmesidir. Tazminat ile ama\u00e7lanan, zarar\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve bu suretle zarar verici fiil ger\u00e7ekle\u015fmeseydi zarar g\u00f6renin mal ve \u015fah\u0131s varl\u0131\u011f\u0131 ne durumda olacak idiyse bunun m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca sa\u011flanmas\u0131d\u0131r.[3]<\/sup><\/a> Dolay\u0131s\u0131yla tazminata h\u00fckmedilebilmesi i\u00e7in hukuka ayk\u0131r\u0131 bir fiil, zarar, kusur ve fiil ile zarar aras\u0131ndaki nedensellik ba\u011f\u0131 bulunmal\u0131d\u0131r.[4]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n

Bu \u00e7al\u0131\u015fmada da, ara\u015ft\u0131rma ve yay\u0131n eti\u011fi ilkeleri do\u011frultusunda, ilk olarak yoksulluk nafakas\u0131 genel olarak incelenmi\u015ftir. M\u00fcteakiben, yoksulluk nafakas\u0131nda kusur, yoksulluk nafakas\u0131n\u0131n talep edilmesi, amac\u0131, \u00f6denme bi\u00e7imi ve niteli\u011finden bahsedilmi\u015ftir. Sonras\u0131nda ise yoksulluk nafakas\u0131n\u0131n \u201cs\u00fcresi\u201d \u00fczerinde durulmu\u015ftur. Yoksulluk nafakas\u0131n\u0131n s\u00fcresi: Yarg\u0131tay \u0130\u00e7tihad\u0131 Birle\u015ftirme Karar\u0131, 17.05.2012 tarihli Anayasa Mahkemesi karar\u0131 ve bu karar\u0131n incelenmesi, kanun koyucu nezdinde yoksulluk nafakas\u0131n\u0131n s\u00fcresi ve son olarak da hakimin takdir yetkisi ve taleple ba\u011fl\u0131l\u0131k ilkesi \u00e7er\u00e7evesinde detayl\u0131ca incelenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

I. YOKSULLUK NAFAKASI<\/strong><\/p>\n\n\n\n

A) GENEL OLARAK<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Yoksulluk nafakas\u0131, 4721 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Medeni Kanunu\u2019nun Aile Hukuku ba\u015fl\u0131kl\u0131 \u0130kinci Kitab\u0131n\u0131n Birinci K\u0131sm\u0131 olan Evlilik Hukukunun Bo\u015fanma ba\u015fl\u0131kl\u0131 \u0130kinci B\u00f6l\u00fcm\u00fcnde a\u00e7\u0131k kanun h\u00fckm\u00fc ile d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Buna g\u00f6re: \u201cBo\u015fanma y\u00fcz\u00fcnden yoksullu\u011f<\/em>a d<\/em>\u00fc\u015fecek taraf, kusuru daha a\u011f\u0131r olmamak ko\u015fuluyla ge\u00e7imi i\u00e7<\/em>in di<\/em>\u011fer taraftan mal\u00ee g\u00fcc\u00fc oran\u0131nda s\u00fcresiz olarak nafaka isteyebilir. Nafaka y\u00fck\u00fcml\u00fcs\u00fcn\u00fcn kusuru aranmaz.\u201d (TMK m. 175)<\/em><\/p>\n\n\n\n

B) YOKSULLUK NAFAKASININ TALEP ED\u0130LMES\u0130<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Hakimin yoksulluk nafakas\u0131n\u0131 h\u00fckme ba\u011flayabilmesi i\u00e7in e\u015flerden birinin bo\u015fanma davas\u0131 ile birlikte veyahut da ayr\u0131 bir dava ile yoksulluk nafakas\u0131n\u0131 talep etmesi gerekir. Zira, Medeni Yarg\u0131lama Usul Hukuku ilkeleri \u00e7er\u00e7evesinde hakimin kendili\u011finden yoksulluk nafakas\u0131na h\u00fckmedebilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n

Yoksulluk nafakas\u0131 bo\u015fanma davas\u0131nda talep edildi\u011fi takdirde, bo\u015fanmaya dair ilam\u0131n feri niteli\u011finde olarak ilgili ilamda yer al\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k yoksulluk nafakas\u0131na ili\u015fkin taleplerin ayr\u0131 bir dava ile talep edilebilmesi de m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.[5]<\/sup><\/a> Yoksulluk nafakas\u0131 talep edilirken, talep edilen miktar a\u00e7\u0131k ve net olarak belirtilmelidir.[6]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n

Bo\u015fanma ile yoksullu\u011fa d\u00fc\u015fecek olan e\u015f lehine h\u00fckmedilen yoksulluk nafakas\u0131, bo\u015fanma davas\u0131nda verilen \u201cbo\u015fanma h\u00fckm\u00fc\u201d kesinle\u015ftikten sonra i\u015flemeye ba\u015flar.[7]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n

C) YOKSULLUK NAFAKASINDA KUSUR<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ek olarak, maddi ve manevi tazminattan farkl\u0131 olarak yoksulluk nafakas\u0131 s\u00f6z konusu oldu\u011funda, kendisinden talepte bulunulan e\u015fin kusurlu olmas\u0131 aranmaz. (TMK m. 175\/2) <\/em>Yoksulluk nafakas\u0131, bo\u015fanmadan sonra yoksullu\u011fa d\u00fc\u015fecek olan taraf\u0131 koruma amac\u0131na y\u00f6neliktir. Bu sebeple de yoksulluk nafakas\u0131, hi\u00e7bir suretle y\u00fck\u00fcml\u00fcs\u00fcne y\u00fckletilen bir ceza veya tazminat niteli\u011finde olmayacakt\u0131r. Nitekim, yoksulluk nafakas\u0131na h\u00fckmedilebilmesi i\u00e7in, yoksulluk nafakas\u0131 talep eden e\u015fin kusurunun daha a\u011f\u0131r daha a\u011f\u0131r olmamas\u0131 gerekir. Yani, yoksulluk nafakas\u0131 talep eden e\u015f, kusursuz veya daha az kusurlu olmal\u0131d\u0131r.[8]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n

D) YOKSULLUK NAFAKASININ AMACI<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ge\u00e7imini kendi mali kaynaklar\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fma g\u00fcc\u00fcyle sa\u011flama imkan\u0131ndan yoksun olan taraf di\u011fer ko\u015fullar da mevcut ise yoksulluk nafakas\u0131 talep edebilecektir. Ancak yoksulluk nafakas\u0131n\u0131n amac\u0131, hi\u00e7bir zaman nafaka alacakl\u0131s\u0131n\u0131 zenginle\u015ftirmek de\u011fildir. Yoksulluk nafakas\u0131yla, bo\u015fanma sonucunda yoksulluk i\u00e7ine d\u00fc\u015fen e\u015fin asgari ya\u015fam gereksinimlerinin kar\u015f\u0131lanmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Yoksulluk nafakas\u0131na h\u00fckmedilebilmesi i\u00e7in nafaka talep eden e\u015fin bo\u015fanma nedeniyle yoksullu\u011fa d\u00fc\u015fecek olmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, nafaka talep edilen e\u015fin de nafaka \u00f6deyebilecek ekonomik g\u00fcc\u00fcn\u00fcn bulunmas\u0131, di\u011fer bir ifadeyle kendi kusurundan kaynaklanmamak ko\u015fuluyla yoksul olmamas\u0131 gerekmektedir. Bu a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, yoksulluk nafakas\u0131n\u0131n sosyal ve ahlaki d\u00fc\u015f\u00fcncelere dayanmas\u0131 \u00f6zelli\u011fi, sadece nafaka talep eden tarafa nafaka verilmesinde de\u011fil, ayn\u0131 zamanda nafaka talep edilen taraf\u0131n nafaka \u00f6deyebilecek ekonomik g\u00fcc\u00fcn\u00fcn bulunmas\u0131 ko\u015fulunda da kendisini g\u00f6stermektedir.[9]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n

K\u0131sacas\u0131 \u00f6z\u00fcnde sosyal ve ahlaki d\u00fc\u015f\u00fcncelere dayanan yoksulluk nafakas\u0131, evlilik birli\u011fi s\u00fcresince e\u015fler aras\u0131nda ge\u00e7erli olan dayan\u0131\u015fma ve yard\u0131mla\u015fma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn evlilik birli\u011fi sona erdikten sonra da k\u0131smen devam etmesi niteli\u011findedir. Di\u011fer bir deyi\u015fle yoksulluk nafakas\u0131, evlilik birli\u011fi s\u00fcresince devam eden bak\u0131m ve ge\u00e7indirme \u00f6devinin devam ettirilmesi anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131maktad\u0131r.[10]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n

\u015eu da unutulmamal\u0131d\u0131r ki, yoksulluk nafakas\u0131 ile ama\u00e7lanan talepte bulunan\u0131n evli oldu\u011fu zamanki hayat seviyesini devam ettirmesinin ve refah i\u00e7inde ya\u015famas\u0131n\u0131n temini de\u011fildir. Dolay\u0131s\u0131yla, yoksulluk nafakas\u0131 y\u00fck\u00fcml\u00fcs\u00fcn\u00fcn varl\u0131kl\u0131 olu\u015fu, talep edenin yoksullu\u011funu giderecek miktardan daha fazla nafakaya h\u00fckmedilmesine sebep olmamal\u0131d\u0131r.[11]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n

E) YOKSULLUK NAFAKASININ \u00d6DENME B\u0130\u00c7\u0130M\u0130<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Yoksulluk nafakas\u0131n\u0131n irat bi\u00e7iminde \u00f6denmesine karar verilebilece\u011fi gibi toptan \u00f6denmesine de karar verilebilir.[12]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n

Bu husus TMK’da a\u00e7\u0131k\u00e7a h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Buna g\u00f6re: \u201c<\/strong>Maddi tazminat ve yoksulluk nafakas\u0131n\u0131n toptan veya durumun gereklerine g<\/em>\u00f6<\/em>re irat bi\u00e7iminde <\/em>\u00f6<\/em>denmesine karar verilebilir. Manevi tazminat\u0131n irat bi\u00e7iminde <\/em>\u00f6<\/em>denmesine karar verilemez. \u0130rat bi\u00e7iminde <\/em>\u00f6<\/em>denmesine karar verilen maddi tazminat veya nafaka, alacakl\u0131 taraf\u0131n yeniden evlenmesi ya da taraflardan birinin <\/em>\u00f6<\/em>l\u00fcm\u00fc h\u00e2linde kendili\u011finden kalkar; alacakl\u0131 taraf\u0131n evlenme olmaks\u0131z\u0131n fiilen evliymi\u015f gibi ya\u015famas\u0131, yoksullu\u011funun ortadan kalkmas\u0131 ya da haysiyetsiz hayat s\u00fcrmesi h\u00e2linde mahkeme karar\u0131yla kald\u0131r\u0131l\u0131r. Taraflar\u0131n mali durumlar\u0131n\u0131<\/em>n de<\/em>\u011fi\u015fmesi veya hakkaniyetin gerektirdi\u011fi h\u00e2llerde irad\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 veya azalt\u0131lmas\u0131na karar verilebilir. Hakim, istem h\u00e2linde, irat bi\u00e7iminde <\/em>\u00f6<\/em>denmesine karar verilen maddi tazminat veya nafakan\u0131n gelecek y\u0131llarda taraflar\u0131n sosyal ve ekonomik durumlar\u0131na g<\/em>\u00f6<\/em>re ne miktarda <\/em>\u00f6<\/em>denece\u011fini karara ba\u011flayabilir.\u201d (TMK m. 176)<\/em><\/p>\n\n\n\n

