Kira ili\u015fkisinde kirac\u0131, kira s\u00f6zle\u015fmesi devam etti\u011fi s\u00fcrece kiralanan\u0131 kullanma hakk\u0131na sahiptir. Bu hak, \u00f6zellikle konut kiralar\u0131nda \u00f6zel hayat\u0131n gizlili\u011fi ve konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 ile do\u011frudan ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Kiraya veren ise malik s\u0131fat\u0131yla ta\u015f\u0131nmaz \u00fczerinde m\u00fclkiyet hakk\u0131ndan kaynaklanan tasarruf yetkilerini kullanmaya devam eder. Bu nedenle kiraya verenin ta\u015f\u0131nmaz\u0131 satmak, yeniden kiraya vermek, bak\u0131m ve onar\u0131m yapt\u0131rmak ya da benzeri hukuki ve fiili i\u015flemleri ger\u00e7ekle\u015ftirmek istemesi halinde, kirac\u0131n\u0131n kullan\u0131m hakk\u0131 ile kiraya verenin m\u00fclkiyet hakk\u0131 aras\u0131nda hassas bir denge kurulmas\u0131 gerekir.<\/p>\n\n\n\n
Kiralanan\u0131n g\u00f6sterilmesine izin davas\u0131, bu dengenin kurulmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan dava t\u00fcrlerinden biridir. Uygulamada bu dava, kiraya verenin ta\u015f\u0131nmaz\u0131 sat\u0131\u015fa \u00e7\u0131karmas\u0131na, yeniden kiraya vermek istemesine veya kiralananda yap\u0131lmas\u0131 gereken i\u015flemler sebebiyle ta\u015f\u0131nmaz\u0131n g\u00f6r\u00fclmesine ihtiya\u00e7 duymas\u0131na ra\u011fmen, kirac\u0131n\u0131n hakl\u0131 bir neden olmaks\u0131z\u0131n kiralanan\u0131n g\u00f6sterilmesine izin vermemesi halinde g\u00fcndeme gelmektedir. Bu durumda kiraya veren, mahkemeden kiralanan\u0131n belirli g\u00fcn ve saatlerde, belirli bir s\u00fcreyle ve kirac\u0131n\u0131n menfaatleri g\u00f6zetilerek \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filere g\u00f6sterilmesine izin verilmesini talep edebilir.<\/p>\n\n\n\n
Kiralanan\u0131n g\u00f6sterilmesine izin davas\u0131n\u0131n temel hukuki dayana\u011f\u0131 T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanunu\u2019nun 319. maddesidir. An\u0131lan h\u00fckme g\u00f6re kirac\u0131, kiralananda sonradan ortaya \u00e7\u0131kan ay\u0131plar\u0131n giderilmesi i\u00e7in yap\u0131lacak \u00e7al\u0131\u015fmalara katlanmakla y\u00fck\u00fcml\u00fc oldu\u011fu gibi, bak\u0131m, sat\u0131\u015f veya sonraki kiralama i\u00e7in zorunlu oldu\u011fu \u00f6l\u00e7\u00fcde kiraya verenin ve onun belirledi\u011fi \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filerin kiralanan\u0131 gezip g\u00f6rmesine izin vermekle de y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Bu d\u00fczenleme, kiraya verene s\u0131n\u0131rs\u0131z bir giri\u015f veya denetim hakk\u0131 tan\u0131mamakta, yaln\u0131zca kanunda belirtilen ama\u00e7larla ve gerekli oldu\u011fu \u00f6l\u00e7\u00fcde kiralanan\u0131n g\u00f6sterilmesine imk\u00e2n sa\u011flamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Bu noktada \u00f6zellikle vurgulanmas\u0131 gereken husus, kirac\u0131n\u0131n katlanma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn s\u0131n\u0131rs\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Kiraya veren, ta\u015f\u0131nmaz\u0131 diledi\u011fi g\u00fcn ve saatte g\u00f6steremez. Kiralanan\u0131n gezilip g\u00f6r\u00fclece\u011fi hususu kirac\u0131ya uygun bir s\u00fcre \u00f6nce bildirilmelidir. G\u00f6sterim s\u0131ras\u0131nda kirac\u0131n\u0131n \u00f6zel hayat\u0131, \u00e7al\u0131\u015fma d\u00fczeni, aile ya\u015fam\u0131, sa\u011fl\u0131k durumu, konut veya i\u015fyeri olarak kullan\u0131m bi\u00e7imi ve di\u011fer ki\u015fisel ko\u015fullar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutulmal\u0131d\u0131r. Aksi halde kiraya verenin talebi, m\u00fclkiyet hakk\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131 olmaktan \u00e7\u0131karak kirac\u0131n\u0131n ya\u015fam alan\u0131na \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz m\u00fcdahale niteli\u011fi kazanabilir.<\/p>\n\n\n\n
