Hasta Haklar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fi\u2019nin Sa\u011fl\u0131k Durumu \u0130le \u0130lgili Bilgi Alma Hakk\u0131\u2019na ili\u015fkin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde yer alan \u201c Bilgilendirmenin Kapsam\u0131 \u201c 15. maddesine g\u00f6re;Hastaya;a) Hastal\u0131\u011f\u0131n muhtemel sebepleri ve nas\u0131l seyredece\u011fi,b) T\u0131bbi m\u00fcdahalenin kim taraf\u0131ndan nerede, ne \u015fekilde ve nas\u0131l yap\u0131laca\u011f\u0131 ile tahmini s\u00fcresi,c) Di\u011fer tan\u0131 ve tedavi se\u00e7enekleri ve bu se\u00e7eneklerin getirece\u011fi fayda ve riskler ile hastan\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerindeki muhtemel etkileri,\u00e7) Muhtemel komplikasyonlar\u0131,d) Reddetme durumunda ortaya \u00e7\u0131kabilecek muhtemel fayda ve riskleri,e) Kullan\u0131lacak ila\u00e7lar\u0131n \u00f6nemli \u00f6zellikleri,f) Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kritik olan ya\u015fam tarz\u0131 \u00f6nerileri,g) Gerekti\u011finde ayn\u0131 konuda t\u0131bb\u00ee yard\u0131ma nas\u0131l ula\u015fabilece\u011fi,hususlar\u0131nda bilgi verilir.<\/p>\n\n\n\n
Her t\u00fcrl\u00fc t\u0131bbi giri\u015fimden \u00f6nce, hastan\u0131n onam\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131, kendi bedeni \u00fczerinde ki\u015filik hakk\u0131na sahip olan ki\u015finin bu hakk\u0131na sayg\u0131 g\u00f6sterilmesinin sonucudur. Bu nedenle sa\u011fl\u0131k hizmeti almak \u00fczere sa\u011fl\u0131k kurulu\u015funa ba\u015fvuran her ki\u015fi, kendi beden ve ruhsal b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne kar\u015f\u0131 giri\u015filen her t\u00fcrl\u00fc giri\u015fimle ilgili bilgi alma hakk\u0131na sahiptir. \u0130\u015fte burada dikkat \u00e7ekilen husus, hastan\u0131n kendisine uygulanma(ma)s\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen t\u0131bbi giri\u015fim i\u00e7in serbest\u00e7e karar verebilecek durumda olmas\u0131 gerekecektir. Bu durumun sa\u011flanmas\u0131 ise hekim taraf\u0131ndan ayd\u0131nlatman\u0131n yeterlili\u011fine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Hastan\u0131n ayd\u0131nlat\u0131lmas\u0131, kendi gelece\u011fi ile ilgili karar verebilme hakk\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131na hizmet edecektir.(POLAT, O\u011fuz; T\u0131bbi Uygulama Hatalar\u0131, \u0130stanbul, 2014, s. 46.) Ayd\u0131nlat\u0131lm\u0131\u015f onama ya da bilgilendirilmi\u015f r\u0131zay\u0131 \u015f\u00f6yle tan\u0131mlayabiliriz; hasta \u00fczerinde uygulanacak medikal ya da cerrahi y\u00f6ntemlerin riskleri, yararlar\u0131, alternatifleri hususunda hekim taraf\u0131ndan yeterli d\u00fczeyde ve gerekti\u011fi \u015fekilde a\u00e7\u0131klanmas\u0131ndan ve t\u0131bbi uygulaman\u0131n hasta taraf\u0131ndan teredd\u00fcts\u00fcz \u015fekilde anla\u015f\u0131lmas\u0131ndan sonra, hasta taraf\u0131ndan g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck esas\u0131na dayal\u0131 olarak bu uygulamalar\u0131n kabul\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n