II. YARGITAY KARARLARI DO\u011eRULTUSUNDA YOKSULLUK NAFAKASININ S\u00dcRES\u0130<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Yarg\u0131tay, yerle\u015fik i\u00e7tihat niteli\u011findeki kararlar\u0131nda, TMK m. 175\/1\u2019de yer alan \u201c\u2026s\u00fcresiz olarak\u2026\u201d ifadesini hakim i\u00e7in ba\u011flay\u0131c\u0131 bir zorunluluk olarak yorumlamaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla Yarg\u0131tay i\u00e7tihatlar\u0131 do\u011frultusunda, h\u00fckmedilen yoksulluk nafakas\u0131n\u0131n s\u00fcre ile s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmaz; ancak durum ve ko\u015fullara g\u00f6re nafaka miktar\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 s\u00f6z konusu olabilir.[13]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n

Yarg\u0131tay\u2019\u0131n s\u00f6z konusu yorumu, g\u00fcncel toplumsal gereksinimlere ve anlay\u0131\u015fa uygun de\u011fildir.[14]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n

Nitekim son zamanlarda yerel mahkemeler taraf\u0131ndan da, her ne kadar yukar\u0131da belirtilen YHGK karar\u0131n\u0131n hilaf\u0131na da olsa, talep edilmesi halinde \u201ctoplu yoksulluk nafakas\u0131\u201d <\/em>\u00f6denmesine h\u00fckmedilmektedir ve bu kararlar istinaf yarg\u0131lamas\u0131 sonucunda B\u00f6lge Adliye Mahkemeleri taraf\u0131ndan onanmaktad\u0131r. [15]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n

III. YOKSULLUK NAFAKASI S\u00dcRES\u0130N\u0130N ANAYASAL \u0130NCELEMES\u0130<\/strong><\/p>\n\n\n\n

A) ANAYASA MAHKEMES\u0130N\u0130N YOKSULLUK NAKAFAKASI S\u00dcRES\u0130NE \u0130L\u0130\u015eK\u0130N KARARI<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1- Genel Olarak<\/strong><\/p>\n\n\n\n

22.11.2001 tarihinde TMK m. 175\/1\u2019de yer alan \u201c\u2026 s\u00fcresiz olarak \u2026\u201d <\/em>ifadesinin Anayasa\u2019n\u0131n Cumhuriyetin Nitelikleri, Kanun \u00d6n\u00fcnde E\u015fitlik, Ailenin Korunmas\u0131 ve \u00c7ocuk Haklar\u0131\u2019na ili\u015fkin maddelerine ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131yla iptali i\u00e7in Anayasa Mahkemesi\u2019ne ba\u015fvurulmu\u015ftur. 17.05.2012 tarihi<\/a>nde ise, i\u015fin esas\u0131na girerek, oy \u00e7oklu\u011fu ile ilgili ifadenin Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131na karar verilmi\u015ftir.[16]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n

2- Oy \u00e7oklu\u011fu ile Al\u0131nan Karar<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Oy \u00e7oklu\u011fu ile al\u0131nan ilgili Anayasa Mahkemesi karar\u0131nda, \u201c\u2026 s\u00fcresiz olarak \u2026\u201d ifadesi yaln\u0131zca Anayasa m. 2\u2019de yer alan Cumhuriyetin Nitelikleri bak\u0131m\u0131ndan incelenmi\u015ftir. Anayasa m. 10\u2019da yer alan Kanun \u00d6n\u00fcnde E\u015fitlik ve Anayasa m. 41\u2019de yer alan Ailenin Korunmas\u0131 ve \u00c7ocuk Haklar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan ise \u201cilgisi g\u00f6r\u00fclmedi\u011finden\u201d <\/em>inceleme yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu ifadenin Anayasa\u2019n\u0131n 2. Maddesine ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 noktas\u0131nda yap\u0131lan incelemede ise Anayasa\u2019n\u0131n 2. maddesinde yer alan \u201csosyal hukuk devleti\u201d ilkesinin, devletin vatanda\u015flar\u0131na asgari bir ya\u015fama d\u00fczeyi sa\u011flamay\u0131 kendisine g\u00f6rev bilen ve bu y\u00fczden devletin sosyal ve ekonomik ya\u015fama aktif m\u00fcdahalesini me\u015fru ve gerekli g\u00f6ren bir anlay\u0131\u015f\u0131 ifade etti\u011fi vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r. Buna g\u00f6re vatanda\u015flar\u0131n sosyal durumlar\u0131yla ilgilenen sosyal hukuk devleti, insan onurunun korunmas\u0131n\u0131 <\/em>ama\u00e7layacakt\u0131r ve bunun i\u00e7in sosyal adaleti sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015facakt\u0131r. Sosyal hukuk devleti, ki\u015fi ve toplum yarar\u0131 aras\u0131nda denge kuran, toplumsal dayan\u0131\u015fmay\u0131 \u00fcst d\u00fczeyde ger\u00e7ekle\u015ftiren, g\u00fc\u00e7s\u00fczleri g\u00fc\u00e7l\u00fcler kar\u015f\u0131s\u0131nda koruyarak e\u015fitli\u011fi, sosyal adaleti sa\u011flayan ve toplumsal dengeleri g\u00f6zeten devlettir. Bunun yan\u0131 s\u0131ra itiraz konusu \u201cs\u00fcresiz olarak\u201d ibaresi, nafaka alacakl\u0131s\u0131n\u0131n her zaman \u00f6l\u00fcnceye kadar yoksulluk nafakas\u0131 alaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmemektedir.<\/p>\n\n\n\n

Nitekim, TMK m. 176 uyar\u0131nca irat bi\u00e7iminde \u00f6denmesine karar verilmi\u015f olan nafaka, alacakl\u0131 taraf\u0131n yeniden evlenmesi ya da taraflardan birinin \u00f6l\u00fcm\u00fc h\u00e2linde kendili\u011finden kalkacakt\u0131r; alacakl\u0131 taraf\u0131n evlenme olmaks\u0131z\u0131n fiilen evliymi\u015f gibi ya\u015famas\u0131, yoksullu\u011funun ortadan kalkmas\u0131 ya da haysiyetsiz hayat s\u00fcrmesi h\u00e2linde de mahkeme karar\u0131yla kald\u0131r\u0131lacakt\u0131r. Ek olarak taraflar\u0131n mali durumlar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesi veya hakkaniyetin gerektirdi\u011fi h\u00e2llerde irad\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 veya azalt\u0131lmas\u0131na karar verilebilir ve hakim, talep edilmesi h\u00e2linde, irat bi\u00e7iminde \u00f6denmesine karar verilen maddi tazminat veya nafakan\u0131n gelecek y\u0131llarda taraflar\u0131n sosyal ve ekonomik durumlar\u0131na g\u00f6re ne miktarda \u00f6denece\u011fini karara ba\u011flayabilir.<\/p>\n\n\n\n

K\u0131sacas\u0131, Kanunda bu ibareye yer vermesinin amac\u0131, bo\u015fanmadan dolay\u0131 yoksullu\u011fa d\u00fc\u015fecek olan e\u015fin di\u011fer e\u015f taraf\u0131ndan, \u015fartlar\u0131 bulundu\u011fu s\u00fcrece ekonomik y\u00f6nden desteklenmesi ve asgari ya\u015fam gereksinimlerinin kar\u015f\u0131lanmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Dolay\u0131s\u0131yla, TMK m. 176\/3\u2019de yer alan yoksulluk nafakas\u0131n\u0131n sona ermesine ili\u015fkin sebeplerin geni\u015f i\u00e7erikli olmas\u0131 ve bu suretle nafaka bor\u00e7lusunu korumas\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc nafaka s\u00fcresi s\u0131n\u0131rlanmamal\u0131d\u0131r. Bu g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re, yoksulluk nafakas\u0131 ahlaki ve dayan\u0131\u015fmac\u0131 niteli\u011fi haiz olup sosyal devlet ilkesinin somut bir uygulamas\u0131 niteli\u011findedir. Sosyal devlet ilkesinin uygulanmas\u0131 bak\u0131mdan yoksulluk nafakas\u0131n\u0131n s\u00fcresiz olmas\u0131 da pekala hakkaniyete uygundur.[17]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n

Yukar\u0131da a\u00e7\u0131klana sebeplerle itiraz konusu olan kuralda, bo\u015fanma sebebiyle yoksullu\u011fa d\u00fc\u015fen e\u015fi korumak i\u00e7in di\u011fer e\u015fin, ko\u015fullar\u0131 bulundu\u011fu s\u00fcrece, herhangi bir s\u00fcre s\u0131n\u0131r\u0131 olmaks\u0131z\u0131n yoksulluk nafakas\u0131 vermesi d\u00fczenlendi\u011finden bahisle bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck sosyal hukuk devleti ilkesinin bir gere\u011fi olarak kabul edilmi\u015f ve iptal isteminin reddine karar verilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