Kiralanan\u0131n g\u00f6sterilmesine ili\u015fkin uyu\u015fmazl\u0131klarda yaln\u0131zca T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanunu h\u00fck\u00fcmleri de\u011fil, anayasal g\u00fcvenceler de \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Anayasa\u2019n\u0131n 20. maddesi \u00f6zel hayat\u0131n gizlili\u011fini, 21. maddesi ise konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruma alt\u0131na almaktad\u0131r. Kiralanan ta\u015f\u0131nmaz, kira ili\u015fkisi devam etti\u011fi s\u00fcrece kirac\u0131n\u0131n fiili h\u00e2kimiyet alan\u0131ndad\u0131r. Bu nedenle kiraya veren malik olsa dahi kirac\u0131n\u0131n r\u0131zas\u0131 olmaks\u0131z\u0131n kiralanana giremez. Ancak konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6zel hayat\u0131n gizlili\u011fi mutlak ve s\u0131n\u0131rs\u0131z haklar de\u011fildir. Kanundan kaynaklanan hakl\u0131 nedenlerin bulunmas\u0131 halinde, \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ve hakkaniyet ilkelerine uygun \u015fekilde s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n
Kiraya verenin ta\u015f\u0131nmaz\u0131 satmak istemesi, bu davalar\u0131n en s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan nedenlerinden biridir. Ta\u015f\u0131nmaz\u0131n sat\u0131labilmesi i\u00e7in muhtemel al\u0131c\u0131lar\u0131n ta\u015f\u0131nmaz\u0131 g\u00f6rmesi \u00e7o\u011fu zaman ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde kira s\u00f6zle\u015fmesinin sona erece\u011fi veya kiralanan\u0131n yeniden kiraya verilmesinin g\u00fcndeme geldi\u011fi durumlarda da yeni kirac\u0131 adaylar\u0131n\u0131n ta\u015f\u0131nmaz\u0131 g\u00f6rmesi gerekebilir. Kirac\u0131n\u0131n bu g\u00f6sterimlere hi\u00e7bir hakl\u0131 gerek\u00e7e olmaks\u0131z\u0131n engel olmas\u0131, kiraya verenin m\u00fclkiyet hakk\u0131ndan do\u011fan ekonomik yararlanma ve tasarruf yetkisini fiilen s\u0131n\u0131rland\u0131racakt\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k kiraya verenin de bu hakk\u0131 kirac\u0131n\u0131n g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrekli bask\u0131 alt\u0131nda b\u0131rakacak \u015fekilde kullanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n
Bu davalarda mahkemenin temel g\u00f6revi, taraflardan birinin menfaatini di\u011ferine \u00fcst\u00fcn tutmak de\u011fil, taraf menfaatleri aras\u0131nda hakkaniyete uygun bir denge kurmakt\u0131r. Bu denge kurulurken kiralanan\u0131n niteli\u011fi, konut veya i\u015fyeri olarak kullan\u0131l\u0131p kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, ta\u015f\u0131nmaz\u0131n bulundu\u011fu b\u00f6lge, sat\u0131\u015f veya kiralama piyasas\u0131n\u0131n ko\u015fullar\u0131, ta\u015f\u0131nmaz\u0131n makul s\u00fcrede sat\u0131labilme veya kiraya verilebilme ihtimali, kirac\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma d\u00fczeni, ailevi ve sosyal durumu birlikte de\u011ferlendirilmelidir. Bu nedenle kiralanan\u0131n g\u00f6sterilmesine ili\u015fkin kararlar soyut, s\u00fcresiz veya belirsiz \u015fekilde kurulmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Uygulamada mahkemeler genellikle belirli bir s\u00fcreyle, haftan\u0131n belirli g\u00fcnlerinde ve g\u00fcn\u00fcn makul saatlerinde g\u00f6sterime izin vermektedir. \u00d6rne\u011fin ta\u015f\u0131nmaz\u0131n \u00fc\u00e7 ay s\u00fcreyle haftada iki g\u00fcn, belirli saat aral\u0131klar\u0131nda g\u00f6sterilmesine karar verilebilir. Ancak her dosyada ayn\u0131 g\u00fcn ve saatlerin belirlenmesi do\u011fru de\u011fildir. Kirac\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma saatleri, evde bulunma durumu, aile ya\u015fam\u0131 ve ta\u015f\u0131nmaz\u0131n kullan\u0131m \u015fekli dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Konut olarak kullan\u0131lan bir ta\u015f\u0131nmaz y\u00f6n\u00fcnden haftan\u0131n alt\u0131 g\u00fcn\u00fc ve uzun saatler boyunca g\u00f6sterim yap\u0131lmas\u0131na izin verilmesi, kirac\u0131n\u0131n ya\u015fam alan\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz \u015fekilde s\u0131n\u0131rland\u0131rabilece\u011finden hukuka uygun g\u00f6r\u00fclmemektedir.<\/p>\n\n\n\n