Ge\u00e7erli bir r\u0131zadan bahsedebilmemiz i\u00e7in temel kriter; \u201chastan\u0131n neye r\u0131za g\u00f6sterdi\u011fini bilmesi\u201ddir. Nitekim r\u0131zan\u0131n hukuken ge\u00e7erli olabilmesi i\u00e7in ki\u015finin, sa\u011fl\u0131k durumunu, yap\u0131lacak m\u00fcdahaleyi, etkilerini ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 bilmesi ve bu konuda yeteri kadar ayd\u0131nlat\u0131lmas\u0131 gerekir. Ayd\u0131nlatma y\u00fck\u00fcml\u00fcs\u00fc hekimdir. Bu hekim tedaviyi uygulayan hekim olmal\u0131d\u0131r. Ayd\u0131nlatma i\u00e7in hastan\u0131n hekimden talepte bulunmas\u0131na da gerek yoktur.Ayd\u0131nlatma ile, hastaya muayene, tetkik ve tahliller neticesinde konulan tan\u0131 ve uygulanmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen t\u0131bbi giri\u015fimler ve var olan di\u011fer tedavi y\u00f6ntemleri hakk\u0131nda bilgi verilmelidir. Bu noktada hekime d\u00fc\u015fen; t\u0131bbi giri\u015fim ile ilgili olarak, giri\u015fimin t\u00fcr\u00fc, \u015fekli, kapsam\u0131, kesin sonu\u00e7 verip vermeyece\u011fi, muhtemel komplikasyonlar\u0131 i\u00e7eren bilgileri hastaya vermektir. (POLAT, O\u011fuz; T\u0131bbi Uygulama Hatalar\u0131, \u0130stanbul, 2014, s. 46.)Yine T\u00fcrk Tabipler Birli\u011fi Hekimlik Meslek Eti\u011fi Kurallar\u0131n\u0131n Ayd\u0131nlat\u0131lm\u0131\u015f Onam ba\u015fl\u0131kl\u0131 26. Maddesine g\u00f6re; Hekim hastas\u0131n\u0131, hastan\u0131n sa\u011fl\u0131k durumu ve konulan tan\u0131, \u00f6nerilen tedavi y\u00f6nteminin t\u00fcr\u00fc, ba\u015far\u0131 \u015fans\u0131 ve s\u00fcresi, tedavi y\u00f6nteminin hastan\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 riskler, verilen ila\u00e7lar\u0131n kullan\u0131l\u0131\u015f\u0131 ve olas\u0131 yan etkileri, hastan\u0131n \u00f6nerilen tedaviyi kabul etmemesi durumunda hastal\u0131\u011f\u0131n yarataca\u011f\u0131 sonu\u00e7lar, olas\u0131 tedavi se\u00e7enekleri ve riskleri konular\u0131nda ayd\u0131nlat\u0131r. Yap\u0131lacak ayd\u0131nlatma hastan\u0131n k\u00fclt\u00fcrel, toplumsal ve ruhsal durumuna \u00f6zen g\u00f6steren bir uygunlukta olmal\u0131d\u0131r. Bilgiler hasta taraf\u0131ndan anla\u015f\u0131labilecek bi\u00e7imde verilmelidir. Hastan\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bilgilendirilecek ki\u015fileri, hasta kendisi belirler. Sa\u011fl\u0131kla ilgili her t\u00fcrl\u00fc giri\u015fim, ki\u015finin \u00f6zg\u00fcr ve ayd\u0131nlat\u0131lm\u0131\u015f onam\u0131 ile yap\u0131labilir. Al\u0131nan onam, bask\u0131, tehdit, eksik ayd\u0131nlatma ya da kand\u0131rma yoluyla al\u0131nd\u0131ysa ge\u00e7ersizdir. Ayd\u0131nlatma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc hekime aittir. Bu hekim tedaviyi uygulayan m\u00fcdahaleyi yapan hekimdir. Y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn hekime ait olu\u015fu ayd\u0131nlatma konusunda ispat k\u00fclfetini de hekime y\u00fcklemektedir. Nitekim hekim \u00f6zel hastane aleyhine a\u00e7\u0131lan davada Yarg\u0131tay 13. Hukuk Dairesi taraf\u0131ndan 11.04.2013 tarih ve E:2013\/2273, K:2013\/9491 say\u0131l\u0131 kararda; \u201c \u2026 T\u0131bbi hata olmay\u0131p komplikasyon oldu\u011fu sonucuna var\u0131l\u0131rsa ayd\u0131nlat\u0131lm\u0131\u015f onamda ispat k\u00fclfetinin daval\u0131larda oldu\u011fu g\u00f6zetilerek daval\u0131lar\u0131n sorumlu oldu\u011fu kabul edilmeli ve has\u0131l olacak sonuca uygun bir karar verilmelidir. \u201c denilmektedir.<\/p>\n\n\n\n