3- Kar\u015f\u0131 Oy Yaz\u0131s\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Anayasa Mahkemesi \u00fcyelerinden Hicabi DURSUN\u2019un kar\u015f\u0131 oy yaz\u0131s\u0131nda ise \u201c\u2026 s\u00fcresiz olarak \u2026\u201d ibaresinin Anayasa\u2019n\u0131n 2. maddesinde yer alan \u201csosyal hukuk devleti\u201d ilkesine ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu savunulmu\u015f ve gerek\u00e7elendirilmi\u015ftir. A\u015fa\u011f\u0131da bu gerek\u00e7elere detayl\u0131ca yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Kar\u015f\u0131 oy gerek\u00e7esinde hakkaniyetin, ne oldu\u011fu ve \u00f6nemi vurgulanm\u0131\u015f sonras\u0131nda ise T\u00fcrk Medeni Yarg\u0131lama Hukuku ve Anayasa Hukukundaki yerinden ayr\u0131ca bahsedilmi\u015ftir. Bu noktada ise Anayasa Mahkemesinin pek \u00e7ok karar\u0131nda hakkaniyet ilkesinin \u00f6l\u00e7\u00fct olarak al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 ve Anayasa m. 2 kapsam\u0131nda Cumhuriyetin nitelikleri aras\u0131nda say\u0131lan hukuk devleti kavram\u0131n\u0131n: \u0130nsan haklar\u0131na dayanan, bu hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri koruyup g\u00fc\u00e7lendiren, eylem ve i\u015flemleri hukuka uygun olan, her alanda adaletli bir hukuk d\u00fczeni kurup bunu geli\u015ftirerek s\u00fcrd\u00fcren, konulan kurallarda adalet ve hakkaniyet \u00f6l\u00e7\u00fclerini g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutan, haklar\u0131n elde edilmesini kolayla\u015ft\u0131ran ve hak arama \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn \u00f6n\u00fcndeki engelleri kald\u0131ran devlet oldu\u011funu vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r. Buna g\u00f6re yasalar\u0131n hakkaniyet \u00f6l\u00e7\u00fctlerini g\u00f6zetmesi hukuk devleti olman\u0131n bir gere\u011fidir. Yasa koyucu hukuki d\u00fczenlemelerde kendisine tan\u0131nan takdir yetkisini anayasal s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde adalet, hakkaniyet ve kamu yarar\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fctlerini g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutarak kullanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Yoksulluk nafakas\u0131n\u0131 d\u00fczenleyen TMK m. 175\u2019de yoksulluk nafakas\u0131n\u0131n belirlenmesinde evlili\u011fin s\u00fcresi, nafaka alacak e\u015fin ya\u015f\u0131, \u00e7al\u0131\u015fma g\u00fcc\u00fcn\u00fcn niteli\u011fi gibi \u00f6zel \u015fartlar aramam\u0131\u015ft\u0131r. Bu anlamda insanlar\u0131n bo\u015fanarak aralar\u0131ndaki hukuki ili\u015fkiyi bitirmi\u015f olmalar\u0131na ra\u011fmen evlilik birli\u011finde var olan sorumluluklar\u0131n\u0131n \u00f6m\u00fcr boyu devam etmesi, hem insafl\u0131 de\u011fil, hem de hakkaniyete ayk\u0131r\u0131d\u0131r. Nitekim kar\u015f\u0131 oy yaz\u0131s\u0131nda da aynen belirtildi\u011fi gibi: “Bo\u015fanmadan kaynaklanan bir nafaka alaca\u011f\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n belli ko\u015fullar alt\u0131nda, nafaka bor\u00e7lusunun veya nafaka alacakl\u0131s\u0131n\u0131n ya\u015fam\u0131 boyunca, sanki m\u00fclkiyet hakk\u0131ym\u0131\u015f gibi s\u00fcrekli olmas\u0131, hak d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc s\u00fcre ve zamana\u015f\u0131m\u0131 kavramlar\u0131n\u0131n kabul edildi\u011fi bir hukuk sisteminde adalet duygusunu zedelemektedir.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

Bu anlamda \u201cYoksulluk nafakas\u0131n\u0131n s\u00fcresiz olmas\u0131, ileride nafakan\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131, nafakan\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 veya nafakan\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 davalar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131na neden olacakt\u0131r. Bu durumda nafaka y\u00fck\u00fcml\u00fcs\u00fc eski e\u015fin nafaka alan taraf\u0131n kanunda yaz\u0131l\u0131 \u015fartlar\u0131 ta\u015f\u0131y\u0131p ta\u015f\u0131<\/em>mad<\/em>\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol amac\u0131yla, onun <\/em>\u00f6<\/em>zel hayat\u0131na m\u00fcdahale anlam\u0131na gelebilecek davran\u0131\u015flara ve onun \u00fczerinde psikolojik bask\u0131 kurmas\u0131na neden olabilecektir. Yoksulluk nafakas\u0131n\u0131n s\u00fcresiz olmas\u0131 bu nafakay\u0131 alan taraf\u0131n, kar\u015f\u0131 taraf\u0131 \u00f6m\u00fcr boyu cezaland\u0131rmak amac\u0131yla gelir getirici bir i\u015fte \u00e7al\u0131\u015fmama ve evlilik ekti yapmadan birlikte ya\u015fama gibi davran\u0131\u015flara itebilecektir. Bu haller yoksulluk nafakas\u0131n\u0131n s\u00fcresiz de olsa bir ceza olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunan g<\/em>\u00f6<\/em>r\u00fc\u015fleri haks\u0131z \u00e7\u0131karmaktad\u0131r. Tarihin hi\u00e7bir d<\/em>\u00f6<\/em>neminde, hi\u00e7bir hukuk sistemi bo\u015fanan e\u015flerden biri yoksullu\u011f<\/em>a d<\/em>\u00fc\u015fecek diye di\u011feri i\u00e7in <\/em>\u00f6<\/em>m\u00fcr boyu s\u00fcrebilecek yoksulluk nafakas\u0131 y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc \u00f6ng<\/em>\u00f6<\/em>rmemi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131 ile yoksulluk nafakas\u0131n\u0131n s\u00fcresiz uygulanmas\u0131n\u0131n nedeni ahlaki ve sosyal gerek\u00e7elerle a\u00e7\u0131klanamaz.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

Devam\u0131nda ise yoksullu\u011fun sebebinin sadece, e\u015finden bo\u015fanan taraf\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131 ve bo\u015fanman\u0131n kendisi olamayaca\u011f\u0131 ve yoksullu\u011fun k\u00fcresel bir sorun oldu\u011fu ve bunun kamu yetkilileri taraf\u0131ndan m\u00fcdahale edilmesi gereken bir durum oldu\u011fu vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu kapsamda ise devlet taraf\u0131ndan, yoksullu\u011fa kar\u015f\u0131 sosyal hak ve siyasi sorumluluk temeline dayanan yakla\u015f\u0131mlar geli\u015ftirilmesinin gereklili\u011fi \u00fczerinde durulmu\u015ftur. Zira yine kar\u015f\u0131 oy yaz\u0131s\u0131nda aynen a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131 gibi: \u201c<\/em>Anayasa<\/em>\u2019<\/em>n\u0131n 2. maddesinde yer alan <\/em>\u201c<\/em>sosyal hukuk devleti\u201d vatanda\u015flar\u0131na asgari ge\u00e7im d\u00fczeyi sa\u011flamay\u0131 kendisine g<\/em>\u00f6<\/em>rev bilen ve bu y\u00fczden devletin sosyal ve ekonomik ya\u015fama aktif m\u00fcdahalesini me\u015fru ve gerekli g<\/em>\u00f6<\/em>ren bir anlay\u0131\u015f\u0131 ifade eder. Vatanda\u015flar\u0131n sosyal durumlar\u0131yla ilgilenen sosyal hukuk devleti, insan onurunun korunmas\u0131n\u0131 ama\u00e7lar ve bunun i\u00e7in sosyal adaleti ve refah\u0131 sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Anayasa Mahkemesi<\/em>\u2019<\/em>nin pek \u00e7ok karar\u0131nda vurgulad\u0131\u011f\u0131 gibi, sosyal devlet, sosyal adaletin, refah\u0131n ve g\u00fcvenli\u011fin ger\u00e7ekle\u015fmesini sa\u011flayan devlettir.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

Ve son olarak, \u00fcyenin kar\u015f\u0131 oy yaz\u0131s\u0131nda, tamamen hemfikir oldu\u011fumuz \u015fu ifadelere aynen yer verilmi\u015ftir: \u201cK\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fczden kaynaklanan yard\u0131<\/em><\/strong>msever e<\/em><\/strong>\u011filimlerinin, aile dayan\u0131\u015f<\/em><\/strong>mas<\/em><\/strong>\u0131n\u0131n, hay\u0131r kurumlar\u0131 ve vak\u0131flar gibi geleneksel kurumlar\u0131n yoksullukla m\u00fccadele ba\u011flam\u0131ndaki faaliyetleri s\u0131k s\u0131k \u00f6vg\u00fcyle an\u0131lmaktad\u0131r. Ancak, ayn\u0131 zamanda toplumsal bir olgu olan ve Devletin aktif olarak m\u00fccadele etmesi gereken yoksullu\u011fun sorumlulu\u011funun, bo\u015fanan taraflardan birisinin \u00fczerine <\/em><\/strong>\u00f6<\/em><\/strong>m\u00fcr boyu y\u00fcklenmesi, kan\u0131mca, sosyal devlet ilkesine, hakkaniyete ve mant\u0131\u011fa da uygun bir \u00e7\u00f6z\u00fcm de\u011fildir.\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

4- Kanaatimiz<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Oy \u00e7oklu\u011fu ile al\u0131nan kararda \u201c\u2026 s\u00fcresiz olarak \u2026\u201d <\/em>ifadesinin Anayasaya ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 yaln\u0131zca, Cumhuriyetin Nitelikleri\u2019ne ili\u015fkin Anayasa m. 2 kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilmi\u015ftir. Kanun \u00d6n\u00fcnde E\u015fitlik\u2019e ili\u015fkin Anayasa m. 10 ve Ailenin Korunmas\u0131 ve \u00c7ocuk Haklar\u0131\u2019na ili\u015fkin Anayasa m. 41 kapsam\u0131nda ise \u201cilgisi g\u00f6r\u00fclmedi\u011finden\u201d inceleme yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Kanaatimce bu maddelerin \u201cilgisiz\u201d olarak nitelendirilmesinin gerek\u00e7esine kararda yer verilebilirdi.<\/p>\n\n\n\n

Bununla birlikte yoksulluk nafakas\u0131na ili\u015fkin d\u00fczenlemede \u201cbo\u015fanma y\u00fcz\u00fcnden yoksullu\u011fa d\u00fc\u015fecek taraf\u201d ifadesi kullan\u0131lmakla hem kad\u0131n hem de erke\u011fin yoksulluk nafakas\u0131 talep edebilece\u011fi z\u0131mni olarak vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla burada e\u015fitlik ilkesinin ihlalinden bahsedilebilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Di\u011fer bir deyi\u015fle yoksulluk nafakas\u0131na ili\u015fkin TMK’da yer alan d\u00fczenlemenin Anayasa\u2019n\u0131n 10. maddesine ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. K\u0131sacas\u0131 Anayasa Mahkemesi karar\u0131 Anayasa m. 10 kapsam\u0131nda ilgisiz bulunmas\u0131 sebebiyle inceleme yapmamas\u0131 noktas\u0131nda yerindedir.<\/p>\n\n\n\n

Bununla birlikte aile hukukuna ili\u015fkin \u00f6nemli bir d\u00fczenleme olan yoksulluk nafakas\u0131n\u0131n, Ailenin Korunmas\u0131 ve \u00c7ocuk Haklar\u0131na ili\u015fkin Anayasa m. 41 kapsam\u0131nda ilgisiz olarak nitelendirilmesi ise \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131d\u0131r. Nitekim uygulamada s\u00fcresiz irat \u015feklinde ba\u011flanan yoksulluk nafakas\u0131n\u0131n sonucu olarak nafaka alacakl\u0131s\u0131 olan taraf, evlili\u011fin s\u00fcresi, \u00e7ocuk olup olmamas\u0131 gibi fakt\u00f6rler g\u00f6zetilmeksizin s\u00fcrekli olarak bir alacak hakk\u0131na kavu\u015fmaktad\u0131r. Bu sonucun do\u011furmas\u0131 hem kad\u0131n hem erkek olmak \u00fczere her iki taraf i\u00e7in de evlili\u011fe dair verilecek olan karar\u0131 etkileyebilecek niteliktedir. Her iki taraf\u0131nda evlenip evlenmeme karar\u0131n\u0131 etkileyebilecek nitelikte olan bu d\u00fczenlemenin Anayasa\u2019n\u0131n 41. Maddesi ile ilgisiz oldu\u011funu s\u00f6yleyebilmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Uygulamada kendisine s\u00fcrekli nafaka ba\u011flanan e\u015f, nafakan\u0131n kesilmesinden \u00e7ekindi\u011finden ikinci bir evlilik yapmaktan ka\u00e7\u0131nabilecektir ve evlilik d\u0131\u015f\u0131 fiili birliktelik ya\u015fayabilecektir; \u00f6m\u00fcr boyu nafaka \u00f6demek durumunda kalaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen e\u015f ise bu olas\u0131l\u0131ktan \u00e7ekindi\u011finden evlilikten ka\u00e7\u0131nabilecektir. Dolay\u0131s\u0131yla ailenin kurulmas\u0131 noktas\u0131nda, i\u015fbu d\u00fczenlemenin ailenin korunmas\u0131 amac\u0131na hizmet etmedi\u011fi; hatta uygulamada tam aksi sonu\u00e7lar do\u011furabilece\u011fi a\u015fikard\u0131r. Bu d\u00fczenlemenin Anayasan\u0131n 41. maddesi ile ilgisi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunmak ise evleviyetle m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Nitekim \u201cDevlet, ailenin huzur ve refah\u0131 ile <\/em>\u00f6<\/em>zellikle anan\u0131n ve \u00e7ocuklar\u0131n korunmas\u0131 ve aile planlamas\u0131n\u0131n \u00f6\u011fretimi ile uygulanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in gerekli tedbirleri al\u0131r, te\u015fkilat\u0131 kurar.\u201d <\/em>(Anayasa m. 41\/1)<\/p>\n\n\n\n