Kiralanan\u0131n g\u00f6sterilmesine ili\u015fkin davalarda dava a\u00e7\u0131lmadan \u00f6nce kirac\u0131ya yaz\u0131l\u0131 bildirim yap\u0131lmas\u0131 \u00f6nemlidir. Kiraya veren, ta\u015f\u0131nmaz\u0131n hangi ama\u00e7la g\u00f6sterilmek istendi\u011fini, kimlere g\u00f6sterilece\u011fini ve hangi g\u00fcn ve saatlerde g\u00f6sterim talep edildi\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a bildirmelidir. Bu bildirim noter ihtarnamesiyle yap\u0131labilece\u011fi gibi, ispatlanabilir ba\u015fka yaz\u0131l\u0131 yollarla da yap\u0131labilir. Bununla beraber noterden bildirim yap\u0131lmas\u0131 \u00f6nerilmektedir. Kirac\u0131n\u0131n bu bildirime ra\u011fmen makul bir \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nermemesi veya g\u00f6sterime tamamen engel olmas\u0131 halinde dava a\u00e7\u0131lmas\u0131 g\u00fcndeme gelir.<\/p>\n\n\n\n
Kira ili\u015fkisinden kaynaklanan uyu\u015fmazl\u0131klarda dava a\u00e7\u0131lmadan \u00f6nce arabuluculuk s\u00fcrecinin tamamlanmas\u0131 da ayr\u0131ca de\u011ferlendirilmelidir. Kiralanan\u0131n g\u00f6sterilmesine izin davas\u0131, kira ili\u015fkisinden do\u011fan bir uyu\u015fmazl\u0131k niteli\u011fi ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131ndan, dava \u015fart\u0131 arabuluculuk yoluna tabidir. Bu nedenle dava a\u00e7\u0131lmadan \u00f6nce arabuluculuk ba\u015fvurusu yap\u0131lmas\u0131, b\u00f6ylece dava \u015fart\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 gerekir.<\/p>\n\n\n\n
Kiralanan\u0131n g\u00f6sterilmesine izin davalar\u0131nda g\u00f6revli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir. Dava dilek\u00e7esinde taraflar aras\u0131ndaki kira ili\u015fkisi, kiraya verenin ta\u015f\u0131nmaz\u0131 g\u00f6sterme ihtiyac\u0131, kirac\u0131n\u0131n g\u00f6sterime izin vermedi\u011fi veya makul olmayan ko\u015fullar ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc hususlar\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya konulmal\u0131d\u0131r. Delil olarak kira s\u00f6zle\u015fmesi, tapu kayd\u0131, sat\u0131\u015f ilan\u0131, emlak dan\u0131\u015fman\u0131 yaz\u0131\u015fmalar\u0131, potansiyel al\u0131c\u0131 veya kirac\u0131 adaylar\u0131yla yap\u0131lan yaz\u0131\u015fmalar, ihtarname, arabuluculuk son tutana\u011f\u0131 ve kirac\u0131n\u0131n g\u00f6sterime engel oldu\u011funu ortaya koyan sair belgeler sunulabilir.<\/p>\n\n\n\n
Yarg\u0131lama s\u0131ras\u0131nda mahkeme, gerekti\u011finde ke\u015fif ve bilirki\u015fi incelemesi yaparak ta\u015f\u0131nmaz\u0131n niteli\u011fini, bulundu\u011fu yeri, piyasa ko\u015fullar\u0131n\u0131 ve makul g\u00f6sterim s\u00fcresini belirleyebilir. \u00d6zellikle sat\u0131\u015f amac\u0131yla a\u00e7\u0131lan davalarda, ta\u015f\u0131nmaz\u0131n ortalama ne kadar s\u00fcrede sat\u0131labilece\u011finin tespiti \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Zira g\u00f6sterim izninin s\u00fcresiz verilmesi, kirac\u0131n\u0131n \u00f6zel hayat\u0131 \u00fczerinde s\u00fcrekli bir bask\u0131 olu\u015fturur. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k \u00e7ok k\u0131sa s\u00fcreli ve yetersiz bir izin de kiraya verenin m\u00fclkiyet hakk\u0131n\u0131 etkili \u015fekilde kullanmas\u0131n\u0131 engelleyebilir.<\/p>\n\n\n\n