Somut Olay\u0131n De\u011ferlendirilmesi; Davac\u0131 taraf, elde edilen test sonu\u00e7lar\u0131 noktas\u0131nda yeterince bilgilendirilmediklerini, amniosentez testi yap\u0131lmas\u0131 hususunda ayd\u0131nlat\u0131lmad\u0131klar\u0131n\u0131, ayd\u0131nlatma yap\u0131lm\u0131\u015f olsa idi risklerini de g\u00f6z\u00f6n\u00fcne alarak amniosentez testi yap\u0131lmas\u0131n\u0131 isteyeceklerini ve test sonucuna g\u00f6re gebeli\u011fi sonland\u0131rma haklar\u0131n\u0131 kullanacaklar\u0131n\u0131 ifade etmi\u015f dolay\u0131s\u0131yla uygulamalar\u0131n t\u0131p kurallar\u0131yla ba\u011fda\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrerek maddi ve manevi tazminat isteminde bulunmu\u015flard\u0131r. 2827 say\u0131l\u0131 N\u00fcfus Planlamas\u0131 Hakk\u0131nda Kanun\u2019un Gebeli\u011fin sona erdirilmesi ba\u015fl\u0131kl\u0131 5. maddesinin 1. ve 2. f\u0131kralar\u0131nda ifade edildi\u011fi \u00fczere; Gebeli\u011fin onuncu haftas\u0131 doluncaya kadar annenin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan t\u0131bbi sak\u0131nca olmad\u0131\u011f\u0131 takdirde istek \u00fczerine rahim tahliye edilir. Gebelik s\u00fcresi, on haftadan fazla ise rahim ancak gebelik, annenin hayat\u0131n\u0131 tehdit etti\u011fi veya edece\u011fi veya do\u011facak \u00e7ocuk ile onu takip edecek nesiller i\u00e7in a\u011f\u0131r maluliyete neden olaca\u011f\u0131 hallerde do\u011fum ve kad\u0131n hastal\u0131klar\u0131 uzman\u0131 ve ilgili daldan bir uzman\u0131n objektif bulgulara dayanan gerek\u00e7eli raporlar\u0131 ile tahliye edilir. Yine Rahim Tahliyesi ve Sterilizasyon Hizmetlerinin Y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi ve Denetlenmesine \u0130li\u015fkin T\u00fcz\u00fck\u2019\u00fcn \u201c On Haftay\u0131 Ge\u00e7en Gebelikte Rahim Tahliyesi \u201c ba\u015fl\u0131kl\u0131 5. Maddesine g\u00f6re; Gebelik s\u00fcresi on haftay\u0131 ge\u00e7en kad\u0131nlarda, rahim tahliyesi yap\u0131lamaz. Bu durumdaki kad\u0131nlarda, ancak, T\u00fcz\u00fck\u2019e ekli (2) say\u0131l\u0131 listede say\u0131lan hastal\u0131klardan birinin bulunmas\u0131 halinde ve kad\u0131n hastal\u0131klar\u0131 ve do\u011fum uzman\u0131 taraf\u0131ndan rahim tahliyesi yap\u0131labilir. Hastal\u0131\u011f\u0131n, kad\u0131n hastal\u0131klar\u0131 ve do\u011fum uzman\u0131yla bu hastal\u0131\u011f\u0131n ili\u015fkin oldu\u011fu uzmanl\u0131k dal\u0131ndan bir hekimin birlikte haz\u0131rlayacaklar\u0131, kesin klinik ve laboratuvar bulgulara dayanan, gerek\u00e7eli raporlarla saptanmas\u0131 zorunludur. Rahim tahliyesini yapan hekim, bu raporu, ameliyenin sonucuyla birlikte en ge\u00e7 bir hafta i\u00e7inde, illerde sa\u011fl\u0131k ve sosyal yard\u0131m m\u00fcd\u00fcrl\u00fcklerine, il\u00e7elerde h\u00fck\u00fcmet tabipliklerine g\u00f6ndermek zorundad\u0131r. Bu raporlar il sa\u011fl\u0131k ve sosyal yard\u0131m m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnde toplan\u0131r. Yine Rahim Tahliyesi ve Sterilizasyon Hizmetlerinin Y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi ve Denetlenmesine \u0130li\u015fkin T\u00fcz\u00fck\u2019e ekli (2) say\u0131l\u0131 listeye bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u201c Down Sendromu\u201dnun da say\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcm bu a\u00e7\u0131klamalar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, dosya