B\u00fct\u00fcn bu hususlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, yoksulluk nafakas\u0131n\u0131n s\u00fcresiz olmas\u0131n\u0131n; nafakan\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131, azalt\u0131lmas\u0131 veya tamamen ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in kanunda yaz\u0131l\u0131 \u015fartlar\u0131n olu\u015fup olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol amac\u0131yla eski e\u015flerin birbirlerinin \u00f6zel hayat\u0131na m\u00fcdahale anlam\u0131na gelebilecek davran\u0131\u015flarda bulunmas\u0131na neden olabilece\u011fi ve nafaka y\u00fck\u00fcml\u00fcs\u00fcn\u00fc adeta cezaland\u0131rmak amac\u0131yla \u00f6m\u00fcr boyu bir i\u015fte \u00e7al\u0131\u015fmaktan ka\u00e7\u0131nma ve evlilik birli\u011fi d\u0131\u015f\u0131nda fiili birliktelik ya\u015famaya gibi sonu\u00e7lar do\u011furabilece\u011fi de g\u00f6zden uzak tutulmamal\u0131d\u0131r. K\u0131sacas\u0131, uygulamada yoksulluk nafakas\u0131n\u0131n s\u00fcresiz olmas\u0131, evlilik ve aile kurumuna zarar verici niteliktedir.[18]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n

Anayasa\u2019n\u0131n 2. Maddesine g\u00f6re: \u201cT\u00fcrkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, milli dayan\u0131\u015fma ve adalet anlay\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde, insan haklar\u0131na sayg\u0131l\u0131, Atat\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fine ba\u011fl\u0131, ba\u015f<\/em>lang<\/em>\u0131\u00e7ta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk Devletidir.\u201d <\/em>Bu hususta ise kar\u015f\u0131 oy yaz\u0131s\u0131na tamam\u0131yla kat\u0131lmaktad\u0131m. Zira, sosyal devlet anlay\u0131\u015f\u0131, devletin sosyal adaletin ve sosyal bar\u0131\u015f\u0131n sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in ekonomik ve sosyal hayata aktif m\u00fcdahalesini gerekli ve me\u015fru g\u00f6ren bir anlay\u0131\u015ft\u0131r. Bu anlay\u0131\u015f, herkese insan onuruna yara\u015f\u0131r asgari bir hayat seviyesi sa\u011flamay\u0131 ama\u00e7lar.[19]<\/sup><\/a> Dolay\u0131s\u0131yla, sosyal bir hukuk devleti, sosyal hak ve siyasi sorumluluk temelli yakla\u015f\u0131mlar ile vatanda\u015flar\u0131n\u0131n yoksullu\u011fa d\u00fc\u015fmesinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek suretiyle refah ve g\u00fcvenli\u011fin ger\u00e7ekle\u015fmesini sa\u011flamakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Devletin bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn\u00fcn, evlili\u011fin s\u00fcresi vs. gibi hi\u00e7bir ayr\u0131m g\u00f6zetilmeksizin salt bo\u015fanma dolay\u0131s\u0131yla bir ki\u015fi taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirmesini beklemek hakkaniyete ayk\u0131r\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bununla birlikte oybirli\u011fi ile al\u0131nm\u0131\u015f olan Anayasa Mahkemesi karar\u0131nda da belirtildi\u011fi gibi yoksulluk nafakas\u0131, e\u015fler aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 dayan\u0131\u015fma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn evlili\u011fin sona ermesinden sonra da devam etmesi niteli\u011findedir. Dolay\u0131s\u0131yla yoksulluk nafakas\u0131n\u0131n belirlenmesinde, hem evlili\u011fin bitmesinden sonra devam eden dayan\u0131\u015fma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc hem de e\u015fler aras\u0131ndaki ba\u011f\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olan en k\u0131sa zamanda sona erdirilmesi ilkesi beraber g\u00f6zetilerek e\u015flerin menfaatleri aras\u0131nda denge sa\u011flanmal\u0131d\u0131r.[20]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n

B) ANAYASA MAHKEMES\u0130 KARARININ ANAYASA\u2019NIN 152. MADDES\u0130 \u0130LE B\u0130RL\u0130KTE DE\u011eERLEND\u0130R\u0130LMES\u0130<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u201cAnayasa Mahkemesinin i\u015fin esas\u0131na girerek verdi\u011fi red karar\u0131n\u0131n Resm\u00ee Gazetede yay\u0131mlanmas\u0131ndan sonra on y\u0131l ge\u00e7medik\u00e7e ayn\u0131 kanun h\u00fckm\u00fcn\u00fcn Anayasaya ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131yla tekrar ba\u015fvuruda bulunulamaz.\u201d (Anayasa m. 152\/4)<\/em><\/p>\n\n\n\n

Yukar\u0131daki Anayasal d\u00fczenlemeye paralel olarak Anayasa Mahkemesinin Kurulu\u015fu ve Yarg\u0131lama Usulleri Hakk\u0131nda Kanun\u2019da da ayr\u0131ca bir d\u00fczenleme \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. 6216 say\u0131l\u0131 Kanunun 41. Maddesi uyar\u0131nca, \u201cMahkemenin i\u015fin esas\u0131na girerek verdi\u011fi red karar\u0131n\u0131n Resmi Gazetede yay\u0131mlanmas\u0131ndan itibaren on y\u0131l ge\u00e7medik\u00e7e ayn\u0131 kanun h\u00fckm\u00fcn\u00fcn Anayasaya ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131yla itiraz ba\u015fvurusu yap\u0131lamaz.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

Bu d\u00fczenlemeler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda Anayasa Mahkemesi, Anayasaya ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclen kanun h\u00fckm\u00fc hakk\u0131nda on y\u0131ll\u0131k yasa\u011f\u0131n s\u00f6z konusu olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kendili\u011finden ara\u015ft\u0131r\u0131p incelemek ve yasak s\u00f6z konusu ise, davay\u0131 esasa girmeden usulden reddetmek zorundad\u0131r. Di\u011fer mahkemelerin de bu on y\u0131ll\u0131k yasa\u011f\u0131 itiraz yoluyla ba\u015fvurularda kendili\u011finde g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutmalar\u0131 ve yasa\u011f\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 halinde, kural olarak, \u00f6nlerindeki davay\u0131 Anayasa Mahkemesinin bu konuda verece\u011fi karara kadar geri b\u0131rakmak yerine kanun h\u00fckm\u00fcn\u00fc uygulayarak y\u00fcr\u00fctmeleri gerekir.[21]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n

22.11.2001 tarihinde TMK m. 175\/1\u2019de yer alan \u201c\u2026 s\u00fcresiz olarak \u2026\u201d <\/em>ifadesinin Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131yla iptali i\u00e7in Anayasa Mahkemesi\u2019ne ba\u015fvurulmu\u015ftur. 17.05.2012 tarihinde ise oy \u00e7oklu\u011fu ile ilgili ifadenin Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131na karar verilmi\u015ftir ve bu karar 26.06.2012 tarihinde 28335 say\u0131l\u0131 Resmi Gazete\u2019de yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.[22]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n

Anayasa Mahkemesi, somut norm denetimi sonucunda verdi\u011fi bu kararda, itiraz yoluyla yap\u0131lan ba\u015fvuruyu esastan incelemi\u015ftir.[23]<\/sup><\/a> Dolay\u0131s\u0131yla, Anayasa Mahkemesi\u2019nin bu kararda i\u015fin esas\u0131na girerek red karar\u0131 verdi\u011fi ve bu karar\u0131n yay\u0131mlanmas\u0131ndan itibaren on y\u0131l ge\u00e7mi\u015f oldu\u011fu dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, s\u00f6z konusu ifadenin Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131yla yeniden Anayasa Mahkemesi\u2019ne ba\u015fvurulabilmesinin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu ifade etmek gerekir. (Anayasa m. 152\/4)<\/em><\/p>\n\n\n\n

IV. YOKSULLUK NAFAKASI S\u00dcRES\u0130N\u0130N KANUN KOYUCU NEZD\u0130NDE \u0130NCELENMES\u0130<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00dclkemizin de\u011ferli hukuk\u00e7ular\u0131 ile fikir al\u0131\u015fveri\u015finde bulunmak suretiyle toplant\u0131lar\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftiren Meclis Ara\u015ft\u0131rma Komisyonu\u2019nun 14 May\u0131s 2016 tarihli ve 399 s\u0131ra say\u0131l\u0131 Komisyon Raporu incelendi\u011finde, yoksulluk nafakas\u0131na ili\u015fkin birtak\u0131m \u00f6neri ve g\u00f6r\u00fc\u015flerin de bulundu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. Buna g\u00f6re, ilgili raporun birka\u00e7 farkl\u0131 sayfas\u0131nda yoksulluk nafakas\u0131n\u0131n s\u00fcre ile s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n gereklili\u011fi vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r. [24]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n

V. YOKSULLUK NAFAKASININ BEL\u0130RLENMES\u0130NDE HAK\u0130M\u0130N TAKD\u0130R YETK\u0130S\u0130 VE TALEPLE BA\u011eLILIK \u0130LKES\u0130<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Taleple ba\u011fl\u0131l\u0131k ilkesi, taraflar\u0131n talebinden fazlas\u0131na mahkemece h\u00fck\u00fcm verilememesidir. [25]<\/sup><\/a>Dolay\u0131s\u0131yla hakim, taraflar\u0131n talep sonu\u00e7lar\u0131yla ba\u011fl\u0131d\u0131r; ondan fazlas\u0131na veya ba\u015fka bir \u015feye karar veremez. Duruma g\u00f6re, talep sonucundan daha az\u0131na karar verebilir. (HMK m. 26\/1)<\/em><\/p>\n\n\n\n