Bu dava t\u00fcr\u00fcnde ihtiyati tedbir talebi ayr\u0131 bir \u00f6neme sahiptir. Yarg\u0131lama s\u00fcrecinin uzamas\u0131, \u00f6zellikle sat\u0131\u015f veya yeniden kiralama amac\u0131yla hareket eden kiraya veren bak\u0131m\u0131ndan ciddi ekonomik kay\u0131plara yol a\u00e7abilir. Kiraya verenin muhtemel al\u0131c\u0131lar\u0131 veya kirac\u0131 adaylar\u0131n\u0131 kaybetmesi, ta\u015f\u0131nmaz\u0131n ekonomik de\u011ferinden yararlanamamas\u0131 ya da sat\u0131\u015f s\u00fcrecinin gereksiz \u015fekilde uzamas\u0131 ihtimali bulunabilir. Bu nedenle \u015fartlar\u0131 olu\u015ftu\u011funda, dava sonu\u00e7lan\u0131ncaya kadar ge\u00e7erli olmak \u00fczere kiralanan\u0131n belirli g\u00fcn ve saatlerde g\u00f6sterilmesine ili\u015fkin ihtiyati tedbir karar\u0131 verilebilir. Nitekim Yarg\u0131tay, kiralanan\u0131n g\u00f6sterilmesine izin davas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan, yak\u0131n tarihli karar\u0131nda ihtiyati tedbir karar\u0131 verilebilece\u011fini i\u00e7tihat etmi\u015ftir. Ancak tedbir karar\u0131 da kirac\u0131n\u0131n \u00f6zel hayat\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz bi\u00e7imde s\u0131n\u0131rland\u0131rmayacak \u015fekilde kurulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
\u0130htiyati tedbir bak\u0131m\u0131ndan mahkeme, yakla\u015f\u0131k ispat ko\u015fulunu, gecikmesinde sak\u0131nca bulunan bir halin mevcut olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve taraf menfaatleri aras\u0131ndaki dengeyi dikkate almal\u0131d\u0131r. Kiraya verenin sat\u0131\u015f veya yeniden kiralama amac\u0131n\u0131n ger\u00e7ekli\u011fi, kirac\u0131n\u0131n g\u00f6sterime haks\u0131z \u015fekilde engel olup olmad\u0131\u011f\u0131, kira s\u00f6zle\u015fmesindeki h\u00fck\u00fcmler ve somut olay\u0131n \u00f6zellikleri birlikte de\u011ferlendirilmelidir. \u00d6zellikle kira s\u00f6zle\u015fmesinde kiralanan\u0131n g\u00f6sterilmesine ili\u015fkin a\u00e7\u0131k bir h\u00fck\u00fcm bulunmas\u0131 halinde, mahkeme bu h\u00fckm\u00fc de dikkate alarak tedbir karar\u0131 verebilir.<\/p>\n\n\n\n
Sonu\u00e7 olarak kiralanan\u0131n g\u00f6sterilmesine izin davas\u0131, kiraya verenin m\u00fclkiyet hakk\u0131 ile kirac\u0131n\u0131n \u00f6zel hayat\u0131n\u0131n gizlili\u011fi ve konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 aras\u0131nda denge kurmay\u0131 ama\u00e7layan \u00f6zel nitelikli bir dava t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanunu\u2019nun 319. maddesi, kirac\u0131ya bak\u0131m, sat\u0131\u015f veya sonraki kiralama i\u00e7in zorunlu oldu\u011fu \u00f6l\u00e7\u00fcde kiralanan\u0131n g\u00f6sterilmesine izin verme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc y\u00fcklemektedir. Ancak bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck s\u0131n\u0131rs\u0131z de\u011fildir. Kiraya verenin \u00f6nceden bildirim yapmas\u0131, g\u00f6sterimin amac\u0131n\u0131 ve kapsam\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koymas\u0131, kirac\u0131n\u0131n yararlar\u0131n\u0131 g\u00f6zetmesi ve d\u00fcr\u00fcstl\u00fck kural\u0131na uygun davranmas\u0131 gerekir. Mahkeme de karar verirken kiralanan\u0131n niteli\u011fini, taraflar\u0131n menfaatlerini, sat\u0131\u015f veya kiralama s\u00fcrecinin gereklerini ve kirac\u0131n\u0131n ya\u015fam d\u00fczenini dikkate alarak belirli s\u00fcre, g\u00fcn ve saatlerle s\u0131n\u0131rl\u0131, \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc ve uygulanabilir bir karar kurmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Kiralanan\u0131n G\u00f6sterilmesine \u0130zin Davas\u0131yla \u0130lgili Yarg\u0131tay Kararlar\u0131<\/u><\/strong><\/p>\n\n\n\n 1- Kiralanan\u0131n g\u00f6sterilmesine ili\u015fkin uyu\u015fmazl\u0131klarda ihtiyati tedbir karar\u0131 verilebilir<\/strong>. Mahkeme, kiraya verenin m\u00fclkiyet hakk\u0131n\u0131, sat\u0131\u015f veya yeniden kiralama ihtiyac\u0131n\u0131 ve yarg\u0131laman\u0131n uzamas\u0131ndan do\u011fabilecek sak\u0131ncalar\u0131 dikkate almal\u0131; kirac\u0131n\u0131n menfaatlerini de g\u00f6zeterek hakkaniyete uygun \u015fekilde ge\u00e7ici hukuki koruma sa\u011flayabilmelidir.