kapsam\u0131nda ayd\u0131nlatmaya ili\u015fkin belgeye rastlanmamas\u0131 ve Adli T\u0131p Kurumu raporunda yer alan \u201c bu sonu\u00e7lar\u0131n gebeyle yeteri \u015fekilde de\u011ferlendirip de\u011ferlendirmedi\u011fi ve amniosentez yapmama karar\u0131n\u0131n m\u00fc\u015fterek al\u0131n\u0131p al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 hususunun mahkemenin takdirine b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u2026\u201d ifadesi g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda davac\u0131lar\u0131n yeterince ayd\u0131nlat\u0131lmam\u0131\u015f olmalar\u0131 nedeniyle gebeli\u011fi sonland\u0131rma haklar\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.Bu durumda, bebe\u011fin down sendromlu olarak d\u00fcnyaya gelmesi ile hekimin uygulamalar\u0131 aras\u0131nda uygun illiyet ba\u011f\u0131 bulunmasa da ayd\u0131nlatma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ihlali ile kendini g\u00f6steren daval\u0131 idare uygulamas\u0131n\u0131n b\u00fcnyesinde bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 eksiklik nedeniyle manevi tazminat \u00f6demesi gereklili\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. A\u00e7\u0131klanan nedenlerle, 2577 say\u0131l\u0131 Kanun\u2019un 49. maddesine uygun bulunan davac\u0131 temyiz isteminin k\u0131smen kabul\u00fc ile \u0130stanbul 6. \u0130dare Mahkemesi\u2019nin 10\/02\/2011 tarih ve E:2006\/624; K:2011\/190 say\u0131l\u0131 karar\u0131n\u0131n manevi tazminat\u0131n reddine ili\u015fkin k\u0131sm\u0131n\u0131n BOZULMASINA, maddi tazminat\u0131n reddine ili\u015fkin k\u0131sm\u0131n\u0131n ONANMASINA karar verilmi\u015ftir (Dan\u0131\u015ftay 15. Daire – ESAS NO:2013\/11061 KARAR NO:2014\/2456).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Hastadan Ayd\u0131nlat\u0131lm\u0131\u015f Onam Al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u0130spat Y\u00fck\u00fc Doktora Aittir Hasta Haklar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fi\u2019nin Sa\u011fl\u0131k Durumu \u0130le \u0130lgili Bilgi Alma Hakk\u0131\u2019na ili\u015fkin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde yer alan \u201c Bilgilendirmenin Kapsam\u0131 \u201c 15. maddesine g\u00f6re;Hastaya;a) Hastal\u0131\u011f\u0131n muhtemel sebepleri ve nas\u0131l seyredece\u011fi,b) T\u0131bbi m\u00fcdahalenin kim taraf\u0131ndan nerede, ne \u015fekilde ve nas\u0131l yap\u0131laca\u011f\u0131 ile tahmini s\u00fcresi,c) Di\u011fer tan\u0131 ve tedavi se\u00e7enekleri ve…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10362,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[64],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10767"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10767"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10767\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10768,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10767\/revisions\/10768"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10362"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10767"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10767"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.avrasyahukuk.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10767"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}