Nitekim, uyu\u015fmazl\u0131k taraf\u0131n\u0131n maddi hukuktan kaynaklanan bir hakk\u0131n\u0131n, baz\u0131 istisnai durumlar haricinde, yaln\u0131zca bir k\u0131sm\u0131n\u0131n ileri s\u00fcr\u00fclmesine bir engel yoktur. Bu durumda ise mahkeme, taleple ba\u011fl\u0131l\u0131k ilkesinin sonucu olarak talep edilenden fazlas\u0131na h\u00fckmedemeyecektir.[26]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n

Her ne kadar taleple ba\u011fl\u0131l\u0131k ilkesi bo\u015fanma davalar\u0131nda mutlak suretle uygulanmasa dahi bo\u015fanma davalar\u0131nda kural olarak taleple ba\u011fl\u0131l\u0131k ilkesi ge\u00e7erlidir. Di\u011fer bir deyi\u015fle davan\u0131n geri al\u0131nabilmesi, davadan ve feri sonu\u00e7lar\u0131ndan feragat edilebilmesi pekala m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.[27]<\/sup><\/a> Dolay\u0131s\u0131yla yukar\u0131da a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131 gibi bo\u015fanma davas\u0131 ile birlikte s\u00fcr\u00fclen, bo\u015fanmaya dair ilam\u0131n ferisi niteli\u011findeki yoksulluk nafakas\u0131 ve ayr\u0131 bir davada ileri s\u00fcr\u00fclerek talep edilmi\u015f olan yoksulluk nafakas\u0131 hakk\u0131nda da usul hukuku bak\u0131m\u0131ndan ge\u00e7erli olan taleple ba\u011fl\u0131l\u0131k ilkesinin uygulama alan\u0131 bulaca\u011f\u0131na \u015f\u00fcphe yoktur.<\/p>\n\n\n\n

Dolay\u0131s\u0131yla, yoksulluk nafakas\u0131 talep edilmemi\u015fse bu halde yoksulluk nafakas\u0131na h\u00fckmedilemeyecektir. Bununla birlikte nafaka talep eden e\u015f bu talebini belirli bir s\u00fcre ile s\u0131n\u0131rland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 takdirde hakimin, taleple ba\u011fl\u0131l\u0131k ilkesi uyar\u0131nca bu taleple ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu ve ancak talep edilen s\u00fcre ile s\u0131n\u0131rl\u0131 olmak \u00fczere nafakaya h\u00fckmedebilece\u011fi de ku\u015fkusuzdur.[28]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n

\u00d6\u011fretide ileri s\u00fcr\u00fclen g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re, yoksulluk nafakas\u0131 s\u00fcresiz olarak talep edilmi\u015f olsa dahi hakim takdir yetkisini kullanmak suretiyle s\u00fcreli yoksulluk nafakas\u0131na h\u00fckmedebilecektir. Bu g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re, TMK m. 175\u2019te bo\u015fanma y\u00fcz\u00fcnden yoksullu\u011fa d\u00fc\u015fecek olan e\u015fin s\u00fcresiz olarak nafaka \u201cisteyebilece\u011fi\u201d d\u00fczenlenmektedir. Bu h\u00fck\u00fcmden e\u015fin nafaka talebini belirli bir s\u00fcreyle s\u0131n\u0131rland\u0131rmas\u0131n\u0131n da m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu sonucuna ula\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bu durumda ku\u015fkusuz hakim, taleple ba\u011fl\u0131d\u0131r ve talep sonucundan daha fazlas\u0131na karar veremez. Ancak, s\u00f6z konusu d\u00fczenlemeden, nafakan\u0131n s\u00fcresiz olarak talep edilmesi durumunda, hakimin s\u00fcresiz nafakaya h\u00fckmetmek zorunda olup olmad\u0131\u011f\u0131na dair bir \u00e7\u0131kar\u0131m yap\u0131lamamaktad\u0131r. Sonu\u00e7 olarak, hakimin yoksulluk nafakas\u0131n\u0131n s\u00fcresi konusunda karar verirken takdir yetkisi bulundu\u011funu kabul etmek gerekir.[29]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n

Nitekim M\u00fclga 743 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Kanunu Medenisinin 144. maddesinde 3444 say\u0131l\u0131 Kanunla yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikle maddedeki yoksulluk nafakas\u0131n\u0131 s\u00fcre bak\u0131m\u0131ndan s\u0131n\u0131rlayan bir y\u0131ll\u0131k s\u00fcre kald\u0131r\u0131larak yerine \u201c\u2026s\u00fcresiz olarak\u2026\u201d nafaka istenebilece\u011fine dair h\u00fck\u00fcm getirilmesi, bilin\u00e7li bir de\u011fi\u015fiklik olmas\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k; s\u00f6z konusu de\u011fi\u015fiklik ile hakime belirli bir s\u00fcreyle s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak nafakaya h\u00fckmedebilme konusunda takdir yetkisi b\u0131rak\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna var\u0131lmas\u0131 i\u00e7in hukuki bir dayanak bulunmamaktad\u0131r. Nitekim, madde metnine g\u00f6re de nafaka alacakl\u0131s\u0131 s\u00fcresiz olarak nafaka \u201cisteyebilir\u201d buna kar\u015f\u0131l\u0131k hakimin \u201c\u2026s\u00fcresiz olarak\u2026\u201d yoksulluk nafakas\u0131na h\u00fckmetme zorunlulu\u011funa dair bir hukuki d\u00fczenleme bulunmamaktad\u0131r.[30]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n

SONU\u00c7<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bo\u015fanman\u0131n mali sonu\u00e7lar\u0131ndan biri olarak d\u00fczenlenen ve ayn\u0131 zamanda da bak\u0131m nafakas\u0131 niteli\u011finde olan yoksulluk nafakas\u0131, evlilik birli\u011fi s\u00fcresince e\u015fler aras\u0131nda ge\u00e7erli olan dayan\u0131\u015fma ve yard\u0131mla\u015fma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn devam ettirilmesi anlam\u0131na gelir. Yoksulluk nafakas\u0131nda ama\u00e7 zenginle\u015fme de\u011fil; bo\u015fanma sonucunda yoksullu\u011fa d\u00fc\u015fen taraf\u0131n asgari ya\u015fam gereksinimlerinin kar\u015f\u0131lanmas\u0131d\u0131r. Kusur noktas\u0131nda, tazminattan farkl\u0131 olarak, talep eden e\u015fin daha a\u011f\u0131r kusurlu olmamas\u0131 nafakaya h\u00fckmedilebilmesi i\u00e7in yeterlidir. Taleple ba\u011fl\u0131l\u0131k ilkesi uyar\u0131nca mahkeme talep olmaks\u0131z\u0131n kendili\u011finden yoksulluk nafakas\u0131na h\u00fckmedemeyecektir. Bununla birlikte TMK m. 176 uyar\u0131nca yoksulluk nafakas\u0131n\u0131n irat bi\u00e7iminde veya toptan olarak \u00f6denebilmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n

Yoksulluk nafakas\u0131na ili\u015fkin TMK m. 175\u2019de yoksulluk nafakas\u0131n\u0131n \u201cs\u00fcresiz olarak\u201d istenebilece\u011fi h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Yarg\u0131tay i\u00e7tihatlar\u0131nca bu ifade hakim i\u00e7in ba\u011flay\u0131c\u0131 bir zorunluluk olarak yorumlanmaktad\u0131r ve yoksulluk nafakas\u0131n\u0131n s\u00fcre ile s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmamas\u0131 gerekti\u011fi vurgulanmaktad\u0131r. Yarg\u0131tay\u2019\u0131n s\u00f6z konusu yorumu g\u00fcncel toplumsal gereksinimlere uygun de\u011fildir. Nitekim uygulamada, yerel mahkemeler taraf\u0131ndan talep edilmesi halinde hakkaniyete uygun olarak ve evlili\u011fin s\u00fcresi vs. gibi birtak\u0131m etkenler g\u00f6zetilerek toplu yoksulluk nafakas\u0131na h\u00fckmedilebilmekte ve bu kararlar istinaf mercilerince de onaylanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

2001 y\u0131l\u0131nda \u201c\u2026s\u00fcresiz olarak\u2026\u201d ifadesinin Anayasa\u2019n\u0131n 2., 10. ve 41. maddelerine ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Anayasa Mahkemesi taraf\u0131ndan, oy \u00e7oklu\u011fuyla ve i\u015fin esas\u0131na girilerek s\u00f6z konusu ifadenin Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil etmedi\u011fine karar verilmi\u015ftir ve bu karar 2012 y\u0131l\u0131nda Resmi Gazete\u2019de yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Anayasa Mahkemesi\u2019nin bu kararda i\u015fin esas\u0131na girerek red karar\u0131 verdi\u011fi ve bu karar\u0131n yay\u0131mlanmas\u0131ndan itibaren on y\u0131l ge\u00e7mi\u015f oldu\u011fu g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulsa s\u00f6z konusu ifadenin Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131yla yeniden Anayasa Mahkemesi\u2019ne ba\u015fvurulabilmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. (Anayasa m. 152\/4)<\/em><\/p>\n\n\n\n

S\u00fcresiz olarak yoksulluk nafakas\u0131na h\u00fckmedilmesi \u00f6zellikle son zamanlarda s\u0131k\u00e7a g\u00fcndeme gelmekte ve hakkaniyete uygun olmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esi ile ele\u015ftirilmektedir. Nitekim, yukar\u0131da detayl\u0131ca a\u00e7\u0131klanan Anayasa Mahkemesi karar\u0131nda yer alan kar\u015f\u0131 oy yaz\u0131s\u0131 ve kanaatimize g\u00f6re de evlili\u011fin s\u00fcresi, taraflar\u0131n ya\u015flar\u0131 vb. gibi hi\u00e7bir etken g\u00f6zetilmeksizin bo\u015fanmadan dolay\u0131 yoksullu\u011fa d\u00fc\u015fecek olan tarafa \u201cs\u00fcresiz olarak\u201d nafaka ba\u011flanmas\u0131 hakkaniyete ayk\u0131r\u0131d\u0131r. Nitekim, oy \u00e7oklu\u011fu ile verilen Anayasa Mahkemesi karar\u0131nda da vurguland\u0131\u011f\u0131 gibi, Anayasa\u2019n\u0131n 2. maddesinde yer alan \u201csosyal hukuk devleti\u201d ilkesi do\u011frultusunda, devletin g\u00f6revi vatanda\u015flar\u0131na asgari bir ya\u015fama d\u00fczeyi sa\u011flamakt\u0131r. Bu nedenle de devletin sosyal ve ekonomik ya\u015fama aktif m\u00fcdahalesi me\u015fru ve gereklidir. Ancak sosyal bir hukuk devleti, sosyal hak ve siyasi sorumluluk temelli yakla\u015f\u0131mlar ile vatanda\u015flar\u0131n\u0131n yoksullu\u011fa d\u00fc\u015fmesinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek suretiyle refah ve g\u00fcvenli\u011fin ger\u00e7ekle\u015fmesini sa\u011flamakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. \u00d6zellikle, evlili\u011fin s\u00fcresi dikkate al\u0131nmaks\u0131z\u0131n, sadece bo\u015fanman\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi sebebiyle, bo\u015fanarak aralar\u0131ndaki hukuki ili\u015fkiyi bitirmi\u015f olmalar\u0131na ra\u011fmen, e\u015flerden birinin evlilik birli\u011finde var olan sorumluluklar\u0131n\u0131n \u00f6m\u00fcr boyu devam etmesi, hakkaniyete uygun de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n