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n 2- Kirac\u0131n\u0131n konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6zel hayat\u0131 korunmakla birlikte, kiraya verenin ta\u015f\u0131nmaz\u0131 satmak istemesi halinde kiralanan\u0131n muhtemel al\u0131c\u0131lara g\u00f6sterilmesine izin verilmelidir. Ancak izin karar\u0131, kirac\u0131n\u0131n eve ba\u011fl\u0131 kalmas\u0131na yol a\u00e7acak \u015fekilde geni\u015f ve s\u00fcresiz d\u00fczenlenemez.<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u201cAnayasam\u0131zca teminat alt\u0131na al\u0131nan \u00f6zel hayat\u0131n gizlili\u011fi ve korunmas\u0131 ilkesi gere\u011fince, ki\u015finin konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 korunmaya al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Kanunun a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6sterdi\u011fi hallerde usul\u00fcne g\u00f6re verilmi\u015f H\u00e2kim karar\u0131 olmad\u0131k\u00e7a; … veya kamu d\u00fczeni bak\u0131m\u0131ndan gecikmede sak\u0131nca bulunan hallerde de, kanunla yetkili k\u0131l\u0131nan merciin emri bulunmad\u0131k\u00e7a konuta girilemez. Ancak konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131na sahip ki\u015finin bu hakk\u0131n\u0131 kullanmas\u0131 mutlak olmad\u0131\u011f\u0131ndan yasal ko\u015fullar\u0131n olu\u015fmas\u0131 halinde bu hak s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131labilir. Somut uyu\u015fmazl\u0131kta oldu\u011fu gibi kiralayanlar ta\u015f\u0131nmaz\u0131 satmak istedi\u011finde kirac\u0131n\u0131n ta\u015f\u0131nmaz\u0131 sat\u0131n almak isteyen ki\u015filere g\u00f6stermemesi halinde mahkemeye m\u00fcracaat edildi\u011finde, mahkemece izin karar\u0131 verilmelidir. Bu husus taraflar\u0131n ve mahkemenin de kabul\u00fcndedir. Ne var ki herkes hakk\u0131n\u0131 objektif iyiniyet kurallar\u0131 i\u00e7erisinde kullanmal\u0131d\u0131r. Mahkemece, ta\u015f\u0131nmaz\u0131n pazar g\u00fcnleri hari\u00e7 haftan\u0131n 6 g\u00fcn\u00fc saat 10:00 ile 17:00 saatleri aras\u0131nda, yani kirac\u0131y\u0131 haftan\u0131n alt\u0131 g\u00fcn\u00fc g\u00fcnd\u00fcz vakti yedi saat boyunda eve ba\u011fl\u0131 kalacak \u015fekilde al\u0131c\u0131lara g\u00f6sterilmesine, her bir al\u0131c\u0131 i\u00e7in g\u00fcnde \u00fc\u00e7 kez ve yar\u0131m saati a\u015fmamak \u00fczere izin verilmesine karar verilmi\u015ftir. Karar bu haliyle davac\u0131ya tan\u0131nan hakk\u0131n k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131na m\u00fcsait oldu\u011fundan yeni uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n do\u011fmas\u0131na engel olmak i\u00e7in verilen izne s\u00fcre s\u0131n\u0131rlamas\u0131 getirilmesi gerekir. O halde mahkemece, mahallinde ke\u015fif ve bilirki\u015fi incelemesi yap\u0131larak, ekonomik ko\u015fullar, ta\u015f\u0131nmaz\u0131n bulundu\u011fu yer, ta\u015f\u0131nmaz\u0131n nitelikleri, daval\u0131n\u0131n mesken olarak kulland\u0131\u011f\u0131 hususlar\u0131 da g\u00f6zetilerek kiralanan\u0131n ne kadar s\u00fcrede sat\u0131labilece\u011fi tespit edilerek, ta\u015f\u0131nmaz\u0131n g\u00f6sterimine bu s\u00fcre ile s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak ve daval\u0131n\u0131n i\u015f ve be\u015fer\u00ee ili\u015fkileri de g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131narak izin verilmesi gerekir.