Ayn\u0131 zamanda, yukar\u0131da detayl\u0131ca a\u00e7\u0131klanan Anayasa Mahkemesi karar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131 oy yaz\u0131s\u0131nda aynen yer verilen ifadelerle, \u201dBo\u015fanmadan kaynaklanan bir nafaka alaca\u011f\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n belli ko\u015fullar alt\u0131nda, nafaka bor\u00e7lusunun veya nafaka alacakl\u0131s\u0131n\u0131n ya\u015fam\u0131 boyunca, sanki m\u00fclkiyet hakk\u0131ym\u0131\u015f gibi s\u00fcrekli olmas\u0131, hak d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc s\u00fcre ve zamana\u015f\u0131m\u0131 kavramlar\u0131n\u0131n kabul edildi\u011fi bir hukuk sisteminde adalet duygusunu zedelemektedir.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

Bununla birlikte yoksulluk nafakas\u0131na s\u00fcresiz olarak h\u00fckmedilmesi \u201cAilenin Korunmas\u0131\u201d <\/em>bak\u0131m\u0131ndan da olumsuz sonu\u00e7lar do\u011furabilmektedir. Nitekim, kendisine s\u00fcrekli nafaka ba\u011flanan e\u015f, nafakan\u0131n kesilmesinden \u00e7ekindi\u011finden ikinci bir evlilik yapmaktan ka\u00e7\u0131nabilmekte ve evlilik d\u0131\u015f\u0131 fiili birliktelik ya\u015fayabilmektedir.<\/p>\n\n\n\n

2016 y\u0131l\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen Meclis Ara\u015ft\u0131rma Komisyonu toplant\u0131s\u0131nda da yoksulluk nafakas\u0131n\u0131n s\u00fcre ile s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n gereklili\u011fi vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Her ne kadar TMK m. 175\u2019de yer alan \u201c\u2026s\u00fcresiz olarak\u2026\u201d ifadesi yasal olarak de\u011fi\u015ftirilmemi\u015f ya da iptal edilmemi\u015f olsa da; taleple ba\u011fl\u0131l\u0131k ilkesi do\u011frultusunda kendisinden nafaka talep edilen taraf\u00e7a, yoksulluk nafakas\u0131n\u0131n \u201cayl\u0131k \u2026 TL’den \u2026 y\u0131ll\u0131k toplam \u2026 TL toplu olarak \u00f6denmesi\u201d<\/em> talep edildi\u011fi takdirde hakimin toplu nafakaya h\u00fckmetmesi \u00f6n\u00fcnde bir engel yoktur. Nitekim toplu yoksulluk nafakas\u0131na dair yerel mahkemeler taraf\u0131ndan verilen kararlar B\u00f6lge Adliye Mahkemeleri taraf\u0131ndan onanmaktad\u0131r. \u00d6\u011fretide yoksulluk nafakas\u0131 s\u00fcresiz olarak talep edilmi\u015f olsa dahi hakimin takdir yetkisini kullanmak suretiyle s\u00fcreli yoksulluk nafakas\u0131na h\u00fckmedebilece\u011fi de savunulmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6\u011fretide, s\u00fcresiz olarak nafaka istenebilece\u011fine dair bu d\u00fczenleme do\u011frultusunda hakime belirli bir s\u00fcre ile s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak nafakaya h\u00fckmetmesi konusunda takdir yetkisi b\u0131rak\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 sonucuna var\u0131lmas\u0131 i\u00e7in madde metninde bir dayanak bulunmad\u0131\u011f\u0131 savunulmaktad\u0131r. Kanunun ruhuna g\u00f6re yorumlanmas\u0131na dayand\u0131r\u0131lan bu g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re, nafaka alacakl\u0131s\u0131 s\u00fcresiz olarak nafaka isteyebilir; ancak hakimin nafakaya s\u00fcresiz olarak h\u00fckmetmesi zorunlulu\u011funa ili\u015fkin yasal bir d\u00fczenleme bulunmamaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla s\u00fcresiz olarak nafaka talep edilmi\u015f olsa dahi hakimin bu talepten daha az\u0131na karar vererek belirli s\u00fcre ile yoksulluk nafakas\u0131na h\u00fckmetmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. [31]<\/sup><\/a> Ancak buna ra\u011fmen, kendisinden yoksulluk nafakas\u0131 talep edilen taraf\u0131n, dava veya cevap dilek\u00e7esinde, hakk\u0131nda yoksulluk nafakas\u0131 \u00f6demesine h\u00fckmedilmesi halinde bunun toplu olarak \u00f6denmesine h\u00fckmedilmesini talep etmesi yerinde ve lehine olacakt\u0131r. Zira hakim, taraflar\u0131n talep sonu\u00e7lar\u0131yla ba\u011fl\u0131d\u0131r; ondan fazlas\u0131na veya ba\u015fka bir \u015feye karar veremez. Ancak duruma g\u00f6re, talep sonucundan daha az\u0131na karar verebilir. (HMK m. 26\/1)<\/em><\/p>\n\n\n\n

Son olarak, B\u00f6lge Adliye Mahkemesi taraf\u0131ndan yoksulluk nafakas\u0131n\u0131n toplu olarak \u00f6denmesine ili\u015fkin yerel mahkeme karar\u0131n\u0131n onanmamas\u0131 durumunda ise Anayasa\u2019n\u0131n 148\u2019inci maddesi uyar\u0131nca ola\u011fan kanun yollar\u0131 t\u00fcketildikten sonra ve yukar\u0131da bahsi ge\u00e7en Anayasa Mahkemesi karar\u0131n\u0131n yay\u0131mlanmas\u0131ndan itibaren on senenin ge\u00e7mi\u015f olmas\u0131 sebebiyle Anayasa Mahkemesi\u2019ne somut norm denetimi yoluyla yeniden ba\u015fvurularak \u201c\u2026s\u00fcresiz olarak\u2026\u201d ifadesinin iptalinin talep edilebilmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n

Av. Melisa G\u00dcLHAN<\/strong><\/p>\n\n\n\n

KAYNAK\u00c7A<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kitaplar<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ak\u0131nt\u00fcrk Turgut\/Ate\u015f Derya, T\u00fcrk Medeni Hukuku Aile Hukuku (Cilt 2), 24. Bask\u0131, Beta Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, Ankara, 2022.<\/p>\n\n\n\n

Akkaya Tolga, Medeni Usul Hukuku Bak\u0131m\u0131ndan Bo\u015fanma Davas\u0131, 1. Bask\u0131, Yetkin Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, Ankara, 2017.<\/p>\n\n\n\n

Dural Mustafa\/\u00d6\u011f\u00fcz Tufan\/G\u00fcm\u00fc\u015f Mustafa Alper, T\u00fcrk \u00d6zel Hukuku (Cilt 3, Aile Hukuku), 9. Bask\u0131, Filiz Kitabevi, \u0130stanbul, 2014.<\/p>\n\n\n\n

Erdo\u011fan \u0130hsan, Bor\u00e7lar Hukuku Genel H\u00fck\u00fcmler, 4. Bask\u0131, Gazi Kitabevi, Ankara, 2019.<\/p>\n\n\n\n

Kayar \u0130smail, Bor\u00e7lar Hukuku, 11. Bask\u0131, Se\u00e7kin Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, Ankara, 2019.<\/p>\n\n\n\n

Kay\u0131han \u015eaban\/\u00dcnl\u00fctepe Mustafa, Medeni Hukuk Bilgisi, 4. Bask\u0131, Se\u00e7kin Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, Ankara, 2017.<\/p>\n\n\n\n

Kuru Baki\/Aslan Ramazan\/Y\u0131lmaz Ejder, Medeni Usul Hukuku, 25. Bask\u0131, Yetkin Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, Ankara, 2014.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6zbudun Ergun, T\u00fcrk Anayasa Hukuku, 22. Bask\u0131, Yetkin Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, Ankara, 2022.<\/p>\n\n\n\n

Ruhi Canan\/Ruhi Ahmet Cemal, Nafaka Hukuku, 4. Bask\u0131, Se\u00e7kin Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, Ankara, 2021.<\/p>\n\n\n\n

\u015e\u0131pka \u015e\u00fckran, \u201cYoksulluk Nafakas\u0131n\u0131n S\u00fcresine Ele\u015ftirel Bir Yakla\u015f\u0131m\u201d, Prof. Dr. H\u00fcseyin Hatemi\u2019ye 80. Y\u0131l Arma\u011fan\u0131, 1. Bask\u0131, On \u0130ki Levha Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, \u0130stanbul, 2018.<\/p>\n\n\n\n

Uzun Mine, Yarg\u0131tay Kararlar\u0131 Kapsam\u0131nda Yoksulluk Nafakas\u0131, 6. Bask\u0131, Vedat Kitap\u00e7\u0131l\u0131k, \u0130stanbul, 2013.<\/p>\n\n\n\n

Makaleler<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ba\u015f Seda\/\u00d6zcan Nisa, Yoksulluk Nafakas\u0131nda S\u00fcre Sorununun Anayasal ve Medeni Hukuk Boyutlar\u0131yla Tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 ve Bir \u00d6neri Olarak Bo\u015fanma Tazminat\u0131, Ankara Sosyal Bilimler \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi Dergisi, <\/em>2022, C. 4, S. 1, s. 328-383.<\/p>\n\n\n\n

Kulakl\u0131 Emrah, Yoksulluk Nafakas\u0131 ve Yoksulluk Nafakas\u0131n\u0131n S\u00fcresi Ba\u011flam\u0131nda Bir Mukayeseli Hukuk \u0130ncelemesi, \u0130stanbul Medipol \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi Dergisi, <\/em>2018, C. 5, S. 2, s. 237-268.<\/p>\n\n\n\n

O\u011fuz Habip, Taleple Ba\u011fl\u0131l\u0131k \u0130lkesi Bak\u0131m\u0131ndan Yarg\u0131tay\u2019\u0131n Bir Karar\u0131n\u0131n \u0130ncelenmesi, Uyu\u015fmazl\u0131k Mahkemesi Dergisi, <\/em>2016, S. 8, s. 301-316.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6den Merih, T\u00fcrk Anayasa Yarg\u0131s\u0131nda On Y\u0131l S\u00fcreli Denetim Yasa\u011f\u0131, Ankara \u00dcniversitesi SBF Dergisi, <\/em>2000, C. 55, S. 4, s. 47-81.<\/p>\n\n\n\n

Ya\u011fc\u0131 K\u00fcr\u015fat, Yoksulluk Nafakas\u0131nda \u201cS\u00fcresizlik\u201d Sorunu, \u0130stanbul \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi Mecmuas\u0131, <\/em>2018, C. 76, S. 1, s. 323-358.<\/p>\n\n\n\n

Mahkeme Kararlar\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Yarg\u0131tay 3. Hukuk Dairesi, E. 2013\/9666, K. 2013\/10215, T. 17.06.2013 say\u0131l\u0131 karar\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Yarg\u0131tay 2. Hukuk Dairesi, E. 2001\/5519, K. 2001\/6977, T. 03.05.2001 say\u0131l\u0131 karar\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu, E. 2017\/2295, K. 2020\/436, T. 17.06.2020 say\u0131l\u0131 karar\u0131.<\/a><\/p>\n\n\n\n

Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu, T. 02.05.1990, 2-111\/261 say\u0131l\u0131 karar\u0131.<\/p>\n\n\n\n

\u0130stanbul B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi, E. 2018\/2622, K. 2018\/1201, T. 15.10.2018 say\u0131l\u0131 karar\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Anayasa Mahkemesi, E. 2011\/136, K. 2012\/72, T. 17.05.2012 say\u0131l\u0131 karar\u0131.<\/a><\/p>\n\n\n\n

\u0130nternet Kaynaklar\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\nhttps:\/\/karararama.yargitay.gov.tr\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n
\nhttps:\/\/www.hukukihaber.net\/aymnin-2011136-e-201272-k-sayili-karari\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n

Di\u011fer Kaynaklar<\/strong><\/p>\n\n\n\n

2016 Meclis Ara\u015ft\u0131rma Komisyonu Raporu. Ankara: Aile B\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc Olumsuz Etkileyen Unsurlar ile Bo\u015fanma Olaylar\u0131n\u0131n Ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve Aile Kurumunun G\u00fc\u00e7lendirilmesi \u0130\u00e7in Al\u0131nmas\u0131 Gereken \u00d6nlemlerin Belirlenmesi Amac\u0131yla Kurulan Meclis Ara\u015ft\u0131rma Komisyonu. (Yasama D\u00f6nemi ve Y\u0131l\u0131: 26-1, S\u0131ra Say\u0131s\u0131: 399, Tarih: 14 May\u0131s 2016). (http:\/\/www.tbmm.gov.tr\/develop\/owa\/sirasayi_sd.sorgu_baslangic). (Eri\u015fim Tarihi: 06.08.2023).<\/p>\n\n\n\n

————-<\/p>\n\n\n\n

[1]<\/sup><\/a>Avukat, Ankara Barosu, Hacettepe \u00dcniversitesi \u00d6zel Hukuk Doktora \u00d6\u011frencisi<\/p>\n\n\n\n

[2]<\/sup><\/a> Turgut Ak\u0131nt\u00fcrk\/Derya Ate\u015f, T\u00fcrk Medeni Hukuku Aile Hukuku (Cilt 2), 24. Bask\u0131, Beta Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, Ankara, 2022, s. 302.<\/p>\n\n\n\n

[3]<\/sup><\/a> \u0130hsan Erdo\u011fan, Bor\u00e7lar Hukuku Genel H\u00fck\u00fcmler, 4. Bask\u0131, Gazi Kitabevi, Ankara, 2019, s. 139.<\/p>\n\n\n\n

[4]<\/sup><\/a> \u0130smail Kayar, Bor\u00e7lar Hukuku, 11. Bask\u0131, Se\u00e7kin Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, Ankara, 2019, s. 125-126.<\/p>\n\n\n\n

[5]<\/sup><\/a> \u201cTaraflar aras\u0131nda g\u00f6r\u00fclen bo\u015fanma davas\u0131n\u0131n; feri niteli\u011finde olan nafaka ve tazminatlar y\u00f6n\u00fcnden derdest ve davan\u0131n devam\u0131 s\u0131ras\u0131nda kesinle\u015fti\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bu durumda, davan\u0131n a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tarih itibariyle kesinle\u015fmi\u015f bir yoksulluk nafakas\u0131 mevcut olmad\u0131\u011f\u0131ndan, bu nafakan\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n da talep edilemeyece\u011fi\u2026\u201d Yarg\u0131tay 3. Hukuk Dairesi, E. 2013\/9666, K. 2013\/10215, T. 17.06.2013 say\u0131l\u0131 karar\u0131.<\/p>\n\n\n\n

[6]<\/sup><\/a> \u201cYoksulluk nafakas\u0131na h\u00fckmedilebilmesi i\u00e7in miktar\u0131n da belirtilmek suretiyle nafakan\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a talep edilmesi gerekir. Talep olmaks\u0131z\u0131n mahkeme bu konuda karar veremez.\u201d Yarg\u0131tay 2. Hukuk Dairesi, E. 2001\/5519, K. 2001\/6977, T. 03.05.2001 say\u0131l\u0131 karar\u0131.<\/p>\n\n\n\n

[7]<\/sup><\/a>\u201c\u2026bo\u015fanma ile yoksullu\u011fa d\u00fc\u015fecek olan e\u015f lehine h\u00fckmedilen yoksulluk nafakas\u0131 bo\u015fanma davas\u0131nda verilen \u2018\u2019bo\u015fanma h\u00fckm\u00fc\u2019\u2019 kesinle\u015ftikten sonra i\u015flemeye ba\u015flayacakt\u0131r.\u201d Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu, E. 2017\/2295, K. 2020\/436, T. 17.06.2020 say\u0131l\u0131 karar\u0131.<\/a><\/p>\n\n\n\n

[8]<\/sup><\/a> \u201c\u2026 Maddi tazminat\u0131n \u00f6n ko\u015fulu, talep edenin bo\u015fanma y\u00fcz\u00fcnden mevcut veya beklenen menfaatlerinin zedelenmesi, bo\u015fanma ve maddi zarar aras\u0131nda nedensellik ba\u011f\u0131n\u0131n bulunmas\u0131d\u0131r. Ba\u015fka bir sebepten kaynakl\u0131 kay\u0131plar maddi tazminat kapsam\u0131nda yer alamaz. Mevcut menfaatlerin belirlenmesinde evlili\u011fin taraflara sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 yararlar g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak taraf\u0131n maddi tazminat talebi de\u011ferlendirilir. Evlili\u011fin bo\u015fanma ile sona ermesi h\u00e2linde taraflar birli\u011fin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 menfaatlerden ileriye d\u00f6n\u00fck olarak faydalanamayacaklard\u0131r. Beklenen menfaatler ise; evlilik birli\u011fi sona ermeseydi kazan\u0131lacak olan olas\u0131 \u00e7\u0131karlar\u0131 ifade etmektedir. Yine tazminat talep eden taraf\u0131n kusursuz veya daha az kusurlu olmas\u0131 gerekmektedir. Di\u011fer maddi ko\u015fulu ise tazminat istenenin kusurlu olmas\u0131d\u0131r. \u2026 Ayr\u0131ca madde metninden de anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere yoksulluk nafakas\u0131 isteminde bulunan taraf\u0131n kusurunun daha a\u011f\u0131r olmamas\u0131 gerekmektedir. E\u015f s\u00f6yleyi\u015fle, bo\u015fanmaya sebep olan olaylarda tam kusurlu ya da a\u011f\u0131r kusurlu e\u015f lehine yoksulluk nafakas\u0131na h\u00fckmedilemeyecektir. Yine, yoksulluk nafakas\u0131, bo\u015fanmadan sonra yoksullu\u011fa d\u00fc\u015fecek olan taraf\u0131 koruma amac\u0131na y\u00f6nelik oldu\u011fu i\u00e7indir ki, bo\u015fanm\u0131\u015f olan yoksul tarafa verilecek olan yoksulluk nafakas\u0131, hi\u00e7bir surette di\u011fer tarafa y\u00fckletilen bir ceza veya tazminat niteli\u011finde olmayacakt\u0131r. \u015eayet b\u00f6yle olsayd\u0131, sadece bo\u015fanmada kusuru olan e\u015ften istenebilmesi gerekirdi. Oysa, maddede a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtildi\u011fi gibi, kusursuz e\u015f dahi yoksulluk nafakas\u0131 \u00f6demekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr.\u201d Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu, E. 2017\/2295, K. 2020\/436, T. 17.06.2020 say\u0131l\u0131 karar\u0131.<\/a><\/p>\n\n\n\n

[9]<\/sup><\/a> \u201c\u2026 TMK\u2019nin 175. maddesinde ge\u00e7en \u201cyoksullu\u011fa d\u00fc\u015fecek\u201d kavram\u0131ndan ne anla\u015f\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi konusunda yasal bir tan\u0131mlama olmamas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda bu husus yarg\u0131sal uygulamada kurallara ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Nitekim, Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulunun 07.10.1998 tarihli ve 1998\/2-656 E., 688 K.; 16.05.2007 tarihli ve 2007\/2-275 E., 275 K.; 20.06.2019 tarihli ve 2017\/2-2424, 2019\/751 K. say\u0131l\u0131 kararlar\u0131nda; \u201cyeme, giyinme, bar\u0131nma, sa\u011fl\u0131k, ula\u015f\u0131m, k\u00fclt\u00fcr, e\u011fitim\u201d gibi bireyin maddi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 geli\u015ftirmek i\u00e7in zorunlu ve gerekli g\u00f6r\u00fclen harcamalar\u0131 kar\u015f\u0131layacak d\u00fczeyde geliri olmayanlar\u0131n \u201cyoksul\u201d kabul edilmesi gerekti\u011fi benimsenmi\u015ftir. Ba\u015fka bir ifadeyle, ge\u00e7imini kendi mali kaynaklar\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fma g\u00fcc\u00fcyle sa\u011flama imk\u00e2n\u0131ndan yoksun olan taraf di\u011fer ko\u015fullar\u0131 da varsa yoksulluk nafakas\u0131 talep edebilecektir. \u2026 Yoksulluk nafakas\u0131n\u0131n amac\u0131 hi\u00e7bir zaman nafaka alacakl\u0131s\u0131n\u0131 zenginle\u015ftirmek de\u011fildir. Yoksulluk nafakas\u0131yla, bo\u015fanma sonucunda yoksulluk i\u00e7ine d\u00fc\u015fen e\u015fin asgari ya\u015fam gereksinimlerinin kar\u015f\u0131lanmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Yoksulluk nafakas\u0131na h\u00fckmedilebilmesi i\u00e7in nafaka talep eden e\u015fin bo\u015fanma nedeniyle yoksullu\u011fa d\u00fc\u015fecek olmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, nafaka talep edilen e\u015fin de nafaka \u00f6deyebilecek ekonomik g\u00fcc\u00fcn\u00fcn bulunmas\u0131, di\u011fer bir ifadeyle kendi kusurundan kaynaklanmamak ko\u015fuluyla yoksul olmamas\u0131 gerekmektedir. Bu a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, yoksulluk nafakas\u0131n\u0131n sosyal ve ahl\u00e2ki d\u00fc\u015f\u00fcncelere dayanmas\u0131 \u00f6zelli\u011fi, sadece nafaka talep eden tarafa nafaka verilmesinde de\u011fil, ayn\u0131 zamanda nafaka talep edilen taraf\u0131n nafaka \u00f6deyebilecek ekonomik g\u00fcc\u00fcn\u00fcn bulunmas\u0131 ko\u015fulunda da kendisini g\u00f6stermektedir.\u201d Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu, E. 2017\/2295, K. 2020\/436, T. 17.06.2020 say\u0131l\u0131 karar\u0131.<\/a><\/p>\n\n\n\n