\u201d<\/em> 6. HD., E. 2015\/9795 K. 2016\/4611 T. 13.06.2016<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n 3- Mahkemece verilen g\u00f6sterim izni, hakk\u0131n k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131na ve yeni uyu\u015fmazl\u0131klara yol a\u00e7mayacak a\u00e7\u0131kl\u0131kta olmal\u0131d\u0131r. Ta\u015f\u0131nmaz\u0131n hangi s\u00fcreyle, hangi g\u00fcnlerde ve hangi saatlerde g\u00f6sterilece\u011fi hakkaniyete uygun bi\u00e7imde belirlenmelidir<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n \u201cMahkemece, mecurun 3 ay s\u00fcre ile Sal\u0131 ve Per\u015fembe 18.00 ve 20.00, cumartesi g\u00fcnleri ise 14.00 ile 16.00 saatleri aras\u0131nda davac\u0131n\u0131n m\u00fc\u015fterilerine kiralanan\u0131n daval\u0131 taraf\u00e7a g\u00f6sterilmesi i\u00e7in izin verilmi\u015ftir. Karar bu haliyle davac\u0131ya tan\u0131nan hakk\u0131n k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131na m\u00fcsait oldu\u011fundan yeni uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n do\u011fmas\u0131na da sebep olacak niteliktedir.\u201d<\/em> 6. HD., E. 2015\/12845 K. 2016\/201 T. 21.01.2016<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n 4- H\u00fck\u00fcm verilirken\u00a0kirac\u0131n\u0131n ve birlikte ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ki\u015filerin \u00e7al\u0131\u015fma \u015fartlar\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131lmadan g\u00f6sterim g\u00fcn ve saatlerinin belirlenmesi do\u011fru de\u011fildir<\/strong>. Mahkeme, kirac\u0131n\u0131n yararlar\u0131n\u0131 g\u00f6zeterek hem g\u00f6sterim s\u00fcresini hem de g\u00fcn ve saatleri hakkaniyete uygun \u015fekilde belirlemelidir.<\/p>\n\n\n\n \u201cTBK’n\u0131n 319. maddesi uyar\u0131nca; kirac\u0131, kiralananda daha sonradan ortaya \u00e7\u0131kan ay\u0131plar\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in kiralananda \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131lmas\u0131na, bak\u0131m, sat\u0131\u015f ya da sonraki kiralama i\u00e7in zorunlu oldu\u011fu \u00f6l\u00e7\u00fcde, kiraya verenin ve onun belirledi\u011fi \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015finin kiralanan\u0131 gezip g\u00f6rmesine izin vermekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Kiraya veren, \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve kiralanan\u0131n gezilip g\u00f6r\u00fclece\u011fini uygun bir s\u00fcre \u00f6nce kirac\u0131ya bildirmek ve bunlar\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada kirac\u0131n\u0131n yararlar\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutmak zorundad\u0131r. (\u2026) Halen kirac\u0131 kullan\u0131m\u0131nda olan kiralanan\u0131n kiraya veren taraf\u0131ndan m\u00fclkiyet hakk\u0131n\u0131n bir kullan\u0131m \u015fekli olarak sat\u0131\u015f veya di\u011fer tasarruf \u015fekillerine (Trampa, ipotek kurulmas\u0131 vs. gibi) konu etmek istemesi halinde \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filerin ta\u015f\u0131nmaz\u0131 g\u00f6r\u00fcp incelemesi gerekebilir. \u015eayet s\u00f6zle\u015fmede kiralanan\u0131n g\u00f6sterilme s\u00fcresi ve \u015fartlar\u0131 kararla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015fsa buna uygun tedbir karar\u0131 her hal\u00fck\u00e2rda verilir. \u0130htiyati tedbir karar\u0131 zorunlu, gecikmesinde sak\u0131nca bulunup zarar olabilecek hallerde verilebilir. Uygulamada dava \u015fart\u0131 arabuluculuk s\u00fcreciyle birlikte dava s\u00fcrecinin uzamas\u0131 kiralanan\u0131n g\u00f6sterilmesi istenilen kira d\u00f6neminin a\u015f\u0131lmas\u0131 sonucunu do\u011furmakta uzayan yarg\u0131lama s\u00fcreci m\u00fclkiyet hakk\u0131n\u0131n kapsam\u0131nda kalan