[10]<\/sup><\/a> Turgut Ak\u0131nt\u00fcrk\/Derya Ate\u015f, T\u00fcrk Medeni Hukuku Aile Hukuku (Cilt 2), 24. Bask\u0131, Beta Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, Ankara, 2022, s. 302.<\/p>\n\n\n\n

[11]<\/sup><\/a> Mustafa Dural\/Tufan \u00d6\u011f\u00fcz\/Mustafa Alper G\u00fcm\u00fc\u015f, T\u00fcrk \u00d6zel Hukuku (Cilt 3, Aile Hukuku), 9. Bask\u0131, Filiz Kitabevi, \u0130stanbul, 2014, s. 150.<\/p>\n\n\n\n

[12]<\/sup><\/a> \u015eaban Kay\u0131han\/Mustafa \u00dcnl\u00fctepe, Medeni Hukuk Bilgisi, 4. Bask\u0131, Se\u00e7kin Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, Ankara, 2017, s. 324.<\/p>\n\n\n\n

[13]<\/sup><\/a> Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu, T. 02.05.1990, 2-111\/261 say\u0131l\u0131 karar\u0131.<\/p>\n\n\n\n

[14]<\/sup><\/a> K\u00fcr\u015fat Ya\u011fc\u0131, \u201cYoksulluk Nafakas\u0131nda \u201cS\u00fcresizlik\u201d Sorunu\u201d, \u0130stanbul <\/em>\u00dc<\/em>niversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi Mecmuas\u0131, <\/em>2018, C. 76, S. 1, s. 335-338.<\/p>\n\n\n\n

[15]<\/sup><\/a> Yaln\u0131zca bu B\u00f6lge Adliye Mahkemesi Kararlar\u0131n\u0131n \u00f6rneklerinden biri olarak: \u201cKad\u0131n\u0131n bo\u015fanma y\u00fcz\u00fcnden yoksullu\u011fa d\u00fc\u015fece\u011fi sabittir. TMK’n\u0131n 169. Madde \u00e7er\u00e7evesinde tedbir nafakas\u0131 verilmesi do\u011fru oldu\u011fu gibi, yoksulluk nafakas\u0131na da karar verilmesi do\u011frudur ancak taraflar\u0131n ya\u015flar\u0131, 14\/05\/2013 tarihinde evlenip bo\u015fanma davas\u0131n\u0131n 03\/08\/2015 tarihinde a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 fiili evlilik s\u00fcresinin az oldu\u011fu g\u00f6zetildi\u011finde yoksulluk nafakas\u0131n\u0131n s\u00fcresiz olarak h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 do\u011fru bulunmam\u0131\u015ft\u0131r. Davac\u0131-daval\u0131 erke\u011fin yoksulluk nafakas\u0131na ili\u015fkin istinaf talebinin ise k\u0131smen kabul\u00fc ile ilk derece mahkemesinin yoksulluk nafakas\u0131na ili\u015fkin karar\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131na, TMK’n\u0131n 4. maddesindeki hakkaniyet ilkesi de g\u00f6zetilerek TMK’n\u0131n 176\/1. maddesi gere\u011fince daval\u0131-davac\u0131 kad\u0131n yarar\u0131na ayl\u0131k \u2026 TL’den \u2026 y\u0131ll\u0131k toplam \u2026 TL toplu yoksulluk nafakas\u0131n\u0131n davac\u0131-daval\u0131 erkekten tahsili ile daval\u0131-davac\u0131 kad\u0131na verilmesine, fazlaya dair iste\u011fin reddine karar vermek gerekmi\u015ftir.\u201d (\u0130stanbul B\u00f6lge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi, E. 2018\/2622, K. 2018\/1201, T. 15.10.2018 say\u0131l\u0131 karar\u0131.)<\/p>\n\n\n\n

[16]<\/sup><\/a> Anayasa Mahkemesi, E. 2011\/136, K. 2012\/72, T. 17.05.2012 say\u0131l\u0131 karar\u0131.<\/a><\/p>\n\n\n\n

[17]<\/sup><\/a> Mine Uzun, Yarg\u0131tay Kararlar\u0131 Kapsam\u0131nda Yoksulluk Nafakas\u0131, 6. Bask\u0131, Vedat Kitap\u00e7\u0131l\u0131k, \u0130stanbul, 2013, s. 100.<\/p>\n\n\n\n

[18]<\/sup><\/a> Seda Ba\u015f\/Nisa \u00d6zcan, “Yoksulluk Nafakas\u0131nda S\u00fcre Sorununun Anayasal ve Medeni Hukuk Boyutlar\u0131yla Tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 ve Bir \u00d6neri Olarak Bo\u015fanma Tazminat\u0131\u201d, Ankara Sosyal Bilimler \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi Dergisi, <\/em>2022, C. 4, S.1, s. 374-375.<\/p>\n\n\n\n

[19]<\/sup><\/a> Ergun \u00d6zbudun, T\u00fcrk Anayasa Hukuku, 22. Bask\u0131, Yetkin Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, Ankara, 2022, s. 140-148.<\/p>\n\n\n\n

[20]<\/sup><\/a> Emrah Kulakl\u0131, \u201cYoksulluk Nafakas\u0131 ve Yoksulluk Nafakas\u0131n\u0131n S\u00fcresi Ba\u011flam\u0131nda Bir Mukayeseli Hukuk \u0130ncelemesi\u201d, \u0130stanbul Medipol \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi Dergisi,<\/em> 2018, C. 5, S. 2, s. 261.<\/p>\n\n\n\n

[21]<\/sup><\/a> Merih \u00d6den, \u201cT\u00fcrk Anayasa Yarg\u0131s\u0131nda On Y\u0131l S\u00fcreli Denetim Yasa\u011f\u0131\u201d, Ankara \u00dcniversitesi SBF Dergisi, <\/em>2000, C. 55, S. 4, s. 60-61.<\/p>\n\n\n\n

[22]<\/sup> Anayasa Mahkemesi, E. 2011\/136, K. 2012\/72, T. 17.05.2012 say\u0131l\u0131 karar\u0131.<\/a><\/p>\n\n\n\n

[23]<\/sup><\/a> Seda Ba\u015f\/Nisa \u00d6zcan, “Yoksulluk Nafakas\u0131nda S\u00fcre Sorununun Anayasal ve Medeni Hukuk Boyutlar\u0131yla Tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 ve Bir \u00d6neri Olarak Bo\u015fanma Tazminat\u0131\u201d, Ankara Sosyal Bilimler \u00dcniversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi Dergisi, <\/em>2022, C. 4, S.1, s. 359.<\/p>\n\n\n\n

[24]<\/sup><\/a> 2016 Meclis Ara\u015ft\u0131rma Komisyonu Raporu, Ankara: Aile B\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc Olumsuz Etkileyen Unsurlar ile Bo\u015fanma Olaylar\u0131n\u0131n Ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve Aile Kurumunun G\u00fc\u00e7lendirilmesi \u0130\u00e7in Al\u0131nmas\u0131 Gereken \u00d6nlemlerin Belirlenmesi Amac\u0131yla Kurulan Meclis Ara\u015ft\u0131rma Komisyonu, (Yasama D\u00f6nemi ve Y\u0131l\u0131: 26-1, S\u0131ra Say\u0131s\u0131: 399, T. 14 May\u0131s 2016).<\/p>\n\n\n\n

[25]<\/sup><\/a> Baki Kuru\/Ramazan Aslan\/Ejder Y\u0131lmaz, Medeni Usul Hukuku, 25. Bask\u0131, Yetkin Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, Ankara, 2014, s. 304.<\/p>\n\n\n\n

[26]<\/sup><\/a> Habip O\u011fuz, \u201cTaleple Ba\u011fl\u0131l\u0131k \u0130lkesi Bak\u0131m\u0131ndan Yarg\u0131tay\u2019\u0131n Bir Karar\u0131n\u0131n \u0130ncelenmesi\u201d, Uyu\u015fmazl\u0131k Mahkemesi Dergisi, <\/em>2016, S. 8, s. 309-310.<\/p>\n\n\n\n

[27]<\/sup><\/a> Tolga Akkaya, Medeni Usul Hukuku Bak\u0131m\u0131ndan Bo\u015fanma Davas\u0131, 1. Bask\u0131, Yetkin Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, Ankara, 2017, s. 123.<\/p>\n\n\n\n

[28]<\/sup><\/a> Canan Ruhi\/Ahmet Cemal Ruhi, Nafaka Hukuku, 4. Bask\u0131, Se\u00e7kin Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, Ankara, 2021, s. 49-50.<\/p>\n\n\n\n

[29]<\/sup><\/a> \u015e\u00fckran \u015e\u0131pka, \u201cYoksulluk Nafakas\u0131n\u0131n S\u00fcresine Ele\u015ftirel Bir Yakla\u015f\u0131m\u201d, Prof. Dr. H\u00fcseyin Hatemi\u2019ye 80. Y\u0131l Arma\u011fan\u0131, 1. Bask\u0131, On \u0130ki Levha Yay\u0131nc\u0131l\u0131k, \u0130stanbul, 2018, s. 17; K\u00fcr\u015fat Ya\u011fc\u0131, \u201cYoksulluk Nafakas\u0131nda \u201cS\u00fcresizlik\u201d Sorunu\u201d, \u0130stanbul <\/em>\u00dc<\/em>niversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi Mecmuas\u0131, <\/em>2018, C. 76, S. 1, s. 340-341.<\/p>\n\n\n\n

[30]<\/sup><\/a> K\u00fcr\u015fat Ya\u011fc\u0131, \u201cYoksulluk Nafakas\u0131nda \u201cS\u00fcresizlik\u201d Sorunu\u201d, \u0130stanbul <\/em>\u00dc<\/em>niversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi Mecmuas\u0131, <\/em>2018, C. 76, S. 1, s. 354.<\/p>\n\n\n\n

[31]<\/sup><\/a> K\u00fcr\u015fat Ya\u011fc\u0131, \u201cYoksulluk Nafakas\u0131nda \u201cS\u00fcresizlik\u201d Sorunu\u201d, \u0130stanbul <\/em>\u00dc<\/em>niversitesi Hukuk Fak\u00fcltesi Mecmuas\u0131, <\/em>2018, C. 76, S. 1, s. 354.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00dcRK HUKUK S\u0130STEM\u0130NDE YOKSULLUK NAFAKASININ S\u00dcRES\u0130 TERM OF ALIMONY FOR THE FORMER SPOUSE IN TURKISH LEGAL SYSTEM \u00d6ZET Nafaka, bo\u015fanman\u0131n mali sonu\u00e7lar\u0131ndan biridir. Nafaka konusu, son g\u00fcnlerde medya taraf\u0131ndan s\u0131kl\u0131kla tart\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bu nedenle bu makalede eski e\u015fe verilen yoksulluk nafakas\u0131 konusu ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Nitekim nafakan\u0131n s\u00fcresi konusu, son zamanlarda \u201cbir y\u0131l evli kal\u0131p on y\u0131l,…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10340,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[52],"tags":[],"class_list":["post-11306","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukuki-haber"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11306","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11306"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11306\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11307,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11306\/revisions\/11307"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10340"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11306"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11306"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11306"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}