kiralanan\u0131 satma ve tasarruf etme, ekonomik olarak faydalanma hakk\u0131n\u0131n kiraya verenin elinden al\u0131nmas\u0131na yol a\u00e7abilecektir. Bu konuda TBK m.319\/2 d\u00fczenlemesiyle kiraya verene bu hak verilmi\u015ftir. Ancak \u00dclkemizde yarg\u0131lama s\u00fcrelerinin uzun olmas\u0131, ekonomik \u015fartlardaki ani de\u011fi\u015fimler dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda kirac\u0131 r\u0131zaen kiralanan\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filere g\u00f6sterilmesine m\u00fcsaade etmedi\u011finde bu konuda ortaya \u00e7\u0131kan muarazan\u0131n giderilmesi i\u00e7in kiraya verenin dava a\u00e7mas\u0131 gerekir. Bu davan\u0131n uzun s\u00fcrmesine ba\u011fl\u0131 olarak kiraya verenin m\u00fclkiyet hakk\u0131ndan kaynaklanan kiralanan\u0131 sat\u0131p nakde d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme gibi tasarruf etme yetkisinin kullan\u0131m\u0131 k\u0131s\u0131tlanm\u0131\u015f olabilece\u011fi gibi sat\u0131\u015f, yeniden kiralama veya di\u011fer i\u015flemlerdeki gecikmeye ba\u011fl\u0131 olarak ma\u011fduriyete ve m\u00fc\u015fteri kayb\u0131na sebep olur. Kanun koyucu TBK m.319\/2 de bu durumlar\u0131 dikkate alarak kirac\u0131ya kiralanan\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filere g\u00f6sterimi konusunda y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck getirmi\u015ftir. Bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn s\u0131n\u0131rlar\u0131 taraflar\u0131n yararlar\u0131 ve hakkaniyete uygun olarak saptanmas\u0131 zorunludur. Mahkeme s\u00f6zle\u015fme taraflar\u0131n\u0131n sahip oldu\u011fu haklar\u0131 iki taraf\u0131n da menfaatlerini koruyarak hukuka ve hakkaniyete uygun bir bi\u00e7imde uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 gidermelidir. Bu ba\u011flamda; kirac\u0131n\u0131n \u00f6zel hayat\u0131n\u0131n gizlili\u011fi, kiralanan\u0131n niteli\u011fi, bulundu\u011fu mevkii, ta\u015f\u0131nmazlar\u0131n sat\u0131labilme s\u00fcresine etkili sosyal, ekonomik ko\u015fullar, di\u011fer \u00f6zel ve genel fakt\u00f6rler ile taraflar\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131 de\u011ferlendirilerek hakkaniyete uygun denge kurulmak suretiyle bir defal\u0131k de\u011fil sat\u0131\u015f\u0131n yap\u0131labilece\u011fi muhtemel, makul ve m\u00fcnasip bir s\u00fcre ile, ayr\u0131ca bu s\u00fcre i\u00e7inde de hangi g\u00fcn ve saatlerde kiralanan\u0131n g\u00f6sterilmesine izin verilmesinin uygun olaca\u011f\u0131 tespit edilerek h\u00e2s\u0131l olacak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekir. Mahkemece, \u00fclkemizdeki yarg\u0131lama s\u00fcrelerinin uzunlu\u011fu, m\u00fclkiyet hakk\u0131n\u0131n kapsam\u0131, kiraya verenin gecikme sebebiyle muhtemel al\u0131c\u0131lar\u0131 ka\u00e7\u0131rmas\u0131 ve ciddi bir zarar\u0131n do\u011fma ihtimali gibi nedenlerle A\u0130HS m.6 da d\u00fczenlenen edil yarg\u0131lanma hakk\u0131 kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilen hakka ula\u015fman\u0131n kolayla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan, \u015fartlar\u0131 olu\u015ftu\u011funda ihtiyati tedbir talebinin kabul\u00fcne karar verilmesi gerekir Yap\u0131lan bu a\u00e7\u0131klamalar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda ba\u015fvuru incelendi\u011finde; a\u00e7\u0131lan davada esas hakk\u0131ndaki h\u00fckme kadar, taraflar a\u00e7\u0131s\u0131ndan davan\u0131n uzamas\u0131ndan kaynaklanan sak\u0131ncalar\u0131 gidermek ve ge\u00e7ici hukuki koruma sa\u011flamak amac\u0131yla \u015fartlar\u0131 bulundu\u011funda tedbir karar\u0131 verilebilir. Bu kapsamda, kira s\u00f6zle\u015fmesindeki h\u00fck\u00fcmler de g\u00f6zetilerek, her uyu\u015fmazl\u0131kta somut olay\u0131n \u00f6zellikleri ile bildirilen delillerin ayr\u0131 ayr\u0131 de\u011ferlendirilerek ihtiyati tedbir ko\u015fullar\u0131n\u0131n olu\u015ftu\u011fu kanaatine varan Mahkemenin, kirac\u0131n\u0131n menfaatlerini de g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutmak suretiyle kiralanan\u0131n g\u00f6sterilmesi hususunda hakkaniyete uygun \u015fekilde ihtiyati tedbir karar\u0131 verebilece\u011fine, yukar\u0131da belirtilen B\u00f6lge Adliye Mahkemeleri Hukuk Daireleri aras\u0131ndaki uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bu \u015fekilde giderilmesine karar vermek gerekmi\u015ftir.\u201d<\/em>\u00a03. HD., E. 2024\/4081 K. 2025\/1441 T. 10.03.2025<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n \u201cDavac\u0131, daval\u0131ya kiralanan ta\u015f\u0131nmaz\u0131n sat\u0131l\u0131ncaya kadar muhtemel al\u0131c\u0131lara g\u00f6sterilmesi konusunda g\u00fcn ve saat belirlenmesini talep etmi\u015f daval\u0131 vekili, daval\u0131 ve e\u015finin \u00e7al\u0131\u015fan ki\u015filer olmas\u0131 sebebiyle ancak tatil g\u00fcnlerinde m\u00fcnasip bir s\u00fcre i\u00e7in izin verilmesi gerekti\u011fini savunmu\u015f, mahkemece alt\u0131 ay s\u00fcre ile her hafta Cumartesi, \u00c7ar\u015famba g\u00fcnleri saat 12-14 aras\u0131 g\u00f6sterime haz\u0131r bulundurulmas\u0131 gerekti\u011finin tespitine karar verilmi\u015ftir. Daval\u0131 vekili yarg\u0131lama s\u0131ras\u0131nda, daval\u0131 ve e\u015finin \u00e7al\u0131\u015fan ki\u015filer oldu\u011fundan s\u00f6z etmi\u015f, temyiz a\u015famas\u0131nda daval\u0131 ve e\u015finin halen \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 i\u015f yerlerini g\u00f6sterir belgeleri dosyaya ibraz etmi\u015ftir. Bu durumda mahkemece, daval\u0131 ve e\u015finin \u00e7al\u0131\u015fma \u015fartlar\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131larak, kanun maddesinde de a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, kirac\u0131n\u0131n yararlar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutularak hakkaniyete uygun olacak \u015fekilde hem s\u00fcre hem de haz\u0131r bulundurma g\u00fcn ve saatlerinin belirlenmesi gerekir.\u201d<\/em>\u00a06. HD., E. 2015\/6282 K. 2015\/6125 T. 18.06.2015<\/a><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Kira ili\u015fkisinde kirac\u0131, kira s\u00f6zle\u015fmesi devam etti\u011fi s\u00fcrece kiralanan\u0131 kullanma hakk\u0131na sahiptir. Bu hak, \u00f6zellikle konut kiralar\u0131nda \u00f6zel hayat\u0131n gizlili\u011fi ve konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 ile do\u011frudan ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Kiraya veren ise malik s\u0131fat\u0131yla ta\u015f\u0131nmaz \u00fczerinde m\u00fclkiyet hakk\u0131ndan kaynaklanan tasarruf yetkilerini kullanmaya devam eder. Bu nedenle kiraya verenin ta\u015f\u0131nmaz\u0131 satmak, yeniden kiraya vermek, bak\u0131m ve onar\u0131m yapt\u0131rmak ya…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10340,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[52],"tags":[],"class_list":["post-11304","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hukuki-haber"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11304","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11304"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11304\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11305,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11304\/revisions\/11305"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10340"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11304"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11304"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11304"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}